Hoe de sluiting van de Straat van Hormuz de wereldwijde kunstmesthandel heeft ontwricht

De Medium-Term Outlook van de IFA (juli 2026) bevestigt dat het maritieme verkeer 'sinds 28 februari bijna volledig tot stilstand is gekomen', waarbij AIS-scheepsvolggegevens aantonen dat er tussen eind februari en eind april slechts 4 zwavelschepen en 2 ureumschepen de Golf via Hormuz konden verlaten .

Explosieve stijging van de ureumprijs

De prijs van stikstof (ureum) steeg in april 2026 boven de 850 dollar per metrische ton, een stijging van 80% sinds februari en het hoogste niveau sinds april 2022, volgens de Wereldbank . De Wereldbankgegevens van mei 2026 bevestigen deze piek en wijten deze direct aan de exportverstoringen na de sluiting . Een aan de WTO gelinkt bericht merkte op dat het gecombineerde effect van de Hormuz-sluiting, de Russische exportstop en de Chinese beperkingen de ureumprijs effectief had verdubbeld . De AMIS Market Monitor (juli 2026) stelt ook dat de lokale ureumprijzen in de eerste twee weken na de verstoring met meer dan 35% stegen .

Vrijwel totale ineenstorting van het tankerverkeer

De Council on Foreign Relations (CFR) meldt dat de sluiting het tankerverkeer met meer dan 95% heeft verminderd . Reuters bevestigde dat de bijna-sluiting de kunstmesttransporten sterk reduceerde . Een rapport van Global Trade Alert merkt op dat de Hormuz-blokkade 'ongeveer een derde van de wereldwijd verhandelde ureum, 45 procent van de zwavelexport en 30 procent van de ammoniak' afsneed . Een andere bron stelt dat het tankerverkeer met meer dan 90% instortte .

Exportbeperkingen en beleidsreacties

De FAO-agrifood-beleidshoogtepunten van mei 2026 bevestigen dat exporterende landen actief beperkingen oplegden om hun binnenlandse markten te beschermen . China verlengde de exportbeperkingen op ureum tot augustus 2026 en voerde een quotum in voor zwavelzuur, waardoor het buitenlandse aanbod met 45% daalde voordat de export vanaf mei werd stilgelegd . De maandelijkse rondzendbrief van Global Trade Alert van maart 2026 wijst expliciet op 'energie- en kunstmestexportbeperkingen als reactie op de Hormuz-crisis' als een belangrijke trend . Een afzonderlijke analyse merkt op dat regeringen over de hele wereld vanaf april 2026 286 beleidsmaatregelen hadden genomen die verband hielden met het Golfconflict .

De specifieke kwetsbaarheid van Brazilië

Brazilië is 's werelds grootste landbouwexporteur, maar is voor meer dan 80% van zijn kunstmestbehoeften afhankelijk van import. Meerdere bronnen bevestigen dat Brazilië voor ongeveer 40% van zijn stikstofbehoeften afhankelijk is van uit de Golf afkomstige ureum . Het Braziliaanse ministerie van Landbouw classificeerde het kunstmestaanbod als 'extreem hoog risico' voor de oogst van 2026/27 . Het ministerie schatte een potentieel tekort van 1 tot 3 miljoen ton fosfaatkunstmest in 2026 . Ongeveer 41% van de Braziliaanse ureumimport ging vóór de sluiting door de Straat van Hormuz . Een IEEE-analyse merkt op dat Brazilië, samen met India en West-Afrika, risico loopt op tekorten als de verstoringen aanhouden .

Waarschuwingen van Wereldbank en FAO over voedselzekerheid

In een blogpost van de Wereldbank van mei 2026 staat dat de prijsstijging van kunstmest leidde tot een maand-op-maand stijging van de ureumprijs met 46% en dat de landbouwprijsindices met 8% stegen, wat het risico op een betaalbaarheidscrisis vergroot . De Global Markets Outlook van de Wereldbank (22 mei 2026) waarschuwt dat 'het conflict in het Midden-Oosten de risico's voor de voedselzekerheid vergroot' .

De directeur-generaal van de FAO waarschuwde dat de wereldwijde kunstmestschaarste zal leiden tot lagere opbrengsten en krapper wordende voedselvoorraden in de tweede helft van 2026 en tot in 2027 . De hoofdeconoom van de FAO had eerder gewaarschuwd voor ernstige risico's voor de wereldwijde voedselzekerheid als gevolg van de verstoring van de handelsroute door de Straat van Hormuz . De Market Monitor van de FAO van juni 2026 merkt op dat de kunstmestmarkten enige tekenen van versoepeling vertoonden na een verbeterde doorstroming door de straat .

Het ontbreken van strategische internationale kunstmestreserves

De kwestie van strategische internationale kunstmestreserves is complexer. Er bestaat geen enkel WTO-rapport of -verklaring die het ontbreken van dergelijke reserves expliciet vaststelt. De bredere context uit meerdere analyses maakt echter duidelijk dat er geen gecoördineerd internationaal buffervoorraadmechanisme voor kunstmest bestaat. De markt werd onvoorbereid getroffen door de omvang van de verstoring, zoals opgemerkt in de CFR-analyse, die stelt dat de sluiting 'een derde van de wereldwijd verhandelde kunstmest heeft afgesneden aan het begin van het plantseizoen op het noordelijk halfrond, zonder strategische reserve en zonder snel substituut' .

Kanttekeningen

Het is belangrijk op te merken dat er geen enkel, op zichzelf staand 'WTO-rapport van juli 2026' is gevonden dat alle hier beschreven bevindingen bevat. De handelsmonitorings- en analytische producten van de WTO voor deze periode zijn verspreid over meerdere producten. Het geloofwaardige bereik voor de getroffen wereldwijde kunstmesthandel is 20–30%, niet het exacte cijfer van 15%. De zinsnede 'extreem hoog risico' voor de Braziliaanse oogst verschijnt in nieuwsberichten , maar werd niet bevestigd in een specifiek WTO-document. Sommige bronnen, zoals InformedClearly.com, zijn aggregators en zijn mogelijk geen primaire bronnen.