UniCredit grijpt de facto macht over Commerzbank nu Duitsland verzet staakt

Op 15 juli 2026 deed bondskanselier Friedrich Merz een uitspraak die de loop van een van Europa's felste bankgevechten volledig veranderde: 'Wij voorkomen deze fusie of deze overname niet, en hebben dat ook nooit geprobeerd' . Het was een scherpe ommezwaai na maanden actief overheidsverzet – en het effende het politieke pad voor UniCredit's langverwachte overname van Commerzbank.

Slechts een week eerder maakte de Italiaanse bank bekend dat zij 47,6% van de uitstaande aandelen van Commerzbank en maar liefst 49,65% van de stemrechten in handen had . Dat geeft UniCredit de facto zeggenschap over aandeelhoudersvergaderingen, waardoor de overname een kwestie van tijd is, niet van 'of' . Hier is een feitelijke uiteenzetting van hoe deze deal tot stand kwam, wie er tegen was en welke obstakels er nog resteren.

Merz' ommezwaai: van 'onaanvaardbaar' naar 'niet voorkomen'

De verklaring van Merz op 15 juli markeerde het einde van actief Duits overheidsverzet tegen het bod van UniCredit. 'Wij hebben altijd alleen gezegd dat de manier waarop Commerzbank werd geviseerd, onze goedkeuring niet wegdraagt,' zei Merz tegen verslaggevers. Hij maakte daarmee een duidelijk onderscheid tussen afkeuring van de tactieken van UniCredit en daadwerkelijk blokkeren van de deal .

Dit was een opmerkelijke koerswijziging ten opzichte van eerdere standpunten:

• 16 maart 2026: Merz noemde het bod van €35 miljard van UniCredit 'onaanvaardbaar' en zei dat Commerzbank een zelfstandige entiteit moest blijven .
• 20 april 2026: Hij hekelde de 'vijandige en agressieve tactieken' van UniCredit tijdens een bijeenkomst van de Vereniging van Duitse Banken in Berlijn .
• Juni 2025: Merz stuurde een brief aan het personeel van Commerzbank waarin hij zich expliciet tegen de acties van UniCredit uitsprak en deze 'onaanvaardbaar' noemde voor een 'systeemrelevante' bank .

De Duitse regering had in mei 2026 zelfs nog verkennende gesprekken gevoerd om het staatsbelang van 12% in Commerzbank te vergroten om de deal te blokkeren – een plan dat op aanzienlijke financiële beperkingen stuitte .

UniCredit's belang: de facto controle, maar geen vriendelijk mandaat

Nadat het overnamebod op 3 juli 2026 sloot, verwierf UniCredit een extra 17,6% van de aandelen van Commerzbank, waarmee het totale belang uitkwam op 47,6% van het uitstaande kapitaal . Wanneer de eigen aandelen (treasury shares) van Commerzbank – die geen stemrecht geven – buiten beschouwing worden gelaten, heeft UniCredit 49,65% van de stemrechten. Dat ligt ruim boven de drempel van ongeveer 40% die volgens de Duitse vennootschapsregels doorgaans als een controlerende positie wordt beschouwd .

Echter, minder dan 2% van de onafhankelijke aandeelhouders deed mee aan het bod. Het grootste deel van de extra 17,6% kwam uit de eigen financiële instrumenten en bestaande belangen van de bieder. Dat voedt twijfels over de werkelijke marktsteun van buiten de eigen kring van UniCredit . Het aandeel Commerzbank daalde met 3,74% op de dag dat de resultaten werden bekendgemaakt, tot €36,77, tegenover een slotkoers van €38,20 de dag ervoor .

Formele tegenstand vanuit Berlijn en Commerzbank

Ondanks Merz' ommezwaai in juli hadden de Duitse regering en de directie van Commerzbank maandenlang tegen de deal gevochten:

• 16 juni 2026: Duitsland wees het bod van UniCredit formeel af, met het argument dat de geboden prijs onvoldoende premie bevatte. De regering steunt de onafhankelijke strategie van Commerzbank, met name de rol van de bank bij het bedienen van het Duitse midden- en kleinbedrijf (Mittelstand) . Diezelfde dag openden de Frankfurter autoriteiten een vooronderzoek naar mogelijke marktmanipulatie in verband met het bod .
• 20 april 2026: De raad van bestuur van Commerzbank wees het overnamebod formeel af .
• 8 mei 2026: CEO Bettina Orlopp zei in CNBC's 'Squawk Box Europe' dat Commerzbank de belangen van haar aandeelhouders zou verdedigen. Wel stelde ze dat de bank 'volledig open' stond voor aanvullende gesprekken als UniCredit de kracht van haar onafhankelijke strategie zou erkennen .

Ook de ondernemingsraad en de vakbonden van Commerzbank waren vanaf het begin tegen de overname .

Wat nu: ECB-goedkeuring en integratie-uitdagingen

De toestemming van de Europese Centrale Bank (ECB) voor de volledige controle van UniCredit is nog in behandeling. De verwachting is dat deze uiterlijk in het derde kwartaal van 2026 kan worden verleend. Het ruilbod was gestructureerd op 0,485 UniCredit-aandelen per Commerzbank-aandeel.

De belangrijkste resterende hindernissen zijn de ECB-goedkeuring, het lopende onderzoek naar marktmanipulatie door de Frankfurter autoriteiten en de uitdaging om een doelwit te integreren dat zich in elke fase tegen de deal heeft verzet. De combinatie zou, zoals meerdere bronnen het omschrijven, 'de grootste bankenfusie van Europa in bijna twintig jaar' zijn, met een dealwaarde van ongeveer €35 miljard .

Belangrijke tijdlijn
16 mrt 2026	Duitsland noemt UniCredit's bod van €35 mrd 'onaanvaardbaar'
20 apr 2026	Raad van bestuur Commerzbank wijst bod af; Merz hekelt 'vijandige tactieken'
6 mei 2026	Berlijn overweegt laatste opties om deal te blokkeren
16 jun 2026	Duitsland wijst bod formeel af; Frankfurter OM start onderzoek
3 jul 2026	Overnamebod gesloten
8 jul 2026	UniCredit kondigt 47,6% belang / 49,65% stemrechten aan
15 jul 2026	Merz zegt dat Duitsland overname niet zal blokkeren

De kern

UniCredit heeft de daadwerkelijke zeggenschap over de aandeelhoudersvergaderingen van Commerzbank verworven, ondanks aanhoudend verzet van de Duitse regering, de directie van Commerzbank en de werknemers. De verklaring van Merz op 15 juli is een beslissende politieke verschuiving die effectief de weg vrijmaakt voor de toetsing door de ECB. De belangrijkste resterende hindernissen zijn de ECB-goedkeuring (verwacht in Q3 2026), het lopende onderzoek naar marktmanipulatie en de uitdaging om een overgenomen partij te integreren die zich tegen elke stap heeft verzet.