EU vraagt VS om tariefvrijstelling voor €150 miljard aan Europese export

De zogenoemde Turnberry-deal is een politiek raamwerk dat in juli 2025 werd gesloten door Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Amerikaanse president Donald Trump op Trumps golfresort in Schotland . De overeenkomst beperkte de Amerikaanse tarieven op EU-export tot 15 procent, nadat Trump eerder met heffingen van 30 procent had gedreigd. In ruil daarvoor beloofde de EU haar tarieven op Amerikaanse industriële goederen tot nul te verlagen .

Bepaalde producten, waaronder vliegtuigen en generieke geneesmiddelen, waren vanaf het begin uitgezonderd. Belangrijke landbouw- en voedingsproducten — waaronder wijn en kaas — bleven echter bewust onder het Amerikaanse tarief van 15 procent vallen . Voor de meeste Europese exportproducten blijft dat tarief volgens de overeenkomst van kracht tot en met 31 december 2029 .

De EU heeft haar deel van de afspraak uitgevoerd. Het Europees Parlement en de Raad keurden de benodigde tariefregels in mei en juni 2026 goed, waarna de EU-heffingen op Amerikaanse industriële goederen per 1 juli 2026 werden afgeschaft . Ook bleef de invoer van Amerikaanse kreeft vrij van douanerechten .

Brussel vraagt nu om uitzonderingen

Het nieuwe verzoek van de Commissie is opvallend omdat het een eenzijdige concessie van Washington vraagt. De EU wil dat een brede groep goederen niet langer onder de heffing van 15 procent valt. Brussel stelt dat het zelf al aan zijn verplichtingen heeft voldaan en dat de vrijstellingen nodig zijn om het evenwicht in de overeenkomst te herstellen .

De lijst, ingezien door Euronews en Euractiv, bevat honderden producten uit uiteenlopende sectoren: voeding, dranken, medische apparatuur en machines . Voor de zuivelsector vraagt de Commissie specifiek om roquefort en andere blauwschimmelkazen vrij te stellen. Ook wijn, sterke drank, bier en olijfolie behoren tot de belangrijkste verzoeken .

Het is niet de eerste poging van Brussel om uitzonderingen te krijgen. In november 2025 stelde de Commissie al een vergelijkbaar verzoek op om wijn en sterke drank buiten de Amerikaanse tarieven te houden. De toenmalige lijst van 27 pagina’s leverde niet het gewenste resultaat op: de producten bleven onder het tarief van 15 procent vallen .

Europese techregels compliceren de onderhandelingen

De vraag om tariefvrijstellingen komt op een moment dat de handelsrelatie tussen de EU en de VS verder onder druk staat door onenigheid over de Europese Digital Markets Act (DMA) en Digital Services Act (DSA). Deze Europese wetten leggen strengere regels op aan grote onlineplatforms en zogenoemde poortwachters. Washington vindt dat de regels Amerikaanse technologiebedrijven onevenredig hard raken.

De regering-Trump heeft de DMA en DSA herhaaldelijk genoemd als obstakels in de handelsgesprekken. Amerikaanse gesprekspartners hebben de wetten volgens Europese documenten expliciet aangewezen als bron van spanning . In februari 2025 vaardigde Trump bovendien een memorandum uit waarin hij dreigde met tarieven tegen landen die de wereldwijde concurrentiepositie van Amerikaanse bedrijven zouden belemmeren. Het document richtte zich nadrukkelijk op de Amerikaanse technologiesector en noemde verschillende EU-landen vanwege hun digitale belastingen en regelgeving .

Washington is inmiddels verder gegaan dan alleen kritiek. In januari 2026 legde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken visumbeperkingen op aan vijf Europese functionarissen die betrokken waren bij het opstellen van de DMA en DSA . De VS heeft daarnaast gedreigd met nieuwe tarieven als vergelding voor Europese digitale belastingen en regels. Daarmee komt mogelijk ook het plafond van 15 procent uit de Turnberry-deal onder druk te staan .

De regering-Trump heeft gewaarschuwd dat ze “elk middel waarover ze beschikt” kan inzetten, waaronder heffingen op Europese diensten zoals Spotify en DHL . De EU houdt ondertussen vol dat haar digitale regels geen onderdeel zijn van de handelsonderhandelingen en dat ze “niet onderhandelbaar” zijn . Washington blijft beide dossiers echter met elkaar verbinden . Teresa Ribera, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie, waarschuwde dat de EU haar handelsrelatie met de VS mogelijk opnieuw moet bekijken als Washington de DSA en DMA verder aanvalt .

Vooruitblik: een cruciale onderhandelingsperiode

Het verzoek om vrijstellingen ter waarde van €150 miljard komt op een moment van maximale spanning. Vanuit Amerikaans perspectief is het tariefplafond van 15 procent al een compromis. Brussel redeneert juist dat de EU haar verplichtingen volledig is nagekomen en daarom recht heeft op wederzijdse verlichting.

Het conflict over digitale regelgeving geeft Washington een sterke reden om concessies uit te stellen. Het Witte Huis heeft al laten doorschemeren dat het dreigen met tarieven kan worden gebruikt als drukmiddel tegen het Europese DMA- en DSA-regime .

De VS moet de Turnberry-deal uiterlijk op 31 december 2026 volledig uitvoeren. Dat maakt de komende maanden tot een belangrijk onderhandelingsvenster . Als Washington zijn verplichtingen niet nakomt, kan de zogenoemde sunrise clause de EU de mogelijkheid geven haar eigen tariefverlagingen op Amerikaanse goederen uit te stellen of op te schorten .