Chinees AI-bedrijf Z.AI opent reusachtig datacenter van 1 gigawatt met alleen eigen chips

Z.AI (het voormalige Zhipu AI) heeft de bouw afgerond van een AI-datacenter van 1 gigawatt dat volledig draait op Chinese chips – een belangrijke stap in de Chinese poging om Amerikaanse exportbeperkingen op halfgeleiders te omzeilen. De installatie, die ongeveer evenveel stroom verbruikt als 750.000 woningen, is deels in gebruik genomen en moet de rekenkracht leveren om de volgende generatie AI-modellen te trainen op volledig eigen hardware .

Hoe het past in de Chinese strategie voor chipzelfvoorziening

Dit project staat centraal in een veel groter nationaal plan:

• Beleidsverplichting: In november 2025 verbood China het gebruik van buitenlandse AI-chips in alle door de staat gefinancierde datacenters. Er moeten binnenlandse chips worden gebruikt .
• Nationale investering van 295 miljard dollar: De Chinese Nationale Ontwikkelings- en Hervormingscommissie werkt aan een vijfjarenplan van 2 biljoen yuan (~295 miljard dollar) voor een landelijk netwerk van AI-datacenters. Minstens 80% van de chips moet van eigen bodem komen, bijvoorbeeld van Huawei .
• Z.AI als uithangbord: Het volledig Chinese 1-GW-datacenter van het bedrijf is een van de grootste concrete voorbeelden dat Chinese chipecosystemen (zoals Huawei's Ascend-serie en Alibaba's Hanguang-processors) massale AI-werkbelastingen aankunnen .
• 'Manhattan Project'-stijl: Reuters meldt dat China een nationale inspanning levert die doet denken aan het Manhattanproject om het Westen in te halen op het gebied van AI-chips. Z.AI's datacenter dient als een belangrijk bewijs .

Financiële en technologische mijlpalen

Omzet- en ARR-groei:

• De omzet van Z.AI over 2025 bedroeg 724 miljoen yuan (~100 miljoen dollar), een stijging van 132% op jaarbasis .
• In juli 2026 bereikte het bedrijf een jaarlijkse omzet van 1 miljard dollar (ARR). Het is daarmee het eerste onafhankelijke Chinese AI-bedrijf dat die grens overschrijdt – maanden eerder dan verwacht .
• Analisten voorspellen dat de omzet tot 2028 zal groeien met een CAGR van 199%, tot 19,3 miljard RMB (~2,7 miljard dollar) in 2028 .

Modelprestaties:

• Zijn GLM-4.7-model stond bovenaan in benchmarks voor Chinese modellen. GLM-5.2 is inmiddels uitgebracht halverwege 2026 .
• Z.AI brengt zijn beste modellen uit als open-source downloads, terwijl het geld verdient met cloud-API-toegang. Deze strategie heeft geleid tot een 60-voudige groei van de API-activiteiten .
• Het bedrijf richtte zich in 2025 op codeer- en agentische AI-toepassingen. Eenvoudige chat kreeg minder prioriteit, ten gunste van ontwikkeltools en bedrijfsautomatisering .

Beursprestaties:

• Z.AI (ticker 2513.HK) noteerde in Hongkong en was daarmee 's werelds eerste beursgang van een AI-basismodel . Het aandeel steeg in 2026 met meer dan 2.200%, wat resulteerde in een waardering van meer dan 1 biljoen HKD (~128 miljard dollar) .

Uitdagingen voor de toekomst

Ondanks de mijlpalen blijven er aanzienlijke risico's:

• Grote verliezen: Z.AI leed in 2025 een nettoverlies van 4,72 miljard yuan (695 miljoen dollar), een stijging van 60% ten opzichte van 2,96 miljard yuan in 2024. Het bedrijf heeft in totaal ongeveer 6,2 miljard yuan aan verliezen opgebouwd, tegenover slechts 685 miljoen yuan aan cumulatieve omzet .
• Winstgevendheid blijft lastig: Hoge R&D-uitgaven, hevige prijsconcurrentie van goed gefinancierde rivalen zoals Baidu, Alibaba en ByteDance, en onderontwikkelde bedrijfsmodellen maken de weg naar winst onzeker. De brutomarge daalde van 64,6% (2023) naar 41,0% (2025) .
• Prestatiekloof met eigen chips: AI-chips uit China presteren nog steeds minder goed dan Nvidia's topmodellen qua prestaties per watt. Dit kan de snelheid en efficiëntie van modeltraining beperken, zelfs op 1-GW-schaal .
• Risico op verdere chip-sanctions: De VS blijft de exportbeperkingen voor geavanceerde halfgeleidertechnologie aanscherpen. De Chinese toeleveringsketen voor chips blijft kwetsbaar voor verdere restricties op lithografieapparatuur en EDA-tools .
• Concurrentie om het beste model: Met de release van GLM-5.2 en de snelle vooruitgang van concurrenten als DeepSeek en MiniMax, staat Z.AI onder grote druk om zijn nummer 1-positie in China te behouden en de kloof met westerse topmodellen te verkleinen .
• Waardering versus fundamenten: De marktkapitalisatie van 128 miljard dollar rust op enorme groeiverwachtingen. JPMorgan voorspelt een omzet van ongeveer 4,6 miljard yuan in 2026. Het aandeel wordt daarmee verhandeld tegen ongeveer 350 keer de verwachte omzet, wat weinig ruimte laat voor tegenvallers .