Nieuwe escalatie in de Straat van Hormuz: wapenstilstand verbroken en olietoevoer opnieuw in gevaar

Huidige stand van de crisis in de Straat van Hormuz

De crisis in de Straat van Hormuz is medio juli 2026 opnieuw opgelaaid en blijft onopgelost. Na een korte detente als gevolg van een tijdelijk akkoord tussen de VS en Iran op 18 juni, dat de waterweg formeel heropende , stortte de wapenstilstand begin juli in. De Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) viel drie commerciële tankers aan . De VS reageerde met een tweede opeenvolgende dag van luchtaanvallen op Iran, waardoor de scheepvaart door de straat opnieuw tot een bijna volledige stilstand kwam .

Belangrijkste geverifieerde feiten per bewering:

• Ineenstorting van het tankerverkeer: Op 29 april 2026 voeren in 24 uur slechts zes schepen door de straat, tegen een normaal niveau van ongeveer 100 schepen per dag (ongeveer 3.000 per maand) . Tegen 9 juli, na de laatste escalatie, staken slechts 13 olietankers over, tegen een recent gemiddelde van 33 per dag. Het totale verkeer daalde naar 23 schepen voor de hele dag . De straat is sinds het begin van het conflict op 28 februari 2026 effectief gesloten .

• Waarschuwingen van het IEA: IEA-chef Fatih Birol verwelkomde het tijdelijke akkoord van 18 juni en riep op tot de "onvoorwaardelijke heropening" van de straat, daarbij waarschuwend dat het tijd zou kosten om de olie- en gasstromen naar het niveau van voor de oorlog te herstellen . In mei 2026 zei Birol dat de mondiale energiecrisis niet zou worden opgelost totdat de straat weer open is . Het IEA waarschuwde in juli 2026 ook dat de heroplevende gevechten de wereldwijde energiecrisis dreigen te verlengen .

• Verstoring van 14 miljoen vaten per dag: Het cijfer van 13-14 miljoen vaten per dag (bpd) aan mogelijk verlies van olieaanbod is afkomstig van een schatting van Barclays (26 maart 2026), niet rechtstreeks van het IEA . Het Amerikaanse Energie Informatie Agentschap (EIA) bevestigde dat de sluiting "de wereldwijde olie stromen aanzienlijk heeft verstoord" . Voordat het conflict uitbrak, passeerden dagelijks ongeveer 20 miljoen vaten olie en olieproducten de straat .

• De vraag naar olie staat op het punt voor het eerst sinds 2020 te dalen: Tijdens de uitgevoerde zoekopdrachten is er geen directe bron gevonden die deze specifieke voorspelling van het IEA over een daling van de vraag ondersteunt. Het beschikbare bewijs toont een ernstige verstoring van het aanbod, maar bevestigt niet duidelijk dat het IEA een jaar-op-jaar daling van de vraag voorspelt.

• Brent ruwe olie boven $85, schommelt rond $87: Bevestigd. Op 3 maart 2026 steeg Brent boven de $85 naar een hoogtepunt van $85,12 . Op 14-15 juli 2026, te midden van de hernieuwde blokkade en de tol-dreiging van Trump, steeg Brent met ongeveer 5% en werd verhandeld rond $87,25 per vat . Eerder in de crisis was Brent teruggevallen naar $88 tijdens een wapenstilstand in april en naar de hoge $70 na het voorlopige akkoord van 18 juni .

• Amerikaanse marine weigert escorte-aanvragen: Er is in de zoekopdrachten geen directe bron gevonden voor het weigeren van escorte-aanvragen door de Amerikaanse marine. Sommige berichten meldden dat Trump begin maart Amerikaanse marine-escortes en verzekering voor tankers aanbood , maar er is geen duidelijk bewijs gevonden voor het weigeren van verzoeken in het verzamelde materiaal.

• Trump schrapt het tolplan van 20% ten gunste van investeringsakkoorden: Volledig bevestigd. Op 13 juli kondigde Trump een heffing van 20% aan op alle ladingen door de Straat van Hormuz, terwijl de VS een marineblokkade hervatte . Binnen 24 uur, op 14 juli, draaide hij bij en zei: "Op basis van zeer productieve gesprekken met leiders in het Midden-Oosten, heb ik besloten om de 20%-vergoeding voor de Verenigde Staten te vervangen door handels- en investeringsakkoorden" . The New York Times omschreef dit als een van meerdere "koerswijzigingen die zijn onzekere strategie demonstreren" .