Reed Smith Aquarius en MiCA-naleving: navigeren door het nieuwe EU-crypto-tijdperk

De Europese Unie haar Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) is de meest ingrijpende fase ingegaan. Per 1 juli 2026 is de overgangsperiode die crypto-asset service providers (CASPs) toestond onder nationale regimes te opereren, verlopen. Deze verschuiving heeft een golf van activiteit veroorzaakt: de lancering van nieuwe nalevingstools, het begin van gecoördineerde EU-brede toezichtbeoordelingen en een consultatie over wat velen 'MiCA 2' noemen.

Dit artikel behandelt vier cruciale ontwikkelingen die elk cryptobedrijf met EU-activiteiten moet begrijpen: Reed Smith's nieuwe geautomatiseerde nalevingsplatform Aquarius, de implicaties van het einde van MiCA's overgangsperiode, ESMA's eerste gecoördineerde handhavingsactie en de consultatie van de Europese Commissie over mogelijke regelwijzigingen.

Reed Smith's Aquarius-platform: geautomatiseerde naleving voor MiCA

Wat is Aquarius?

Aquarius is een geautomatiseerd nalevingsplatform dat in juli 2026 is gelanceerd door Reed Smith Legal Solutions, de technologie tak van het wereldwijde advocatenkantoor Reed Smith LLP. Het is specifiek ontworpen voor crypto-asset uitgevers en aanbieders om te voldoen aan de EU's Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA/MiCAR) .

Hoe het cryptobedrijven helpt:

Aquarius automatiseert verschillende van de meest belastende nalevingstaken onder MiCA:

• Geautomatiseerde classificatie van crypto-assets onder MiCA's regelgevingscategorieën (utility tokens, e-money tokens, asset-referenced tokens) .
• Generatie van regelgevende whitepapers, een van de belangrijkste openbaarmakingsverplichtingen onder MiCA .
• Licentie- en operationele workflowbeheer, bedrijven helpen bij het navigeren door autorisatieprocessen .
• Continue nalevingsmonitoring om gelijke tred te houden met evoluerende MiCA-vereisten .

De lancering was getimed om samen te vallen met het einde van MiCA's overgangsperiode, toen niet-gelicentieerde bedrijven niet langer legaal EU-cliënten konden bedienen . Reed Smith verklaarde dat Aquarius "onze toewijding weerspiegelt om cliënten te helpen navigeren door complexe regelgevingskaders met meer vertrouwen, efficiëntie en snelheid" .

Einde van de overgangsperiode: 1 juli 2026

Onder Artikel 143(3) van MiCA konden crypto-asset service providers die vóór de toepassing van MiCA onder reeds bestaande nationale regimes opereerden, doorgaan met handelen terwijl ze volledige MiCA-autorisatie nastreefden . Dat overgangsvenster sloot op 1 juli 2026.

Wat veranderde er na 1 juli:

• Elke CASP die in de EU opereert zonder een MiCA-licentie is nu in overtreding van de EU-wetgeving en moet alle EU-gerichte activiteiten staken .
• ESMA bevestigde op 17 april 2026 dat geen verdere verlengingen zouden worden verleend .
• ESMA gaf op 23 juni 2026 een openbare verklaring uit waarin niet-gelicentieerde CASPs werden opgeroepen om op een ordelijke manier af te bouwen en de belangen van cliënten te beschermen .
• Schattingen suggereren dat tot 75% van de cryptoplatforms die afhankelijk waren van nationale overgangsregelingen hun operationele rechten mogelijk hebben verloren, omdat ze geen volledige autorisatie hebben verkregen .

Het praktische gevolg is duidelijk: elk bedrijf dat EU-cliënten bedient zonder de juiste autorisatie overtreedt nu de EU-wetgeving, niet alleen een nalevingskloof .

ESMA's custody-gerichte toezichtbeoordeling

Op 8 juli 2026 lanceerde ESMA haar eerste Common Supervisory Action (CSA) onder volledige MiCA-handhaving. De actie richt zich op de digitale operationele weerbaarheid van crypto-asset bewaring (custody) regelingen gehouden door CASPs .

Belangrijke punten:

• Dit is de eerste gecoördineerde, EU-brede toezichtbeoordeling sinds MiCA volledig van kracht werd .
• De beoordeling richt zich op hoe CASPs crypto-assets van cliënten beschermen, inclusief bewaarprotocollen, IT-beveiliging, governance, sleutelbeheer, transactiecontroles, incidentrespons en afhankelijkheden van derden .
• ESMA voert de CSA uit samen met nationale bevoegde autoriteiten (NCAs) in alle lidstaten .
• De beoordeling loopt van de tweede helft van 2026 tot en met de eerste helft van 2027 .
• Het volgt een bredere trend van ESMA die toezichtbriefings en richtlijnen uitgeeft om convergente autorisatie- en marktmisbruikdetectiepraktijken in de hele EU te waarborgen .

Deze beoordeling geeft aan dat EU-toezichthouders nu actief onderzoeken hoe geautoriseerde providers omgaan met cliëntactiva en operationele risico's.

Europese Commissie's 'MiCA 2'-consultatie

Op 20 mei 2026 lanceerde de Europese Commissie (DG FISMA) twee parallelle consultaties om de werking van MiCA te beoordelen — informeel breed aangeduid als 'MiCA 2' :

Type consultatie	Doelgroep	Doel
Openbare consultatie	Algemeen publiek, belanghebbenden	Feedback over bewustzijn, impact en effectiviteit van huidige MiCA-regels
Gerichte consultatie	Industrie vertegenwoordigers, overheidsinstanties	Diepgaande technische beoordeling van MiCA's bouwstenen, waaronder stablecoins, DeFi, tokenisatie en toezichtlacunes

Beide consultaties sluiten op 31 augustus 2026 .

Wat de consultaties behandelen:

• Reikwijdte van gedekte crypto-assets en potentiële lacunes (bijv. DeFi, NFT's, lending, staking).
• Behandeling van stablecoins (ARTs en EMTs), inclusief renteverdeling. De consultatie vraagt naar verluidt of het stablecoin-regime dat Tether's USDT uit de EU duwde, onevenredig is .
• Autorisatie- en toezichtkaders voor CASPs.
• Grensoverschrijdende kwesties en toegang van derde landen .

Tijdlijn:

• Een formeel wetsvoorstel wordt niet eerder dan 2028 verwacht, na het verplichte evaluatieverslag van de Commissie dat uiterlijk 30 juni 2027 moet worden ingediend op grond van Artikel 140(1) van MiCA .
• De consultatie is geen wetsvoorstel op zich; het is een feitenverzamelings oefening die mogelijke wijzigingen zal informeren .

Waarnemers uit de sector hebben opgemerkt dat de consultatie aangeeft dat de EU al aan het herbeoordelen is of MiCA's oorspronkelijke perimeter, getrokken in 2023, nog steeds past bij het snel evoluerende cryptolandschap, met name wat betreft DeFi, staking en getokeniseerde deposito's .