Yen beleeft slechtste week sinds mei: vier krachten duwen USD/JPY richting 165

2. De escalerende oorlog tussen de VS en Iran stuwt de dollar als veilige haven

Het opnieuw oplaaien van het conflict in het Midden-Oosten heeft de vraag naar de dollar als veilige haven aangewakkerd en de olieprijzen omhoog gedreven. Brentolie bereikte halverwege juli $90 per vat en steeg later in de maand verder, waarbij Brent-futures op 23 juli met meer dan 1,3% stegen naar $95,31 . Hogere olieprijzen duwen de Amerikaanse staatsrente omhoog en doen de verwachtingen van een renteverhoging door de Fed herleven, wat extra neerwaartse druk op de yen legt . Het conflict tussen de VS en Iran is volgens het Internationaal Energie Agentschap de grootste verstoring van de wereldwijde oliemarkt in de geschiedenis en heeft de yen gedurende heel juli onder druk gezet .

3. De Amerikaanse staatsrente schiet omhoog en de Fed klinkt havikachtig

Een scherpe stijging van de Amerikaanse obligatierente begin juli stuwde de dollar en duwde de yen op 30 juni naar een 40-jaars dieptepunt van 162,27 . Uit de notulen van de Fed-vergadering van juni bleek dat "enige verkrapping van het beleid waarschijnlijk gerechtvaardigd zou zijn", wat de verwachtingen van een verkrapping weer aanwakkerde . De dot plot van de Fed was ook havikachtiger van toon, waarbij negen functionarissen ten minste één renteverhoging in 2026 verwachtten . Op 21 juli verzwakte de yen voor het eerst sinds 1986 tot boven de 163 per dollar, doordat de dollar steeg met de Amerikaanse staatsrente vanwege de hernieuwde spanningen tussen de VS en Iran .

4. De markt gelooft niet meer in Japanse interventie

Het Japanse ministerie van Financiën gaf herhaaldelijk aan klaar te staan om in te grijpen, maar de markt werd steeds sceptischer over de mondelinge waarschuwingen. Er gingen geruchten dat Tokio opzettelijk geen expliciete interventietaal meer gebruikte om yen-bears te ontmoedigen, een strategie die averechts werkte . Japan had eerder in 2026 al een recordbedrag van $74 miljard uitgegeven om de yen te ondersteunen, maar beleggers lieten aan CNBC weten dat interventie alleen de daling van de yen niet kan keren zolang de Amerikaanse rente ruim boven die van Japan blijft . De daling van de yen van ongeveer 0,9% in de week tot 24 juli was de slechtste wekelijkse prestatie sinds mei, toen de yen verzwakte na de recordinterventie van Japan .

Aankomende centralebankbesluiten

BOJ-vergadering (30-31 juli 2026)

De BOJ zal naar verwachting de rente op 1,00% houden; de markt rekent met een kans van ongeveer 97% dat de rente onveranderd blijft . Het belangrijkste signaal is de toekomstverwachting: of de BOJ haar havikachtige toon handhaaft en verdere verhogingen aankondigt. De BOJ kan ook de groeiprognose voor FY2026 optrekken van de huidige 0,5% naar circa 0,8%, gesteund door de sterke vraag naar AI en het veerkrachtige ondernemerssentiment . Bronnen geven aan dat de centrale bank de focus zal houden op de inflatierisico's van de zwakke yen . Ongeveer twee derde van de economen verwacht dat de beleidsrente in het tweede kwartaal van 2027 1,50% zal bereiken .

Het beleidstraject van de Fed

De volgende stappen van de Fed blijven afhankelijk van de economische cijfers. Na een zwak banenrapport in juni, waaruit bleek dat werkgevers veel minder banen hadden gecreëerd dan verwacht, hebben markten hun verwachtingen bijgesteld. Handelaars in fed funds futures zien nu een kans van 53% op een renteverhoging in september, tegenover 67% eerder . Elk havikachtig signaal van de Fed – of een door olie aangewakkerde inflatiepiek door het conflict met Iran – zal de yen verder onder druk zetten. De Fed schrapte in juni de verwijzing naar "aanvullende rentebijstellingen" en bevestigde daarmee een voorzichtiger, op data gebaseerd beleid, maar de dot plot liet zien dat functionarissen verdeeld blijven omdat de inflatierisico's aanhouden .

Geopolitieke risico's om in de gaten te houden

• Escalatie van de oorlog tussen de VS en Iran. Elke verheviging zal de olieprijzen verder opdrijven, de Amerikaanse obligatierente doen stijgen en de vraag naar de dollar als veilige haven versterken – allemaal negatief voor de yen . Analisten van Maybank waarschuwden dat olie bij aanhoudende spanningen weer boven de $100 per vat kan uitkomen .
• Risico op een carry-trade-ontknoping. De yen-carrytrade blijft omvangrijk; een plotselinge ontknoping kan leiden tot een scherpe appreciatie van de yen, maar voorlopig wijst de trend op verdere verzwakking .
• Directe FX-interventie. Tokio heeft tijdens deze laatste daling nog niet ingegrepen. Interventie (dollars verkopen, yen kopen) is het krachtigste instrument op de korte termijn om de daling te vertragen, maar het effect is vaak tijdelijk .
• Zorgen over het begrotingsbeleid. De zorgen over het begrotingsbeleid van premier Sanae Takaichi wegen ook op de munt, terwijl een herstel van de import na de heropening van de Straat van Hormuz en een verslechtering van de Japanse handelsbalans negatieve factoren zijn voor de yen .

Conclusie: De ineenstorting van de yen is het product van vier elkaar versterkende krachten: een havikachtige Fed, een groeiend renteverschil, een escalerende oorlog in het Midden-Oosten die de vraag naar de dollar aanwakkert, en markten die twijfelen of de BOJ snel genoeg kan verhogen. De volgende belangrijke kantelpunten zijn het BOJ-besluit van 31 juli (en de signalen over toekomstige verhogingen) en een eventuele koerswijziging van de Fed richting renteverlagingen of verdere verkrapping. Zonder een wezenlijke verkleining van het renteverschil tussen de VS en Japan of een de-escalatie van het conflict tussen de VS en Iran, blijft de weg van de minste weerstand voor USD/JPY omhoog, richting 165 .