Hoe de Houthi-zeeblokkade de Rode Zee-scheepvaart wereldwijd ontwricht

Welke schepen zijn getroffen?

• In juli 2025 brachten Houthi-aanvallen twee vrachtschepen tot zinken, waarbij minstens vier zeelieden om het leven kwamen. Dit was een grote escalatie na een periode van relatieve rust .
• Het Griekse bulkschip Magic Seas zonk op 6 juli 2025 na een aanval .
• In de loop van 2025 en 2026 zijn tientallen commerciële schepen aangevallen met raketten en drones, waardoor wijdverbreide omleidingen noodzakelijk werden.
• Halverwege 2025 werd 60% van het containerverkeer tussen Azië en Europa omgeleid via Kaap de Goede Hoop, hoewel dat aantal daarna weer iets is gedaald .
• In 2025 passeerden gemiddeld nog maar 36 schepen per dag de Rode Zee, tegenover 74 in dezelfde periode in 2023 .

De explosieve stijging van verzekeringskosten

De financiële impact op de scheepvaart is enorm. De premies voor oorlogsrisico's zijn meer dan verdubbeld en bedragen nu ongeveer 1% van de waarde van een schip, tegen 0,2–0,3% tijdens de voorgaande rustperiode . Bloomberg meldt dat het verzekeren van een schip ter waarde van 100 miljoen dollar voor een doortocht door de Rode Zee nu ongeveer 1 miljoen dollar kost . Sommige makelaars spreken van een stijging van 500 tot 900% ten opzichte van het niveau voor de crisis . Ook de premies voor lading-oorlogsrisico zijn fors gestegen, met toenames van meer dan 1.000% voor routes met een hoog risico . Een deel (25–50%) van de extra oorlogspremie is mogelijk terug te krijgen als 'no-claims-bonus', maar de vooraf te betalen kosten blijven een groot obstakel .

Internationale reactie

• De Amerikaanse marine is al zwaar belast met het indammen van de bredere aanvallen van Iran in de regio. De nieuwe blokkade van de Houthi's dreigt een nieuw front te openen in het conflict tussen de VS en Iran .
• De VN-Veiligheidsraad nam in januari 2024 Resolutie 2722 aan, waarin de Houthi-aanvallen worden veroordeeld en de vrijheid van navigatie wordt bevestigd. De rapportageverplichting werd in januari 2026 verlengd via Resolutie 2812 .
• De VS en het VK voeren sinds begin 2024 periodiek luchtaanvallen uit op raket- en drone-infrastructuur van de Houthi's .
• Ook Israël heeft doelwitten van de Houthi's in Jemen aangevallen als reactie op de aanvallen.
• Huidige en voormalige Amerikaanse functionarissen geven echter toe dat een aanhoudende Houthi-blokkade een ernstige uitdaging zou vormen voor de toch al overbelaste Amerikaanse marine .

De bredere geopolitieke context

De Houthi-blokkade is direct gekoppeld aan het bredere Iran-conflict. De Houthi's zijn de meest capabele proxy van Iran en hun acties worden gecoördineerd met de strategie van Teheran . Het scheepvaartverbod van 8 juni volgde op Iraanse dreigementen in april 2026 om de handel in de Rode Zee te blokkeren als de VS zijn marineblokkade van Iran zou handhaven . De blokkade van Saoedi-Arabië op 20 juli dreigt de oorlog met Iran te verbreden en de mondiale olievoorziening verder te ontwrichten, aangezien ruwweg 7% van de wereldwijde olie door de Straat Bab el-Mandeb gaat . De crisis vormt een dubbele bedreiging voor de energietoevoer: samen met de Straat van Hormuz is nu ook de Rode Zee/Bab el-Mandeb een omstreden route, wat het risico op gelijktijdige verstoring van beide belangrijke Midden-Oosterse olieroutes vergroot . De dialoog tussen de Houthi's en Saoedi-Arabië vorderde voor deze escalatie, maar de blokkade betekent een scherpe ommekeer .