Historische EU-boete voor Google: €890 miljoen en dreigende handelsoorlog

De boete werd opgesplitst in twee handhavingsbesluiten :

• €460 miljoen — Zelfbevoordeling in Google Zoeken: De Commissie oordeelde dat Google zijn eigen diensten — waaronder winkelen, hotelboekingen, transport en sportresultaten — illegaal bevoordeelde boven die van concurrenten in de zoekresultaten .
• €430 miljoen — Anti-stuurbeperkingen op Google Play: Google bleek app-ontwikkelaars illegaal te hebben beperkt in het "sturen" van gebruikers naar alternatieve, vaak goedkopere aankoopkanalen buiten de Google Play-store .

De Commissie gaf Google ook de opdracht om de praktijken te staken en zich in de toekomst volledig aan de DMA te houden . EU-toezichthouders merkten op dat Google in "constructieve" gesprekken was en goede vooruitgang boekte met nalevingsmaatregelen, waardoor extra boetes op korte termijn onwaarschijnlijk zijn .

Reden: waarom de EU in actie kwam

De DMA, die in 2022 in werking trad en in maart 2024 handhaafbaar werd, legt ex-ante regels op aan grote "poortwachters"-platforms. De onderzoeken naar Google's praktijken werden gestart in maart 2024 . De redenering van de Commissie was dat Google's gedrag:

• Concurrenten in vergelijkend winkelen, reizen en andere verticale zoekdiensten oneerlijk uitsloot door de eigen aanbiedingen prominenter weer te geven .
• App-ontwikkelaars en uiteindelijk consumenten schaadde door hen te beletten te worden geïnformeerd over goedkopere directe aankoopopties buiten Google's ecosysteem, waar het bedrijf commissies van tot 30% in rekening brengt .

De Commissie stelde dat de straffen bedoeld zijn om niet-naleving van de DMA-verplichtingen op het gebied van eerlijkheid en betwistbaarheid voor poortwachters te ontmoedigen en te bestraffen .

Amerikaanse handelsdreigementen en waarschuwingen voor vergelding

De boete escaleerde onmiddellijk de trans-Atlantische handelsspanningen en lokte scherpe vergelding uit vanuit Washington.

• Trump's tariefdreiging: President Donald Trump dreigde met nieuwe tarieven op EU-producten als vergelding. In een bericht op sociale media op 24 juli zei hij dat de VS een handelsonderzoek zou starten "naar de praktijk van het 'BESTELEN' van Amerikaanse bedrijven" en waarschuwde dat de EU "een zeer hoge prijs zou betalen" . Bloomberg meldde dat de dreigementen van de president gericht waren op nieuwe handelsheffingen op Europese goederen .
• USTR waarschuwt voor risico's handelsdeal: US Trade Representative Jamieson Greer zei dat de boete "onzekerheid creëert" voor de EU-VS-handelsdeal en waarschuwde dat de sanctie het hele bilaterale handelskader in gevaar brengt .
• EU-wetgevers bereiden zich voor op meer actie: De voorzitter van de handelscommissie van het Europees Parlement, de Duitse Europarlementariër Bernd Lange, zei op 24 juli tegen Euronews dat de EU zich moet voorbereiden op verdere Amerikaanse actie na de boete .

De boete viel precies op het moment dat de regering-Trump zich voorbereidde op een nieuwe ronde handelsheffingen tegen de EU, wat de timing bijzonder explosief maakte . De EU uitte later opluchting dat de daaropvolgende Amerikaanse tariefmaatregelen de bestaande handelsovereenkomst leken te respecteren, waardoor de directe angst voor escalatie afnam .

Brede context: eerdere EU-boetes tegen Google

De €890 miljoen DMA-boete voegt zich bij een lange geschiedenis van EU-mededingingszaken tegen Google, die nu in totaal ruim €9 miljard aan boetes bedragen over meerdere zaken:

De timing was bijzonder opvallend: slechts drie weken voor de DMA-boete, op 2 juli 2026, bevestigde het EU-hooggerechtshof (CJEU) de €4,1 miljard Android-boete, wat een grote juridische klap was voor Google .

Breekbare trans-Atlantische handelsbetrekkingen

De boete past in een diep gespannen handelsklimaat tussen de VS en de EU:

• De regering-Trump had al tarieven opgelegd of gedreigd op Europese goederen in meerdere sectoren vóór het Google-besluit .
• Amerikaanse functionarissen frameden de boete als een directe aanval op een Amerikaans vlaggenschipbedrijf, terwijl de EU erop stond dat het besluit puur een juridische handhavingsactie was onder regels die gelijkelijk van toepassing zijn op alle poortwachters .
• Europese functionarissen voerden aan dat de DMA een niet-discriminerend regelgevingskader is, maar Washington zag de timing en omvang als een provocatie te midden van lopende handelsonderhandelingen .

Samenvattend markeert de €890 miljoen DMA-boete een nieuw handhavingstijdperk voor de EU, maar de directe geopolitieke gevolgen — tariefdreigementen, onzekerheid over handelsdeals en een verdere verwijdering tussen Brussel en Washington — kunnen uiteindelijk net zo belangrijk blijken als de boete zelf.