Hoe de VAR, de zaak-Balogun en politieke inmenging het WK 2026 overschaduwden

Tegelijkertijd reageerde FIFA niet consequent op alle vormen van kritiek. Toen Iran-coach Amir Ghalenoei het toernooi politiek bekritiseerde, zei Infantino dat critici zich beter op voetbal konden richten. Hij nam het daarbij niet publiekelijk op voor zijn eigen scheidsrechters .

VAR werd het gezicht van de controverse

De arbitrage groeide uit tot een van de meest besproken thema's van het toernooi. Vooral de wisselende toepassing van de Video Assistant Referee, beter bekend als VAR, zorgde voor frustratie bij teams, trainers en supporters.

Tuchel: scheidsrechters kunnen elk team uitschakelen

Na de overwinning van Engeland op Mexico in de achtste finales noemde bondscoach Thomas Tuchel de arbitrage „wispelturig”, „inconsistent” en „ondermaats”. Volgens hem konden de scheidsrechters op elk moment een team uit het toernooi sturen . Zijn uitspraken behoorden tot de scherpste kritiek op de arbitrage tijdens het WK.

Egypte versus Argentinië: formele klacht over VAR

De Egyptische voetbalbond diende na de 3-2-nederlaag tegen Argentinië een formele klacht in bij FIFA. De bond stelde dat VAR op een onjuiste manier was gebruikt . Twee momenten stonden centraal:

• Een Egyptisch doelpunt werd na een VAR-review afgekeurd vanwege een overtreding eerder in de aanval. Egypte vond niet dat sprake was van een duidelijke en evidente fout die een ingreep rechtvaardigde.
• Egypte kreeg geen strafschop, ondanks wat de Egyptische bond omschreef als contact dat vergelijkbaar was met eerdere situaties waarin wel een penalty werd gegeven .

De Egyptische bond vroeg FIFA vervolgens om het arbitrale team onder leiding van de Franse scheidsrechter François Letexier uit het toernooi te verwijderen .

FIFA verplaatst VAR-officials naar de stadions

Onder druk van de kritiek wijzigde FIFA halverwege het toernooi zijn VAR-protocol. Vanaf 9 juli werden de VAR-officials voor alle resterende knock-outwedstrijden vanuit de centrale controlekamer in Dallas, Texas, naar de stadions verplaatst . Het was een opvallende operationele koerswijziging.

Ook andere beslissingen voedden de discussie:

• In de groepswedstrijd tussen de Verenigde Staten en Paraguay werd voor het eerst op een WK het nieuwe VAR-protocol voor „persoonsverwisseling” gebruikt. Een gele kaart voor de Amerikaan Tim Ream werd ingetrokken en in plaats daarvan kreeg de Paraguayaan Miguel Almirón geel wegens een schwalbe .
• Een doelpunt van Iran tegen Egypte, in blessuretijd gemaakt door Shoja Khalilzadeh, werd na een VAR-controle afgekeurd. De beslissing leidde tot felle kritiek .
• De Oostenrijkse bondscoach Ralf Rangnick vroeg zich na een wedstrijd af waarom een overtreding niet was bestraft en waarom VAR niet ingreep .

Collina wees beschuldigingen dat de arbitrage Argentinië bevoordeelde van de hand als „ongefundeerde aantijgingen”. Hij waarschuwde dat dergelijke claims zelfs bedreigingen aan het adres van scheidsrechters en hun families kunnen uitlokken .

De zaak-Balogun: waarom een rode kaart ineens niet meer automatisch was

De meest explosieve disciplinaire kwestie draaide om Folarin Balogun, aanvaller van de Verenigde Staten.

Balogun kreeg een directe rode kaart in de wedstrijd tegen Bosnië en Herzegovina in de ronde van 32. Volgens artikel 66.4 van FIFA's Disciplinaire Code en artikel 10.5 van het WK-reglement leidt een directe rode kaart automatisch tot een schorsing voor de volgende wedstrijd .

Toch besloot de disciplinaire commissie van FIFA artikel 27 van de Disciplinaire Code toe te passen. De uitvoering van de automatische schorsing werd voor een proeftijd van één jaar opgeschort, waardoor Balogun kon spelen tegen België in de achtste finales .

Het telefoontje van Trump

Donald Trump bevestigde dat hij persoonlijk met Infantino had gebeld om te vragen om een herziening van de rode kaart van Balogun . Door de timing ontstond de indruk dat de Amerikaanse aanvaller een soort „presidentieel pardon” had gekregen .

FIFA hield vol dat de rode kaart zelf niet was teruggedraaid. Volgens de bond was alleen de uitvoering van de schorsing opgeschort via een afzonderlijke bepaling. FIFA stelde dat artikel 66.4 en artikel 10.5 artikel 27 niet uitsluiten .

Critici, onder wie UEFA en verschillende juridische analisten, wezen er juist op dat de automatische schorsing bedoeld is als een niet-discretionaire maatregel .

UEFA noemde de beslissing „ongekend, onbegrijpelijk en niet te rechtvaardigen”. Volgens de Europese voetbalbond had FIFA daarmee een „rode lijn” overschreden en de integriteit van de competitie ondermijnd .

Een WK waarin politiek en voetbal voortdurend door elkaar lopen

De Balogun-zaak stond niet op zichzelf. Het WK 2026 werd al vóór de aftrap geconfronteerd met een uitzonderlijk politiek klimaat.

Voor het toernooi reikte Infantino een nieuw opgerichte FIFA Peace Prize uit aan Donald Trump. Dat leidde tot kritiek dat FIFA politieke machthebbers tegemoet probeerde te komen . Ook werd het gezien als een poging om de relatie met de president van het gastland te versterken .

Daarnaast namen de Verenigde Staten als medeorganisator deel aan het toernooi terwijl het land in een actief conflict verwikkeld was met Iran, een van de deelnemende landen. Dat conflict begon na Amerikaanse militaire operaties tegen Iran op 28 februari . Iran dreigde aanvankelijk met een boycot, maar deed uiteindelijk mee tijdens een kwetsbaar staakt-het-vuren .

In de aanloop naar het toernooi waren er bovendien oproepen tot een boycot vanuit Europese politieke en sportieve hoek. Die hielden verband met Amerikaanse uitspraken over Groenland en het immigratiebeleid onder Trumps tweede regering . Amnesty International omschreef de Verenigde Staten in verband met het WK als een land dat met een „mensenrechtennoodtoestand” te maken heeft .

Nieuwe rodekaarten, maar niet voor kritiek achteraf

Voor de duidelijkheid: de nieuwe gedragsregels van 2026 waren niet gericht op persconferenties of interviews waarin trainers en spelers scheidsrechters bekritiseren. Het ging om wijzigingen die door de International Football Association Board (IFAB), de internationale wetgever van het voetbal, in april 2026 werden goedgekeurd .

De belangrijkste nieuwe bepalingen waren:

• Een speler kan rood krijgen als hij tijdens een confronterende situatie met een tegenstander zijn mond bedekt met zijn handen, shirt of een ander voorwerp. De regel moet voorkomen dat discriminerende opmerkingen worden verborgen .
• Een speler die uit protest tegen een beslissing van de scheidsrechter bewust het veld verlaat, kan worden weggestuurd. Ook teamofficials die zo'n protestactie aanmoedigen, kunnen worden bestraft .

Deze regels gaan dus over gedrag op het veld en protestacties tijdens de wedstrijd — niet over kritiek achteraf tegenover de media.

Wat FIFA wel en niet deed

De rode draad van het WK 2026 is daarmee niet alleen de vraag of VAR de juiste beslissing neemt. Het gaat ook om de vraag wie uiteindelijk bepaalt welke regels strikt gelden — en of FIFA het vertrouwen van spelers, bonden en supporters kan terugwinnen wanneer sport en politiek elkaar raken.