Hoe Chinese geheugenchipfabrikanten CXMT en YMTC de spelregels op de wereldmarkt herschrijven

De AI-hausse heeft geleid tot een ongekende machtsverschuiving op de wereldwijde markt voor geheugenchips. De Chinese fabrikanten CXMT (ChangXin Memory Technologies) en YMTC (Yangtze Memory Technologies) – die voorheen genoegen moesten nemen met de positie van discountleverancier – zijn door het extreme AI-gedreven geheugentekort getransformeerd tot prijszetters. Dit is het feitelijke beeld op basis van de beschikbare bewijzen.

De verschuiving in prijsmacht

CXMT en YMTC zijn getransformeerd van discountleveranciers naar prijszetters door het AI-gedreven geheugentekort. Doordat de DRAM-prijzen wereldwijd de pan uit rijzen, steeg de gemiddelde verkoopprijs van CXMT begin 2026 met 40% kwartaal-op-kwartaal . De Chinese 'tweelingsterren' konden de prijzen voor binnenlandse klanten agressief verhogen en toonden een prijsmacht die ze nooit eerder hadden .

YMTC heeft nu een aandeel van ongeveer 11,8% in de wereldwijde NAND-flashmarkt . CXMT is op koers om eind 2026 de DRAM-capaciteit van Micron te evenaren, met ongeveer 350.000 waferstarts per maand – slechts 25.000 minder dan Micron . Voor commodity DDR4-modules onderbiedt CXMT de wereldmarktprijzen nog steeds met ongeveer 55-65% ($138-150 vs. $300-400 voor 32GB ECC), maar die korting blijft vooralsnog beperkt tot de Chinese binnenlandse markt . Begin 2026 meldde SemiAnalysis dat de totale gemiddelde verkoopprijs van CXMT's DRAM nog maar ongeveer 5-10% lager lag dan die van Samsung, SK Hynix en Micron – een dramatische inhaalslag vergeleken met het verleden .

Grote toeleveringscontracten: meer dan $10 miljard aan geboekte vraag

CXMT heeft ankercontracten binnengesleept met de twee grootste internetbedrijven van China:

• Tencent: CXMT tekende een meerjarige deal ter waarde van ongeveer $3 miljard (~RMB 20 miljard) voor de levering van server-DRAM-chips, vastgelegd voorafgaand aan de geplande IPO van CXMT op de STAR Market in Shanghai. Reuters meldde de deal in juni 2026 op basis van drie ingewijden . De overeenkomst kan drie tot vijf jaar lopen, al is het onduidelijk of HBM-chips zijn inbegrepen .
• ByteDance: CXMT sloot een vijfjarige overeenkomst ter waarde van meer dan $7 miljard met ByteDance (de Chinese eigenaar van TikTok), volgens drie bronnen . Dit is de grootste gemelde toeleveringsdeal voor het bedrijf.

CXMT voert ook actieve gesprekken met Alibaba Cloud en Xiaomi . Alleen de deals met ByteDance en Tencent vertegenwoordigen al meer dan $10 miljard aan geboekte vraag, wat CXMT een enorme inkomstenbasis geeft terwijl het de productie van DDR5 en HBM opvoert . De vijf grootste klanten van het bedrijf waren in 2025 goed voor meer dan tweederde van de omzet .

De CXMT-Huawei prijsimpasse

Maandenlang verhoogde CXMT de prijzen voor Huawei, een van de grootste techbedrijven van China . Het geschil escaleerde zodanig dat CXMT ingenieurs van de aan Huawei gelinkte chiptoolmaker SiCarrier uit zijn R&D-zone zette, volgens Reuters-bronnen . Huawei verzette zich tegen de prijsverhogingen, wat leidde tot een van de meest openlijke interne Chinese prijsconflicten in de halfgeleidersector . CXMT weigerde naar verluidt de prijzen voor Huawei te verlagen, zelfs midden in de impasse .

De confrontatie onderstreept de veranderende dynamiek in de Chinese halfgeleidersector: CXMT is uitgegroeid tot een geduchte speler die zelfs Huawei op prijsgebied kan uitdagen . Huawei heeft de prijzen voor zijn telefoons niet doorberekend, maar Xiaomi en andere Chinese merken worden wel gekneld door de hogere geheugenprijzen .

Reactie van de Amerikaanse overheid en de MATCH Act

In april 2026 diende een groep Amerikaanse wetgevers van beide partijen – de senatoren Risch, Ricketts en Kim – de Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware (MATCH) Act in . Het wetsvoorstel richt zich op de export van chipapparatuur naar China en dwingt buitenlandse leveranciers zoals ASML om zich aan de Amerikaanse beperkingen te houden of het risico te lopen onder de Amerikaanse jurisdictie te vallen .

De kernbepalingen van de MATCH Act :

• Het verbiedt de verkoop en het onderhoud van kritieke chipproductietools (waaronder de diepe ultraviolet immersielithografiesystemen en cryogene etstools van ASML) aan geavanceerde fabricagefaciliteiten in China.
• Het geeft Amerikaanse bondgenoten 150 dagen de tijd om hun exportcontroles aan te passen, anders worden ze geconfronteerd met unilaterale Foreign Direct Product Rule-beperkingen.
• Het bestempelt CXMT, YMTC, SMIC, Hua Hong en Huawei als 'covered facilities' die onderworpen zijn aan Entity List-gelijkwaardige beperkingen.

YMTC staat al op de Amerikaanse Entity List, wat de toegang tot Amerikaanse tools en software beperkt . Micron lobbyt actief bij het Congres om de MATCH Act aan te nemen om CXMT's capaciteitsuitbreiding te vertragen . China heeft het wetsvoorstel bekritiseerd en aangegeven klaar te staan met tegenmaatregelen . Het wetsvoorstel is door de buitenlandcommissie van het Huis van Afgevaardigden gekomen, maar had medio 2026 nog niet de volledige stemming in het Huis of de Senaat gehaald .

Brede markteffecten: het tijdperk van 'chipflation'

• SK Hynix' mijlpaal van $1 biljoen: SK Hynix voegde zich in mei 2026 bij de club van bedrijven met een marktkapitalisatie van $1 biljoen, naast Samsung en Micron, aangewakkerd door de AI-geheugenboom . SK Hynix rapporteerde een winststijging van 62% op kwartaalbasis en zei dat klanten het hele geheugenchip-assortiment voor 2026 al hebben veiliggesteld . De operationele winst over heel 2025 van SK Hynix was meer dan verdubbeld .
• Kosten van consumentenelektronica stijgen: Het DRAM-tekort heeft de prijzen in één maand tijd halverwege 2025 verdubbeld, en de effecten zijn voelbaar bij smartphones, servers en pc's . S&P Global Market Intelligence heeft gedocumenteerd hoe de AI-geheugenboom het aanbod van legacy-DRAM onder druk zet en de prijzen opdrijft .
• Capaciteitsrace en dreigend overaanbod: CXMT plant een waferuitbreiding van 50.000-60.000 stuks in 2026 met een budget van $5-6 miljard voor apparatuur, en YMTC voert ook een agressieve opschaling door – de start van de derde fabriek in Wuhan wordt vervroegd van 2027 naar de tweede helft van 2026 . Marktanalisten waarschuwen dat dit uiteindelijk kan omslaan van een tekort naar een overaanbod tegen eind 2027 . Een voormalig Samsung-president heeft publiekelijk gewaarschuwd dat geheugenprijzen in de tweede helft van 2027 kunnen dalen naarmate de Chinese capaciteit online komt .
• CXMT's financiële explosie: Het bedrijf boekte in het eerste kwartaal van 2026 een nettowinst van 33 miljard yuan ($4,8 miljard) op een omzet van 50,8 miljard yuan, waarmee een verlies van 2,8 miljard yuan een jaar eerder werd omgebogen . Over heel 2025 groeide de omzet van CXMT met 156% jaar-op-jaar tot ongeveer $8,6 miljard . Het bedrijf bereidt een IPO voor op de STAR Market in Shanghai en is van plan tot $8,6 miljard op te halen .

Belangrijke kanttekening: De specifieke term 'chipflation' die aan SK Hynix wordt toegeschreven, kon in deze zoeksessie niet onafhankelijk worden geverifieerd aan de hand van officiële verklaringen. De bredere inflatoire dynamiek – stijgende DRAM/NAND-kosten die doorwerken in de prijzen van consumentenapparatuur – is goed gedocumenteerd in meerdere bronnen.

De opkomst van CXMT en YMTC is een van de belangrijkste machtsverschuivingen in de halfgeleiderindustrie in decennia. Met ankercontracten ter waarde van meer dan $10 miljard, een productiecapaciteit die die van gevestigde marktleiders benadert, en het Amerikaanse Congres dat zich in allerijl buigt over nieuwe wetgeving om hun momentum te stoppen, hebben de Chinese geheugen-'tweelingsterren' de concurrentiedynamiek van een markt die ooit door slechts drie bedrijven werd gedomineerd, fundamenteel veranderd.