Zit Nederland in de Singulariteit? Sam Altman zegt van wel, maar onderzoekers zijn sceptisch

De verschuiving is duidelijk: van uitstervingswaarschuwer (2023), naar voorzichtige profeet (begin 2025), naar zelfverzekerde verkondiger van een 'zachte' singulariteit (midden 2025), naar een platte verkondiger dat 'we in de singulariteit zitten' (2026) .

Demis Hassabis: 'Voorheuvels van de singulariteit' versus 'al binnen'

Google DeepMind-ceo Demis Hassabis gebruikt een vergelijkbare metafoor, maar met een heel andere tijdlijn:

• Google I/O 2026 (mei): Hassabis vertelde ontwikkelaars dat ze 'in de voorheuvels van de singulariteit stonden' – een voorzichtiger, vroeg-stadiummetafoor dan Altmans claim er al middenin te zitten .
• Hij zei tegen Axios dat AGI in 2029 een reële mogelijkheid is, met 2030 als zijn centrale schatting .
• Tijdens een Stanford GSB-fireside-chat (juni 2026) beschreef hij AGI als mogelijk '10 keer groter dan de industriële revolutie – en misschien 10 keer sneller' .
• In 2025 noemde hij AGI 'waarschijnlijk het meest transformerende moment in de menselijke geschiedenis' en gaf een termijn van 5 tot 10 jaar .

Belangrijk verschil: Altman zegt dat de singulariteit al is gearriveerd; Hassabis zegt dat we aan het allereerste begin staan (de 'voorheuvels') en AGI rond 2029-2030 verwacht. Beiden gebruiken dramatische metaforen, maar Hassabis' tijdlijn is, hoewel agressief, nog steeds in jaren gemeten, niet in Altmans 'nu meteen'.

Scepsis van AI-onderzoekers: geen bewijs van een singulariteit

Academische en technische weerstand tegen Altmans claim is aanzienlijk:

• arXiv-paper (feb. 2026): Een formele herevaluatie van existentiële risiconarratieven concludeerde dat 'geen van de vereiste fenomenen (aanhoudende recursieve zelfverbetering, autonoom strategisch bewustzijn of onoplosbare fatale misalignering) zijn waargenomen' in huidige AI-systemen. Het karakteriseerde generatieve modellen als 'krachtig, ondoorzichtig en onvolmaakt, maar verstoken van' de kenmerken van een echte singulariteit .
• arXiv-modelleringsstudie (feb. 2025): Een andere paper die de waarschijnlijkheid van een technologische singulariteit modelleerde, concludeerde dat deze 'onwaarschijnlijk lijkt in de nabije toekomst' en verwees naar een enquête uit 2017 onder NeurIPS- en ICML-auteurs, waarbij bijna de helft van de AI-onderzoekers een kans van <10% toekende aan menselijke AGI in 2028 .
• Kritiek op schaalwetten (juli 2026): Een recente analyse wees uit dat schaalwatten weliswaar trainingsverlies in stabiele omgevingen voorspellen, maar dat de capaciteit in de echte wereld 'in sprongen verbetert in plaats van in vloeiende winsten', en dat benchmarkwinsten zwak correleren met betekenisvolle capaciteit. Dit ondermijnt de aanname van een vloeiende 'start' in Altmans framing .
• Guardian-opinie (feb. 2026): Onderzoeker en botexpert Joan Donovan betoogde dat de 'singulariteit er niet is' en bestempelde claims van baanbrekende AI-agenten als overdreven, wijzend op het feit dat mensen al tientallen jaren conversatiebots ontwikkelen zonder echte algemene intelligentie te bereiken .
• Onafhankelijke voorspellers: Meerdere analisten plaatsen een echte singulariteit (breed bovenmenselijke AI met recursieve zelfverbetering) in de jaren 2030–2040, niet in het heden .

Conclusie van sceptici: Altmans verklaring dat 'we in de singulariteit zitten' is in tegenspraak met het bewijs. Geen enkel systeem heeft aangetoond dat het beschikt over aanhoudende recursieve zelfverbetering, autonoom strategisch bewustzijn of brede bovenmenselijke capaciteit. Veel onderzoekers zien de huidige AI als krachtig maar beperkt en beschouwen singulariteitsclaims als marketinggedreven retoriek in plaats van technische realiteit.