Russische e-commercegiganten schuiven drone-aansprakelijkheid van zich af

In juli 2026 leidde een reeks Oekraïense drone-aanvallen op de Russische logistieke infrastructuur tot een ongekende verschuiving in het Russische e-commerce landschap. Binnen enkele dagen herschreven de drie grootste online marktplaatsen van het land—Wildberries, Ozon en Yandex Market—hun verkopersovereenkomsten om luchtaanvallen als 'overmacht' te classificeren, waardoor het financiële risico van vernietigde voorraden volledig bij de verkopers kwam te liggen.

De drone-aanvalsgolf

In de nacht van 18 juli 2026 troffen Oekraïense drones twee Wildberries-warehousecomplexen in Elektrostal (regio Moskou) en Kotovsk (regio Tambov). Hierbij kwamen ten minste acht werknemers om het leven en raakten meer dan tachtig gewond . De brand in Elektrostal, een belangrijk logistiek centrum van het bedrijf, veroorzaakte een rookpluim die meer dan 200 kilometer verderop te zien was en beschadigde naar schatting 10 tot 15 procent van de totale opslagcapaciteit van Wildberries .

In de daaropvolgende week gingen de aanvallen bijna dagelijks door. Ook faciliteiten in Krasnodar, Nevinnomyssk, Stavropol, Sint-Petersburg, de regio Leningrad en het geannexeerde de Krim werden getroffen . Het dodental steeg tot ten minste negen . Voorlopige schattingen van Meduza stellen de verliezen voor verkopers op meer dan 150 miljard roebel . Het Kremlin gaf toe dat zowel Wildberries als haar verkopers "te kampen hadden met verliezen" .

Hoe elk platform zijn verkopersovereenkomst wijzigde

Alle drie de grote platforms handelden in rap tempo:

Wildberries wijzigde zijn verkopersovereenkomst met terugwerkende kracht tot 7 juli—elf dagen voor de eerste aanval—waarbij het zijn verplichting liet varen om verkopers te compenseren voor goederen die verloren of beschadigd waren geraakt door militaire acties, waaronder drone-aanvallen . De wijzigingen kregen pas brede publieke aandacht na de aanslagen van 18 juli .

Ozon herzag zijn overeenkomst met ingang van 12 juni en voegde taal toe dat het verkopers niet zou compenseren voor goederen die verloren of beschadigd waren geraakt door 'militaire actie, een noodtoestand, beschietingen, massale onrust of andere soortgelijke omstandigheden' . Media merkten de wijziging pas op 18 juli op .

Yandex Market publiceerde op 20 juli een nieuwe verkopersovereenkomst, die dezelfde dag nog van kracht werd. Hierin wordt het bedrijf expliciet vrijgesteld van aansprakelijkheid voor 'gedeeltelijke of volledige niet-nakoming van verplichtingen' als gevolg van noodsituaties, waaronder drone- en raketaanvallen . Hiermee was het de laatste van de drie grote marktplaatsen die de wijziging doorvoerde.

Alle drie classificeren luchtaanvallen nu als overmacht, waardoor het volledige financiële risico van vernietigde voorraden bij de verkopers komt te liggen .

Wildberries verwijdert de tag 'Alles voor de SVO'

Na de aanvallen verwijderde Wildberries de producttag 'Alles voor de Speciale Militaire Operatie (SVO)', waaronder meer dan 200.000 artikelen waren vermeld . Zoeken naar 'SVO' of 'alles voor SVO' op de site levert nu de melding 'Geen geschikte producten gevonden' op .

Journalisten en onafhankelijke waarnemers stelden echter snel vast dat de verwijdering cosmetisch was. Kogelwerende vesten en helmen blijven beschikbaar in de rubriek 'Sport'; FPV-drones en -onderdelen verschijnen in 'TV, audio, foto, video-apparatuur'; tactische rugzakken en laarzen zijn te vinden onder 'Tassen & Rugzakken' en 'Schoenen' . Veel artikelen dragen nog steeds labels als 'getest in SVO' of 'gebruikt in de SVO-zone' . Meerdere media melden dat de tag is verwijderd, maar de producten niet .

Belangrijke kanttekeningen

• Het bedrag van 35,5 miljard roebel voor de wederopbouw van Wildberries-warehouses kon in geen van de gerapporteerde bronnen worden geverifieerd. Het meest concrete schadecijfer is Meduza's schatting van verkopersverliezen van 'meer dan 150 miljard roebel' , dat betrekking heeft op handelsvoorraad, niet op gebouwherstel.
• Beschikbare bronnen bevestigen aanvallen op ten minste zeven verschillende locaties (Elektrostal, Kotovsk, Krasnodar, Nevinnomyssk, Stavropol, de regio Kirov en de Krim), maar geen enkele bron spreekt van precies tien getroffen logistieke centra .
• De contractwijzigingen zijn zeer recent (18–22 juli 2026) en de berichtgeving komt voornamelijk van onafhankelijke Russischtalige en ballingenmedia (Meduza, Vyorstka, The Moscow Times, Nasha Niva), niet van officiële aankondigingen van de marktplaatsen.

Wat dit betekent voor verkopers

Voor de duizenden kleine en middelgrote Russische bedrijven die via deze platforms verkopen, veranderen de contractwijzigingen een operationeel oorlogsrisico in een direct financieel verlies. Verkopers met voorraden in Wildberries-warehouses zagen hun goederen verloren gaan zonder juridische weg naar compensatie. Honderden verkopers plaatsten online video's waarin ze hun verlies beklaagden . Wildberries kondigde een pakket 'steunmaatregelen' aan, maar heeft geen betalingsberekeningen of tijdlijnen bekendgemaakt .

De Oekraïense dronecampagne, die zich aanvankelijk richtte op olieraffinaderijen en militaire infrastructuur, breidde zich uit naar e-commerce logistieke knooppunten nadat Kyiv stelde dat de warehouses dienden voor de levering van gesanctioneerde componenten voor de Russische drone-productie—een bewering die niet onafhankelijk is onderbouwd .