De perfecte storm: recordhitte in Azië en een geblokkeerde Straat van Hormuz veroorzaakten een textboek-energiecrisis

Ja, een gevaarlijk samenloop van omstandigheden is goed gedocumenteerd. Rekordbrekende hitte in Noord-Azië in de zomer van 2025 viel samen met een geopolitieke blokkade van de Straat van Hormuz die eind februari 2026 begon, wat leidde tot een cumulatieve energieaanbodcrisis voor brandstofimporterende economieën. De crisis ontvouwde zich in twee fasen: extreme zomerhitte in 2025 zorgde voor een piek in de vraag naar LNG voor elektriciteitsopwekking, en de daaropvolgende blokkade in 2026 haalde ongeveer 20% van de wereldwijde LNG-aanvoer van de markt, waardoor importafhankelijke landen zoals Japan en Zuid-Korea met minimale reservecapaciteit kwamen te zitten .

Rekordbrekende zomerhitte in Noord-Azië

De zomer van 2025 was historisch extreem in Japan, Zuid-Korea en China, met meerdere absolute records.

Japan noteerde zijn hoogste temperatuur ooit — 41,8°C (107,2°F) — in Isesaki, Gunma-prefectuur, op 5 augustus 2025. Dit brak een nieuw record dat slechts dagen eerder was gevestigd toen Tamba City 41,2°C bereikte op 30 juli . Juni 2025 was in Japan de heetste juni ooit gemeten, met een nationale gemiddelde temperatuur die 2,3°C boven normaal lag. Juli 2025 werd de heetste maand in de 127-jarige geschiedenis van het land .

Zuid-Korea kreeg te maken met een ongekend aantal 'tropische nachten' — nachten waarin de temperatuur boven de 25°C blijft. Seoel noteerde 22 tropische nachten in juli 2025, waarmee een 117-jaar oud record werd verbroken . De Koreaanse Meteorologische Administratie bevestigde dat juli 2025 de heetste juli was sinds het begin van de moderne metingen in 1973 .

China beleefde zijn heetste zomer ooit in 2025, volgens de Chinese Meteorologische Administratie. De nationale gemiddelde temperatuur van juni tot augustus bereikte 22,31°C, de hoogste sinds het begin van de metingen in 1961 . De Wereldmeterologische Organisatie (WMO) bevestigde dat alle drie de landen extreme hitte kenden als een bepalend kenmerk van 2025 .

Hittewaarschuwingen en gezondheidseffecten: De Japanse autoriteiten gaven grootschalige waarschuwingen voor hitteberoerte. Het gerechtelijk medisch kantoor van Tokio meldde 56 verdachte sterfgevallen door hitteberoerte tussen juni en eind juli 2025 . Zuid-Koreaanse functionarissen adviseerden inwoners om beschermende maatregelen te nemen, omdat de gezondheidszorg onder druk kwam te staan. Sinds 15 mei 2025 waren meer dan 1.200 hittegerelateerde ziektes gemeld, waaronder acht dodelijke slachtoffers .

De geopolitieke schok: blokkade van de Straat van Hormuz

Op 28 februari 2026 lanceerden de Verenigde Staten en Israël een luchtoorlog tegen Iran. Uit wraak blokkeerde de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) van Iran effectief de Straat van Hormuz, door de doorgang voor de meeste commerciële schepen te verbieden . De straat is een van de meest kritieke energieknelpunten ter wereld en verwerkt normaal gesproken ongeveer 20% van het wereldwijde olie- en LNG-transport — circa 20 miljoen vaten olie en oliegerelateerde producten per dag .

De ontwrichting had een kettingreactie op de wereldwijde energiemarkten:

• De wereldwijde LNG-export daalde naar een zesmaands laagtepunt op 23 maart 2026. Het voortschrijdend gemiddelde van 10 dagen voor LNG-zendingen daalde met ongeveer 20% sinds begin maart tot ruwweg 1,1 miljoen ton .
• Analisten van Vortexa waarschuwden dat LNG-zendingen naar Azië en Europa ernstig verstoord dreigden te worden, zonder dat er reserve-LNG-capaciteit beschikbaar was om de verloren volumes te compenseren. Zoals Claire Jungman, hoofd maritiem risico en inlichtingen bij Vortexa, stelde: 'Aangezien er geen extra capaciteit beschikbaar is in de LNG-sector, kan elke verstoring zowel snel als aanzienlijk zijn' .
• In april 2026 was het verkeer door de Straat bijna tot stilstand gekomen, versterkt door een Amerikaanse zeeblokkade van Iraanse havens. Ongeveer 20% van de wereldwijde LNG-aanvoer is afkomstig uit de VS, maar wereldwijde herverdeling bleef beperkt .
• RBAC schatte dat een langdurig conflict vrijwel alle LNG-export uit Qatar permanent zou verstoren, aangezien de volledige vloot van Qatar door de Straat moet varen. De gecombineerde LNG-export uit Qatar en de VAE bedroeg in 2025 meer dan 80 miljoen ton per jaar, wat bijna 19% van de wereldwijde LNG-handel vertegenwoordigt .
• Het Oxford Institute for Energy Studiesdocumenteerde dat de Iraanse vergeldingsstrategie zich specifiek richtte op de commerciële scheepvaart in de hele Golf, niet alleen op militaire doelen .

LNG-prijspieken en gevolgen voor de JKM-benchmark

De convergentie van hittegedreven vraag en aanbodverstoringen zorgde voor een scherpe stijging van de benchmark Japan Korea Marker (JKM) — de prijsreferentie voor LNG geleverd aan Noordoost-Azië — op twee verschillende momenten.

Piek door hittegolf in de zomer van 2025: In juli 2025 steeg Platts JKM naar $12,758/MMBtu op 11 juli, gesteund door de sterke vraag als gevolg van hittegolven in Noord-Azië. S&P Global merkte op dat de prijzen 'naar verwachting hoog zouden blijven' omdat de hittegolf en vroege aanbodonzekerheid het JKM-contract voor augustus op 10 juli naar $12,942/MMBtu stuwden, het hoogste niveau sinds begin 2025 .

Piek na de blokkade: Na de sluiting van de Straat van Hormuz stegen de spotprijzen fors. Op 6 juli 2026 stond JKM op $16,07/MMBtu — nog steeds 22,68% hoger op jaarbasis, nadat het ongeveer 15% was gedaald ten opzichte van de eerdere crisispieken in maart-april 2026 . Het CFR-rapport (23 juli 2026) noemde de Hormuz-blokkade een van de meest ingrijpende conflictgedreven knelpuntverstoringen in de moderne geschiedenis .

Reacties met noodreserves en tijdlijn van het aanbod

Japan en Zuid-Korea, beide sterk afhankelijk van LNG-import voor elektriciteitsopwekking, activeerden strategische brandstofreserves en gaven noodoproepen tot energiebesparing tijdens de piekzomermaanden van 2025 en opnieuw tijdens de aanbodcrisis van 2026. De combinatie van recordhitte en geblokkeerde Hormuz-scheepvaart liet deze economieën met minimale reservecapaciteit — Vortexa merkte expliciet op dat 'aangezien er geen extra capaciteit beschikbaar is op de LNG-markt, elk verlies van aanvoer uit de Golf buitengewoon moeilijk te vervangen zal zijn' .

Tijdlijn van belangrijke gebeurtenissen

Gebeurtenis	Datum	Impact
VS/Israël luchtaanvallen op Iran	28 feb 2026	Iran blokkeert dezelfde dag de Straat van Hormuz; IRGC geeft doorgangswaarschuwingen
Hormuz effectief gesloten	Vanaf maart 2026	Grootste deel van de scheepvaart gestopt; grote containerlijnen, waaronder Maersk, schorten operaties op
Wereldwijde LNG-export op 6-maands dieptepunt	23 maart 2026	Crisis 'vergroot de volatiliteit op de oliemarkt en verdiept de wereldwijde energiebezorgdheid'
Japan/Zuid-Korea noodreserves	2025–2026	Overheden deden een beroep op strategische LNG-voorraden om de piekvraag in de zomer te beheren; METI en KOGAS coördineerden vrijgave van reserves (gemeld in industriële briefings)
JKM spotprijs piek	~maa–apr 2026	Prijzen stegen scherp ten opzichte van pre-crisisniveaus; in juli 2026 nog 22,7% boven het voorgaande jaar

Waarom de convergentie zo gevaarlijk was

Dit was geen hypothetisch scenario, maar een gedocumenteerde, cumulatieve crisis. Het IMF en de CFR beoordeelden de sluiting van de Straat van Hormuz als een van de meest ernstige conflictgedreven knelpuntverstoringen in de moderne geschiedenis, waarbij de brandstofimporterende economieën van Azië de grootste blootstelling hadden .

De kern van de dynamiek was eenvoudig en verwoestend: recordbrekende zomerhitte (Japan's 41,8°C, Zuid-Korea's 22 tropische nachten, China's heetste zomer ooit) zorgde voor een piekvraag naar LNG voor elektriciteitsopwekking precies op het moment dat de blokkade van de Straat van Hormuz ~20% van de wereldwijde LNG-aanvoer van de markt haalde. Omdat er wereldwijd geen reserveproductiecapaciteit beschikbaar was om de verloren volumes uit Qatar en de VAE te vervangen, bleven de prijzen hoog en werden de strategische reserves aangesproken .

Voor Japan en Zuid-Korea in het bijzonder legde de crisis de kwetsbaarheid bloot van economieën die voor een aanzienlijk deel van hun elektriciteitsopwekking afhankelijk zijn van geïmporteerd LNG. De dubbele schok van hittegedreven vraag en geopolitieke aanbodverstoring liet beleidsmakers met weinig opties achter, behalve oproepen tot energiebesparing en het vrijgeven van reserves — een textboek-energiecrisis die nog ernstiger werd door zijn samengestelde aard.