Hoe de Hormuz-crisis en de schade aan Qatari LNG de wereldwijde energiemarkten op hun kop zetten

Aziatisch steenkoolverbruik

• Aziatische landen schakelden drastisch over op steenkool toen LNG schaars en extreem duur werd. Japan verminderde de gasgestookte elektriciteitsproductie in juni 2026 met 16% ten opzichte van een jaar eerder en vertrouwde meer op steenkool .
• Kolenleveringen naar Japan, Zuid-Korea en de EU stegen in april 2026 met 27% op jaarbasis .
• De Newcastle-steenkoolfutures (Aziatische benchmark) stegen met 8,6% naar 128,70 dollar per ton op 2 maart 2026, de grootste stijging in drie jaar .
• De toename van steenkoolgebruik was echter relatief bescheiden; de wereldwijde stijging van de elektriciteitsproductie uit steenkool wordt voor 2026 geschat op maximaal 1,8% . Sommige analyses benadrukken dat hernieuwbare energie, niet steenkool, het grootste deel van het gas-naar-elektriciteitsgat in bepaalde regio's heeft opgevangen .

Europese gasprijzen

• De Europese groothandelsprijzen voor gas stegen met ongeveer 40% in de nasleep van de crisis (van ongeveer 30 euro/MWh naar meer dan 50 euro/MWh begin maart) . Goldman Sachs waarschuwde dat de prijzen konden verdubbelen (een stijging van ~130%) als de zeestraat een maand gesloten bleef .
• HSBC herzag de verwachting voor de Europese TTF-benchmark (gasprijs) voor 2026 met 40% naar boven en verwacht dat de prijzen tot 2027 verhoogd blijven .
• Medio juni 2026 had Europa volgens sommige analisten de "Hormuz-stresstest" doorstaan op het gebied van prijzen, omdat diversificatie (meer Amerikaans LNG, Noors gas via pijpleidingen en vraagreductie) een volledige crisis voorkwam. De markt blijft echter kwetsbaar met hoge prijzen en dalende gasvoorraden .

Raffinaderijactiviteiten

• Meer dan 11 miljoen vaten per dag aan ruwe olie en condensaat uit de Golfregio werden getroffen per mei 2026 . Bloomberg meldde dat Europa te maken kreeg met sterk stijgende kosten voor dieselvrachten en het risico liep op dieselschaarste doordat de blokkade een belangrijke bron van midden-destillaat grondstoffen afsneed .
• Het Kiel Instituut schat dat de blokkade heeft geleid tot forse economische schade in energieafhankelijke ontwikkelingslanden, met zwaar verstoorde toeleveringsketens voor ruwe olie en producten .
• Hoewel specifieke gegevens over individuele raffinaderijen beperkt zijn, is de consensus dat het tekort aan ruwe olie en condensaat uit de Golfregio raffinaderijen, vooral in Azië en Europa, dwong om hun productie te verlagen of op zoek te gaan naar duurdere alternatieve ruwe oliën .

Algemene beoordeling: De dubbele schok van de Hormuz-blokkade en directe schade aan de LNG-installaties van Qatar heeft geleid tot de grootste verstoring van de energievoorziening in decennia . De LNG-markt kampt met een stagnerend jaar en een structureel tekort. Azië gebruikt meer steenkool als tijdelijke oplossing. De Europese gasprijzen blijven aanzienlijk hoger dan vóór de crisis, en de verwachtingen voor 2027 zijn verhoogd. Raffinaderijen staan onder druk door het wegvallen van ruwe olie en condensaat uit de Golf, met name voor diesel.