Graanprijzen bereiken hoogste niveau in drie jaar door drie elkaar versterkende crises

De wereldwijde graanprijzen zijn naar het hoogste niveau in drie jaar gestuwd door drie elkaar versterkende crises: de effectieve sluiting van de Straat van Hormuz die de kunstmesthandel verstoort, de escalerende aanvallen in de Zwarte Zee die de graanexport bedreigen, en zware hittegolven die de oogsten verlagen. De Bloomberg Agriculture Spot Index, die tien belangrijke landbouwproducten volgt, bereikte eind juli 2026 het hoogste peil sinds juli 2023 . Hier volgt een uitsplitsing van de belangrijkste factoren en de waarschuwingen van experts.

Sluiting Straat van Hormuz — Kunstmest- en ureumcrisis

• Ongeveer een derde van de wereldwijde zeetransporten van kunstmest gaat normaal gesproken door de Straat van Hormuz. Die route is sinds eind februari 2026 feitelijk gesloten na het uitbreken van het Iran-conflict .
• Bijna 50% van de wereldwijde ureumexport is afkomstig uit landen die aan de Straat grenzen . In april 2026 was mogelijk meer dan de helft van de ureumproductie in het Midden-Oosten verloren gegaan; ruwweg 3,9 miljoen ton ureum lag effectief onder blokkade .
• De Amerikaanse ureumprijzen stegen in één week met bijna 30-32% . De kunstmestprijsindex van de Wereldbank bereikte in april 2026 het hoogste peil sinds oktober 2022 .
• Een zwaveltekort (de Golfregio produceert circa 44% van de wereldwijde voorraad) werkt door in de productie van fosfaatkunstmest wereldwijd, wat de stikstofcrisis verder verergert .
• Het Fertilizer Institute bevestigde dat de sluiting direct gevolgen heeft voor de aanvoer van ammoniak en ureum, met wereldwijd hogere prijzen tot gevolg. Er is geen strategische reserve om op terug te vallen .

Zwarte-Zeeconflict — Verstoring graanaanvoer

• In juli 2026 schaalden Rusland en Oekraïne aanvallen op elkaars commerciële schepen en havens in de Zwarte Zee en de Zee van Azov sterk op, waardoor de internationale tarweprijs naar een tweejarig hoogtepunt steeg .
• Ook maïs, koolzaad en andere belangrijke granen trokken aan . De exportcapaciteit van Oekraïne is met een derde gedaald, en Rusland leidt zijn export om .
• USDA-projecties wijzen op historisch krappe graanvoorraden. De Amerikaanse tarweoogst bereikt een dieptepunt dat in meer dan een halve eeuw niet is voorgekomen .

Hittegolven — Productieverliezen

• Een zware Europese hittegolf versterkt de vrees voor de graanaanvoer. De graanproductie in de EU en het VK zal naar verwachting sterk dalen, waardoor de wereldwijde beschikbaarheid nog krapper wordt .
• De combinatie van hitte, het Zwarte-Zeeconflict en door kunstmest gedreven stijgingen van inputkosten zorgt voor een aanvoerdruk op meerdere fronten .

Waarschuwingen van voedselveiligheidsexperts

• Het Wereldvoedselprogramma (WFP) schatte begin 2026 dat de aanhoudende conflicten 45 miljoen extra mensen in acute honger zouden kunnen drijven tegen medio 2026 .
• Een gezamenlijk FAO-WFP-rapport over 'hongerhotspots' (juni 2026) waarschuwde voor escalerende acute voedselonzekerheid van juni tot november 2026, voornamelijk veroorzaakt door conflicten en verergerd door economische schokken .
• Het Internationale Fonds voor Landbouwontwikkeling (IFAD) van de VN waarschuwde in juli 2026 dat de energie- en kunstmestcrisis als gevolg van oorlog de voedselinflatie verder zal aanjagen en miljoenen extra mensen in honger kan storten .
• Het Global Report on Food Crises 2026 (FAO) toonde aan dat acute honger in het afgelopen decennium is verdubbeld en dat crises steeds meer geconcentreerd en diepgeworteld zijn .
• NPR berichtte dat de VN waarschuwen dat een zware wereldwijde voedselcrisis binnen het jaar kan komen .