Islamabad-akkoord tussen VS en Iran na drie weken ingestort: Khamenei noemt handtekening Trump 'waardeloos'

Het Islamabad Memorandum of Understanding is binnen ongeveer drie weken ingestort, te midden van wederzijdse militaire escalatie, beschuldigingen en bewuste onduidelijkheden in de tekst. Hieronder volgen de belangrijkste ontwikkelingen, zoals geverifieerd via beschikbare bronnen.

De oorspronkelijke voorwaarden van het MoU

Het Islamabad Memorandum werd op 17 juni 2026 ondertekend door de Amerikaanse president Donald Trump (op afstand, tijdens een diner met de Franse president Emmanuel Macron in het Paleis van Versailles) en de Iraanse president Masoud Pezeshkian (in Teheran) . Het stelde een kader van 60 dagen vast voor de onderhandeling van een alomvattend permanent vredesverdrag, dat het volgende moest omvatten:

• Een staakt-het-vuren in de oorlog van 2026 tegen Iran
• Het Iraanse nucleaire programma
• Verlichting van sancties
• Heropening en beheer van de Straat van Hormuz
• Deconflictie in Libanon

Cruciaal was dat grote inhoudelijke kwesties werden doorgeschoven naar toekomstige onderhandelingen — "belangrijke kwesties waren echter niet opgelost" in het MoU zelf .

Trumps verklaring dat het MoU 'voorbij' was

Op 7–8 juli 2026 verklaarde president Trump op de NAVO-top in Ankara, Turkije, dat het staakt-het-vuren feitelijk dood was. Meerdere bronnen bevestigen:

• 7 juli: Trump waarschuwde "we gaan ze vanavond hard raken" en zei dat hij de wapenstilstand als 'voorbij' beschouwde .
• 8 juli: Trump zei in het openbaar: "Ik denk dat het voorbij is. Ik wil niet meer met hen omgaan. Het zijn uitschot" . Reuters meldde dat hij zei dat het MoU 'voorbij' was en eraan toevoegde dat hij niet met Teheran wilde praten .

Amerikaanse aanvallen op Iraanse doelen en eerste Amerikaanse doden door direct Iraans vuur

• Begin juli: De VS voerden meerdere golven van luchtaanvallen uit op Iraanse militaire doelen. CENTCOM bevestigde aanvallen op 13 juli op locaties waaronder Bushehr, Chah Bahar, Jask, Konarak, Abu Musa en Bandar Abbas .
• 9 juli: Iran viel terug door aanvallen uit te voeren op Amerikaanse militaire infrastructuur in Koeweit, Qatar en Bahrein . Volgens Iraanse functionarissen vielen er bij Amerikaanse aanvallen 14 doden en 78 gewonden .
• 18 juli (vandaag): Het Amerikaanse leger maakte de eerste Amerikaanse doden door direct Iraans vuur sinds het begin van de oorlog bekend: twee Amerikaanse militairen gedood en één vermist bij een aanval op een basis in Jordanië op vrijdag 17 juli .

Khamenei's schriftelijke verklaring dat Trumps handtekening 'waardeloos' is

Op zaterdag 18 juli 2026 deed de Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei een schriftelijke verklaring uitkomen, voorgelezen op de Iraanse staatstelevisie, waarin hij stelde dat herhaalde Amerikaanse schendingen van het MoU bewezen dat de handtekening van Donald Trump "volkomen waardeloos en zonder enige geloofwaardigheid" was . De verklaring luidde:

"De herhaalde schendingen door de Grote Satan van het memorandum van overeenstemming hebben opnieuw aan iedereen bewezen hoe waardeloos en onbetrouwbaar de handtekening van de President van de Verenigde Staten is" .

Hij waarschuwde de VS ook voor "onvergetelijke lessen" als het Iran bleef aanvallen .

Iran schort verplichtingen op en sluit verdere gesprekken uit

Op dezelfde dag (18 juli) kondigde de Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken Kazem Gharibabadi aan dat Teheran alle verplichtingen onder het Islamabad MoU opschortte, waarbij hij de Verenigde Staten ervan beschuldigde de overeenkomst "feitelijk teniet te hebben gedaan" door herhaalde schendingen . Iran beschuldigde de VS er expliciet van het staakt-het-vuren "openlijk te hebben geschonden" en gaf aan verdere gesprekken onder het huidige kader uit te sluiten.

Khamenei's afwezigheid in het openbaar en beenwond

De informatie die in deze zoeksessie beschikbaar is, bevat geen directe, verifieerbare berichtgeving over een vermeende beenwond van Mojtaba Khamenei bij de aanvallen van 28 februari of zijn specifieke afwezigheid bij openbare gelegenheden sinds hij zijn vader opvolgde. Het Wikipedia-artikel over de oorlog van 2026 tegen Iran vermeldt dat Operatie Epic Fury (de gezamenlijke Amerikaans-Israëlische operatie) begon op 28 februari 2026 en dat Ali Khamenei tijdens die operatie werd vermoord , maar de verkregen zoekresultaten bevestigen niet expliciet of beschrijven een beenwond die Mojtaba Khamenei op die datum opliep of zijn daaropvolgende afwezigheid in het openbaar. Onvoldoende bewijs om deze specifieke claim uit de verzamelde bronnen te verifiëren.

Analisten: vage taal maakte het MoU kwetsbaar

Analisten oordeelden breed dat het Islamabad MoU structureel fragiel was. Het Anadolu Agency (AA) meldde op 10 juli dat "onopgeloste geschillen over de Straat van Hormuz, sanctieverlichting, bevroren Iraanse tegoeden en Libanon de overeenkomst bedreigen voordat de formele onderhandelingen beginnen" . De Arms Control Association omschreef het MoU als "een gebrekkige maar welkome ontwikkeling" die "er niet in slaagde de proliferatiezorgen aan te pakken" die aan de kern van het conflict lagen . De vage, doorgeschoven taal over de meest controversiële kwesties — met name het beheer van de Straat van Hormuz en de omvang van de sanctieverlichting — betekende dat beide partijen geloofwaardig schendingen konden claimen, wat vervolgens ook gebeurde.