Houthi-rebellen dreigen cruciale zeestraat te sluiten na luchtaanval op Sanaa

Vergeldingsaanvallen met raketten en drones

Enkele uren na de aanval op de luchthaven van Sanaa lanceerden de Houthi’s ballistische raketten en drones gericht op de internationale luchthaven Abha in Saoedi-Arabië . Houthi-woordvoerder Yahya Saree bevestigde de aanvallen op Telegram en waarschuwde luchtvaartmaatschappijen om het Saoedische luchtruim te mijden . Er werden geen slachtoffers gemeld, maar de uitwisseling betekende een aanzienlijke escalatie van het conflict tussen de Houthi’s en Riyad .

De waarschuwing van 200 dollar per vat

Houthi-functionarissen hebben herhaaldelijk en expliciet gewaarschuwd dat het sluiten van zowel de Bab el-Mandeb-straat als de Straat van Hormuz de olieprijs naar 200 dollar per vat kan stuwen.

• Op 13 juli 2026 zei Mohammed al-Farah, een lid van het politieke bureau van de Jemenitische Ansarullah-beweging, dat beide zeestraten gesloten kunnen worden ‘in een open oorlog’ als de Saoedische agressie aanhoudt. Hij waarschuwde dat olie dan 200 dollar per vat kan kosten .
• Een hoge Jemenitische functionaris zei op dezelfde dag tegen PressTV dat de Houthi-strijdkrachten klaar staan om de Bab el-Mandeb-straat te sluiten, waardoor de olieprijs naar 200 dollar zou stijgen, als Saoedi-Arabië doorgaat met het aanvallen van de Jemenitische infrastructuur .
• Mohammed Mansour, de vice-minister van Informatie van de Houthi’s, stelde eind maart 2026 al dat het blokkeren van de Bab el-Mandeb-straat de olie op 200 dollar per vat kan brengen, en zei: ‘Europa moet niet denken dat het gespaard zal blijven van de gevolgen’ .

Strategisch belang van de Bab el-Mandeb-straat

• Breedte: De Bab el-Mandeb-straat is op het smalste punt ongeveer 29 tot 30 kilometer (16 zeemijl) breed .
• Oliedoorvoer: Door de zeestraat passeerde in de eerste helft van 2025 dagelijks ongeveer 4,2 miljoen vaten olie, ongeveer 6% van alle via zee vervoerde olie . Het rapport ‘World Oil Transit Chokepoints’ van de EIA uit 2024 noemt het een van de meest kritieke maritieme olieknelpunten ter wereld . Eerdere EIA-gegevens geven aan dat de meeste export uit de Perzische Golf die naar het Suezkanaal of de SUMED-pijpleiding gaat, achtereenvolgens door zowel Hormuz als Bab el-Mandeb moet passeren .
• Kritiek alternatief na Hormuz: Na verstoringen bij de Straat van Hormuz (waar dagelijks ~20 miljoen vaten worden verwerkt) heeft Saoedi-Arabië zijn olie-export omgeleid via de Rode Zee-haven Yanbu. Dit maakt Bab el-Mandeb de laatste functionerende olie-exportroute van Saoedi-Arabië – en dus een zeer waardevol doelwit voor de Houthi’s .

Samenlopend risico: gelijktijdige sluiting van beide zeestraten

Analisten waarschuwen dat een gelijktijdige sluiting van de Straat van Hormuz en de Bab el-Mandeb catastrofale gevolgen zou hebben:

• Een gecombineerde sluiting zou ongeveer 30% van het wereldwijde containervervoer blokkeren en een geschatte 10 miljard dollar per dag aan handelswaarde in gevaar brengen .
• CNBC meldde in juni 2026 dat president Trump wordt geconfronteerd met de dreiging dat Iran de Bab el-Mandeb zou kunnen sluiten als de spanningen in het Midden-Oosten escaleren, waardoor de olievoorraden in een reeds verstoorde markt ernstig zouden afnemen .
• Politico meldde in maart 2026 dat als Iraanse proxies de Bab el-Mandeb zouden sluiten, dit de olieprijs naar 150 dollar per vat zou kunnen drijven, en dat het cumulatieve effect van een sluiting van beide zeestraten nog veel erger zou zijn .
• Brentolie steeg eind maart 2026 met 3,7% tot boven de 116 dollar nadat de Houthi’s raketten op Israël afvuurden en dreigden met sluiting, wat de acute gevoeligheid van de markt voor risico’s in de Rode Zee weerspiegelt .

Geopolitieke coördinatie tussen de Houthi’s en Iran

De Houthi’s, die expliciet worden omschreven als door Iran gesteund en met Iran verbonden, fungeren als een belangrijke proxy in Teherans strategie om de toegang tot de Rode Zee te beïnvloeden . Belangrijke indicatoren van coördinatie:

• De aanval op de luchthaven van Sanaa was bedoeld om te voorkomen dat Iran een directe luchtbrug naar de Houthi’s zou opzetten, die volgens experts wapens aan de groep kon leveren en een feitelijk wapenembargo kon doorbreken .
• In de weken ervoor hadden de Houthi’s Saoedi-Arabië bedreigd nadat ze Saoedische ‘gevechtsvliegtuigen’ hadden geconfronteerd die naar verluidt een Iraans burgervliegtuig probeerden te beletten te landen in Sanaa .
• Ook de Iraanse Revolutionaire Garde waarschuwde in juni 2026 voor sluiting van de Bab el-Mandeb, wat erop wijst dat de dreiging gecoördineerd is tussen Teheran en zijn Houthi-proxy’s .
• Saoedische functionarissen hebben de VS opgeroepen de blokkade van Hormuz op te heffen, uit angst dat Amerikaans-Iraanse vijandelijkheden Iran ertoe kunnen aanzetten de Houthi’s te bevelen Bab el-Mandeb te sluiten, waardoor Saoedische olie-export in de val zou komen te zitten .

Kernboodschap: De luchtaanval op Sanaa van 13-14 juli 2026 verbrak het bestand tussen de Houthi’s en Saoedi-Arabië en leidde onmiddellijk tot Houthi-raketvergeldingsacties tegen Saoedische luchthavens. Houthi-functionarissen hebben nu expliciet gedreigd de Bab el-Mandeb – en mogelijk beide zeestraten tegelijk – te sluiten, met een waarschuwing voor olie van 200 dollar. Omdat bij een dubbele sluiting ~4,2 miljoen vaten olie per dag en ongeveer 30% van het wereldwijde containervervoer risico lopen, is het Rode Zee-knelpunt het centrale risico voor de energiemarkt geworden, nu Iran de Houthi’s gebruikt om druk uit te oefenen ver van Hormuz.