Spanningen VS en Iran lopen hoog op: 10e nacht van aanvallen, dreigementen rond Kharg-eiland en nucleaire site

Het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran is op dag 10 opnieuw hevig opgelaaid. Het Amerikaanse leger voerde de 10e opeenvolgende nacht luchtaanvallen uit, Iran daagt de VS openlijk uit tot een grondinvasie van Kharg-eiland, president Trump dreigt de ondergrondse nucleaire site Pickaxe Mountain aan te vallen, en het tijdelijke staakt-het-vuren is feitelijk ingestort. Hieronder een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen, op basis van geverifieerde bronnen.

Escalatie en aanhoudende luchtaanvallen

Het Amerikaanse Central Command lanceerde in de nacht van maandag 20 juli opnieuw een reeks aanvallen op Iran, in een poging de Straat van Hormuz te heropenen . Op 7 en 8 juli vielen de VS al meer dan 80 doelen aan in één ronde en trokken ze de olie-exportlicentie van Iran in .

Iran heeft vergeldingsacties ondernomen door Amerikaanse bondgenoten in de regio aan te vallen en tankschepen in de Straat van Hormuz te beschieten . De Iraanse Revolutionaire Garde meldde dat het twee tankschepen in de Straat van Hormuz had geraakt .

Op 20 juli openden de Jemenitische Houthi's een nieuw front door een 'maritieme blokkade' tegen Saoedi-Arabië af te kondigen, wat het conflict verder dreigt uit te breiden . Koeweit meldde dat een ontziltingsinstallatie voor de tweede dag op rij was getroffen .

Instorting van het staakt-het-vuren

President Trump en de Iraanse president Pezesjkian ondertekenden op 17 juni een memorandum van overeenstemming (MOU) om de oorlog te beëindigen en de Straat van Hormuz te heropenen . Tijdens de NAVO-top op 8 juli verklaarde Trump de wapenstilstand echter 'voorbij' nadat de aanvallen op tankschepen waren hervat. De VS lanceerden nieuwe aanvallen, waarmee het staakt-het-vuren feitelijk werd verbroken . De Raad voor Buitenlandse Betrekkingen (CFR) bevestigt dat het staakt-het-vuren 'op instorten lijkt te staan, terwijl beide partijen elkaar beschuldigen van schendingen' .

Iraanse dreiging van grondinvasie

Op 20 juli waarschuwde Iran de VS voor 'ernstige gevolgen' als ze zouden proberen Kharg-eiland te veroveren. Dit eiland is van cruciaal belang omdat ongeveer 90% van de Iraanse ruwe olie-export via dit eiland verloopt. Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet weten dat het volk 'de dagen aftelt' om de Amerikaanse troepen tegemoet te treden .

Amerikaanse plannen voor Kharg-eiland en Pickaxe Mountain

Volgens twee Amerikaanse functionarissen, die door CNN op 15 juli werden geciteerd, overweegt Trump een operatie om Kharg-eiland te veroveren en de ondergrondse complexen bij Pickaxe Mountain te bombarderen . Trump bevestigde zijn interesse in beide doelen tijdens interviews die week .

Tijdens een interview met conservatieve radiopresentator Hugh Hewitt zei Trump over Pickaxe Mountain – een diep begraven, verdachte nucleaire faciliteit nabij Natanz – dat het 'een mogelijk doelwit is voor een mooi, groot, vet schot recht voor de deur' . Satellietbeelden bevestigen dat Iran de bouw bij Pickaxe Mountain heeft voortgezet, in strijd met het MOU . De New York Times meldde in april al dat de faciliteit zo diep ligt dat ze mogelijk bestand is tegen de meest geavanceerde Amerikaanse bunkerbrekende bommen .

Amerikaanse doden in Jordanië

Afgelopen weekend kwamen bij een Iraanse aanval op een Amerikaanse basis in Jordanië ten minste twee Amerikaanse soldaten om het leven. Een derde wordt vermist en als vermoedelijk omgekomen beschouwd. Daarbij kwam nog een Amerikaanse militair om het leven in Irak na een 'gecontroleerde explosie' van een Iraanse drone .

Pentagon: verovering Kharg-eiland 'te riskant'

CNN berichtte, onder verwijzing naar een hoge Pentagon-functionaris en twee regeringsfunctionarissen, dat plannen voor de verovering van Kharg-eiland al maanden klaarliggen, maar 'herhaaldelijk in de ijskast zijn gezet omdat de operatie als te riskant werd beschouwd' . Binnen het Witte Huis en het Pentagon overheerst het gevoel dat het veroveren van het eiland 'een zeer gevaarlijke missie zou zijn' .

Deskundigen waarschuwen dat een verovering van het eiland Amerikaanse troepen zou blootstellen aan aanhoudende Iraanse raket- en drone-aanvallen vanaf het nabijgelegen vasteland. Dit zou de olieprijzen fors kunnen opdrijven en de oorlog mogelijk niet beëindigen . Inmiddels zijn er al ongeveer 5.000 mariniers en 3.000 soldaten naar het Midden-Oosten gestuurd, en er wordt overwogen om nog eens 10.000 Amerikaanse grondtroepen in te zetten . Gepensioneerd generaal Frank McKenzie stelt dat de VS in staat is het eiland te veroveren, maar critici waarschuwen voor de hoge tol in mensenlevens en het strategische risico .

Conclusie

Het conflict bevindt zich in de meest intense fase tot nu toe. Dagelijkse Amerikaanse aanvallen, Iraanse vergelding, een ingestort staakt-het-vuren en een intern debat binnen de Amerikaanse regering over een grondoffensief op Kharg-eiland – een stap die het Pentagon steevast als te gevaarlijk bestempelt – tekenen de huidige situatie.