TikTok opnieuw onder vuur in Brussel: standaardinstellingen stellen minderjarigen te breed bloot

Het gaat nadrukkelijk om voorlopige bevindingen. TikTok krijgt nog de gelegenheid om te reageren voordat de Commissie een definitief besluit neemt.

Drie problemen met de accountinstellingen

De Commissie noemt drie concrete tekortkomingen:

• Accounts van 13- tot en met 17-jarigen kunnen openbaar worden gemaakt. In die stand kunnen ook mensen zonder TikTok-account het profiel en de inhoud van een minderjarige bekijken . Inhoud van 16- en 17-jarigen kan bovendien via de For You-feed aan een veel groter publiek worden aanbevolen .
• Jongeren van 13 tot en met 15 jaar kunnen de privébescherming te gemakkelijk uitschakelen. TikTok biedt voor deze leeftijdsgroep wel veiligheidsinstellingen, maar de interface maakt het volgens de Commissie bijzonder eenvoudig om die bescherming met enkele handelingen te omzeilen .
• Volwassenen kunnen privéprofielen van 16- en 17-jarigen bekijken en ermee interageren. Ook wanneer een ouder tieneraccount als privé staat ingesteld, blijft de zichtbaarheid volgens de voorlopige beoordeling te groot om aan de DSA-norm te voldoen .

De kritiek draait daarmee niet alleen om de vraag of TikTok veiligheidsfuncties heeft. De Commissie onderzoekt vooral of het ontwerp van die functies minderjarigen voldoende beschermt, in plaats van de verantwoordelijkheid bij kinderen te leggen om riskante instellingen zelf terug te draaien .

TikToks Europese handhavingsgeschiedenis

De nieuwe zaak vormt het derde afzonderlijke voorlopige DSA-oordeel tegen TikTok sinds de Europese Commissie op 19 februari 2024 een formeel onderzoek opende. Dat onderzoek richtte zich onder meer op de bescherming van minderjarigen, verslavend ontwerp, advertentietransparantie en toegang tot gegevens voor onderzoekers .

Daarnaast kreeg TikTok in Ierland, buiten de DSA om, twee forse sancties op grond van de AVG, de Europese privacywetgeving:

• €345 miljoen in september 2023: voor schendingen rond de privacy van kinderen, waaronder leeftijdscontrole en privacyinstellingen in 2020 .
• €530 miljoen op 2 mei 2025: voor onrechtmatige doorgifte van gegevens van gebruikers in de Europese Economische Ruimte naar China. TikTok kreeg daarbij opdracht die doorgifte te stoppen als het bedrijf niet binnen zes maanden aan de eisen zou voldoen .

Brussel wil onlineplatforms ‘veilig by design’ maken

De zaak tegen TikTok past in een bredere Europese discussie over de manier waarop kinderen online worden beschermd. De Europese Commissie publiceerde in juli 2025 DSA-richtlijnen met maatregelen tegen onder meer grooming, schadelijke inhoud, verslavend gedrag en cyberpesten .

In oktober 2025 riep het Europees Parlement op tot een digitale minimumleeftijd van 16 jaar voor sociale media, met een minimumleeftijd van 13 jaar voor toegang tot sociale media in het algemeen. Europarlementariërs benadrukten daarbij dat platforms hun diensten veilig by design moeten maken: veiligheid moet dus in het ontwerp zitten en mag niet vooral afhangen van ouders of kinderen .

Op 12 mei 2026 kondigde Commissievoorzitter Ursula von der Leyen plannen aan voor een Digital Fairness Act. Die toekomstige wet zou onder meer leeftijdsgrenzen en eisen voor veiligheid by design kunnen bevatten, met specifieke aandacht voor verslavende en schadelijke ontwerppraktijken .

Een speciaal EU-panel voor onlinekindveiligheid adviseerde op 13 juli 2026 om toegang voor kinderen jonger dan 13 jaar te beperken totdat platforms kunnen aantonen dat hun diensten veilig zijn . In een document dat de Commissie op 24 juli publiceerde, staat dezelfde gedachte centraal: zolang aanbieders niet kunnen bewijzen dat hun diensten veilig by design zijn, moet de bewijslast bij de aanbieders liggen en niet bij toezichthouders, ouders of kinderen .

De precieze leeftijdsgrenzen liggen nog niet definitief vast. Het voorstel voor een beperking onder 13 jaar maakt deel uit van een bredere beleidsdiscussie; de Digital Fairness Act is nog in voorbereiding .

Wat kan TikTok nu verwachten?

TikTok mag de voorlopige bevindingen bestuderen en zich verdedigen. Daarna beslist de Europese Commissie of zij een definitief besluit over niet-naleving neemt .

Als Brussel zijn voorlopige oordeel bevestigt, zijn onder meer deze gevolgen mogelijk:

• Een boete tot 6 procent van de wereldwijde jaaromzet van TikTok .
• Corrigerende maatregelen die TikTok verplichten om standaardinstellingen en andere ontwerpkeuzes voor minderjarigen aan te passen .

TikTok heeft gezegd dat tieneraccounts al meer dan vijftig privacy- en veiligheidsfuncties bevatten en dat het bedrijf de bevindingen zal bestuderen . De kernvraag voor de Commissie is nu of die functies kinderen daadwerkelijk beschermen wanneer de veiligste instellingen niet standaard gelden of eenvoudig kunnen worden uitgeschakeld.