Wereldprimeur: eerste mens krijgt experimenteel Bundibugyo-Ebola-vaccin

Eerste experimentele Bundibugyo-Ebola-vaccin

ChAdOx1 BDBV is 's werelds eerste experimentele vaccin dat specifiek is ontworpen om de Bundibugyo-stam van het Ebolavirus aan te pakken. Het is een viraal-vectorvaccin dat is gebouwd op hetzelfde chimpansee-adenovirusplatform (ChAdOx1) dat werd gebruikt voor het Oxford-AstraZeneca COVID-19-vaccin . Het vaccin is ontwikkeld door de Vaccine Group van de Universiteit van Oxford, in samenwerking met het Serum Institute of India (SII), dat het vaccin zal produceren als het succesvol blijkt .

Eerste menselijke vrijwilliger

Ed Hunt, een 37-jarige man uit het Verenigd Koninkrijk, is de allereerste persoon ter wereld die het experimentele vaccin kreeg. Hij werd in juli 2026 in Oxford gevaccineerd .

Hoe het vaccin werd ontwikkeld

Het vaccin is ontworpen met behulp van het ChAdOx1 viraal-vectorplatform — dezelfde technologie die Oxford gebruikte voor het COVID-19-vaccin. Wetenschappers hebben een onschadelijk chimpansee-adenovirus genetisch zo aangepast dat het erfelijk materiaal van het Bundibugyo-ebolavirus draagt, waardoor het immuunsysteem leert het echte virus te herkennen en te bestrijden. Onderzoekers in Oxford ontwikkelden het vaccin in slechts acht weken nadat de uitbraak begon .

Details van de Fase I-studie

• Sponsor en locatie: Vaccine Group van de Universiteit van Oxford, in Oxford, Verenigd Koninkrijk .
• Deelname: 50 gezonde volwassen vrijwilligers .
• Primair doel: De veiligheid en immuunrespons (immunogeniciteit) van het vaccin beoordelen .
• Startdatum: Het onderzoek startte medio juli 2026; de eerste vrijwilliger werd gevaccineerd rond 24 juli 2026 .
• Financiering en productiepartnerschap: Het Serum Institute of India is de productiepartner en financier .

Huidige uitbraak in de Democratische Republiek Congo

• Begin: De uitbraak werd voor het eerst vastgesteld in de provincie Ituri in Congo in mei 2026; eerdere gevallen worden vermoedelijk al in januari-februari 2026 te zijn voorgekomen .
• Verklaringen: Congo en Oeganda verklaarden op 15 mei 2026 een uitbraak . De WHO riep op 17 mei 2026 een noodsituatie van internationaal belang (PHEIC) uit .
• Omvang (medio juli 2026): De WHO rapporteerde op 15 juli 2026 een totaal van 2.124 bevestigde gevallen en 828 doden in Congo . Het ECDC meldde op 9 juli 2026 1.759 bevestigde gevallen en 600 doden . De uitbraak heeft zich ook verspreid naar buurland Oeganda .
• Stam: Bundibugyo-virus (Orthoebolavirus bundibugyoense) — een zeldzame soort die voor het eerst werd geïdentificeerd in Oeganda in 2007 .

Gebrek aan goedgekeurde middelen

Er zijn geen goedgekeurde vaccins of specifieke therapieën voor de Bundibugyo-stam, waar ook ter wereld . In tegenstelling tot de meer voorkomende Zaire-ebolavirus (waarvoor Ervebo en andere vaccins/behandelingen bestaan), zijn er voor de Bundibugyo-soort geen goedgekeurde medische tegenmaatregelen . De WHO en mondiale gezondheidsinstanties hebben aanbevolen dat eventuele kandidaat-behandelingen of -vaccins uitsluitend binnen klinische studies worden gebruikt om robuuste veiligheids- en werkzaamheidsgegevens te verzamelen . De ChAdOx1 BDBV Fase I-studie is de eerste menselijke proef van een Bundibugyo-specifiek vaccin . Andere kandidaten (bijvoorbeeld van IAVI met het rVSV-platform, en van Moderna met mRNA-technologie) bevinden zich nog in de preklinische of eerdere ontwikkelingsfase .