Hormuzcrisis is 'belangrijkste energiegebeurtenis in 40 jaar', zegt Eni-topman – en de echte pijn moet nog komen

Prijs maskeert de ernst

Een cruciaal inzicht uit Descalzi's getuigenis van 16 juli is dat de ware omvang van het probleem nog niet zichtbaar is in de ruwe-olieprijs . OESO-landen hebben ongeveer 400 miljoen vaten uit hun strategische oliereserves op de markt gebracht, waardoor Brent-olie in een bandbreedte van $90 tot $100 per vat is gebleven . Descalzi zei dat de prijs dit "nog niet heeft gecertificeerd" als een groot probleem, omdat deze noodvoorraden als veiligheidsklep hebben gefungeerd .

Risico op verslechtering op korte termijn

In een apart interview met Il Sole 24 Ore op 11 juli waarschuwde Descalzi dat "het op korte termijn mogelijk is" dat de energiecrisis verslechtert, omdat de olievoorraden slinken en de concurrentie om aanvoer toeneemt . Hij merkte ook op dat Europese landen ongeveer 35 miljard kubieke meter gas moeten veiligstellen om de opslagen voor de winter te vullen .

Het echte knelpunt: niet ruwe olie, maar geraffineerde producten en gas

Descalzi maakte een belangrijk onderscheid dat veel marktwatchers over het hoofd hebben gezien :

• Ruwe olie stroomt nog wel door de straat, zij het in kleinere volumes en met moeite .
• Diesel, kerosine en aardgas vormen het echte probleem. Deze producten zijn veel moeilijker via alternatieve routes te krijgen, wat Europese aanvoerketens bijzonder kwetsbaar maakt .

Hij gaf aan dat er nog ongeveer 8 tot 9 miljoen vaten ruwe olie worden verplaatst, maar dat het tekort aan geraffineerde producten veel moeilijker op te vangen is .

Gevolgen voor de olieprijs

De eindige buffer

De 400 miljoen vaten uit de OESO-reserves hebben de ruwe-olieprijs vooralsnog gedrukt, maar deze buffer is eindig. De Brookings Institution merkte eerder op dat IEA-directeur Fatih Birol stelde dat de gecoördineerde vrijgave zo'n 2,5 tot 3 miljoen vaten per dag aan de markt toevoegde – maar dat deze voorraad in juli of augustus op zou kunnen zijn . Zodra de voorraden zijn uitgeput, zullen de prijsplafonds waarschijnlijk breken .

Marktvooruitzichten zijn fragiel

Uit een Reuters-enquête van 30 juni bleek dat analisten hun olieprijsverwachtingen voor 2026 voor het eerst sinds het begin van de oorlog met Iran hadden verlaagd, na vijf opeenvolgende maandelijkse verhogingen. Dit kwam doordat een gedeeltelijke heropening van de Straat van Hormuz de zorgen over aanvoer had verminderd . De 31 ondervraagde economen en analisten voorspelden dat Brent-olie in 2026 gemiddeld $84,50 per vat zou kosten, een daling ten opzichte van de $90,44 die een maand eerder werd geprojecteerd .

Dat optimisme kan echter van korte duur zijn. Het IEA waarschuwde op 10 juli dat hernieuwde vijandelijkheden tussen de VS en Iran de vooruitzichten weer kunnen ombuigen naar een tekort op de oliemarkt . De olieprijzen waren juist gedaald na het memorandum van overeenstemming met Iran in juni: de Noordzeeprijs (Dated) daalde met $31 per vat naar $68 begin juli – het laagste niveau sinds januari en $2 onder het niveau van voor de oorlog – maar de nieuwe escalatie zet dat herstel nu weer onder druk .

De bredere context

Het IEA schatte eerder in de crisis dat de olieproductie uit getroffen landen met meer dan 14 miljoen vaten per dag was gedaald, en omschreef dit als de "grootste aanvoerverstoring in de geschiedenis van de wereldwijde oliemarkt" . Analisten van Brookings concludeerden dat de prijzen verder zullen stijgen als de straat gesloten blijft, en dat het maanden zal duren voordat de markten normaliseren na een heropening . De Wereldbank merkte op dat de oliemarkt in het tweede kwartaal van 2026 naar verwachting een tekort van 3,7 miljoen vaten per dag zou kennen als gevolg van de verminderde productie in het Midden-Oosten .

Eerder in de crisis schoot Brent-olie op het hoogtepunt door de $126 per vat, met de grootste maandelijkse prijsstijging ooit in maart 2026 .

Europese energieveiligheid

EU-beleid onder druk

Descalzi heeft ook opgeroepen tot heroverweging van het geplande EU-verbod op Russische gasimport. Hij stelt dat de Hormuz-verstoring het blok te afhankelijk maakt van een steeds kleiner wordende groep leveranciers . Rusland krijgt vanaf april 2026 te maken met een verbod op kortlopende LNG-importcontracten, met een volledig embargo op langetermijncontracten vanaf 1 januari 2027 . Descalzi gaf aan niet te weten hoe de EU de circa 20 miljard kubieke meter LNG die nu uit Rusland komt, zou kunnen vervangen .

Aanvoerstructuur 'volledig weggevaagd'

Volgens Descalzi is de oude architectuur, gebaseerd op Russische en Midden-Oosterse stromen, verdwenen. Dat betekent dat Europa zijn importroutes permanent moet herconfigureren . Hij benadrukte dat zelfs als er vrede komt in het Midden-Oosten, het risico dat aan de regio kleeft hoger zal zijn dan voorheen .

Kwetsbaarheid op korte termijn

Europa loopt direct risico op diesel- en gastekorten door de blokkade, omdat alternatieve aanvoer uit Amerika en andere regio's langer onderweg is naar het continent . Descalzi waarschuwde dat Europa voor het opbouwen van de wintervoorraden sterk afhankelijk zal blijven van Amerikaans vloeibaar aardgas (LNG) .

De bredere marktverschuiving: een permanente heroriëntatie

Strategische investeringsverschuiving

De olie- en gasindustrie spreidt investeringen richting Zuidoost-Azië en Latijns-Amerika, als reactie op de langdurige verstoring van de scheepvaart in de Straat van Hormuz . Tijdens de parlementaire hoorzitting van 16 juli zei Descalzi dat grote producenten – waaronder Rusland en Golfstaten – waarschijnlijk te maken krijgen met aanbodbeperkingen op lange termijn, en hij onderstreepte het belang van Noord- en Sub-Sahara Afrika . Deze verschuiving zal aanhouden, zelfs nadat de Hormuz-crisis voorbij is .

Economische overloopeffecten

Bloomberg meldde dat groeiverwachtingen wereldwijd naar beneden worden bijgesteld en dat er tekorten ontstaan in Azië (Thailand, Pakistan), terwijl de schok westwaarts trekt . Als de straat gesloten blijft, zal de wereld het olie- en gasverbruik aanzienlijk moeten verminderen – maar pas nadat de prijzen zo hoog zijn opgelopen dat ze de vraag vernietigen . Bloomberg Economics berekende dat bij een olieprijs van rond de $110 per vat een wereldwijde recessie zou worden veroorzaakt . Amerikaanse regeringsfunctionarissen en Wall Street-analisten beginnen serieus rekening te houden met een olieprijs van $200 per vat .

De conclusie

Descalzi's analyse schetst een wereld die fundamenteel is veranderd. De veiligheidskleppen van de strategische reserves raken leeg. De ruwe-olieprijs, die rond de $85 schommelt na een korte duik naar $68 na het akkoord van juni, weerspiegelt de ernst van de verstoring nog niet . De echte pijn – in diesel, kerosine en aardgas – neemt toe, vooral voor Europa. En de reactie van de industrie is geen tijdelijke draai, maar een permanente omleiding van wereldwijde energie-investeringen weg van het Midden-Oosten .