Trump draait 20%-heffing Straat van Hormuz binnen 24 uur terug en vervangt die door handelsdeals met Golfstaten

Op dinsdagochtend 14 juli schreef Trump op Truth Social: 'Ik heb besloten de 20%-vergoeding voor de Verenigde Staten te vervangen door handels- en investeringsdeals die de verschillende Golfstaten met de Verenigde Staten zullen sluiten' . CBS News bevestigde de ommekeer . De directe oorzaak lijkt de felle internationale terugslag die binnen enkele uren na de oorspronkelijke aankondiging losbarstte.

De snelheid en omvang van de terugslag

Het voorstel kreeg vrijwel onmiddellijk tegenstand van meerdere kanten:

• IMO-afwijzing: De Internationale Maritieme Organisatie (IMO), het VN-agentschap voor scheepvaart, verzette zich formeel tegen het opleggen van kosten aan schepen die door een zeestraat varen die wordt gebruikt voor internationale navigatie, onder verwijzing naar het internationaal recht dat het recht op doorvaart garandeert. De IMO eiste op maandag 13 juli opheldering over Trumps voorstel .
• Juridische vragen: Analisten trokken in twijfel of de VS unilateraal een doorvaartheffing van 20% kon opleggen onder het VN-Zeerechtverdrag (UNCLOS), dat 'transitpassage' door zeestraten garandeert en opschorting of belastende heffingen verbiedt .
• Kritiek uit de sector: Grote rederijen en olietraders bestempelden de heffing als afpersing en waarschuwden dat die de verzekeringspremies zou opdrijven, schepen zou doen omvaren en de kosten voor consumenten zou doen stijgen . De olieprijzen schoten omhoog na de aankondiging — de grootste dagelijkse stijging sinds april — omdat de markt rekening hield met nieuwe verstoringen van het aanbod .
• Europese afwijzing: De Europese Commissie had een eerdere versie van dit idee in april al verworpen en verklaard dat zowel Amerikaanse als Iraanse voorstellen in strijd waren met UNCLOS en dat 'het internationaal recht voorziet in de vrijheid van navigatie ... geen betaling of tol van welke aard dan ook' .

De bredere context van het conflict tussen VS en Iran

Ineenstorting van het staakt-het-vuren van juni

Op 17 juni 2026 werd een tussentijds akkoord voor 60 dagen getekend, waarbij de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens werd opgeheven in ruil voor een Iraanse garantie van veilige doorgang door de zeestraat . Het staakt-het-vuren hield nooit volledig stand. Beide partijen beschuldigden elkaar van schendingen — Iran viel op 28 juni Amerikaanse bases in Koeweit en Bahrein aan, en de VS sloegen terug . Op 8 juli verklaarde Trump het staakt-het-vuren 'voorbij' na Amerikaanse aanvallen op Iraanse posities bij de zeestraat . Op 12 juli zei Trump dat het memorandum van overeenstemming was afgelopen , en op 13 juli gaf hij opdracht tot nieuwe aanvallen en kondigde hij de 20%-heffing aan .

Hervatte aanvallen en verstoring van de scheepvaart

Van eind juni tot half juli wisselden de VS en Iran tientallen aanvallen uit — Amerikaanse troepen bombardeerden Iraanse militaire en marinefaciliteiten, en Iran viel Amerikaanse bases aan en beschoot commerciële schepen in de zeestraat . De cyclus van vergelding escaleerde scherp na een Iraanse aanval op een containerschip onder Cypriotische vlag . De scheepvaart in de zeestraat nam dramatisch af. Begin juli was het aantal schepen 'aanzienlijk lager' dan voor het conflict . In het eerste en tweede kwartaal van 2026 daalden de olie stromen door Hormuz in het laatste kwartaal alleen al met bijna 30%, aldus het Amerikaanse Energy Information Administration . Bloomberg omschreef de bredere verstoring als 'de grootste olie-aanbodschok in de geschiedenis' .

Volatiliteit van de olieprijs

De olieprijzen schoten tijdens het conflict dramatisch omhoog. Eind juni was WTI tijdens een korte wapenstilstand gedaald tot onder de $70 per vat , maar de prijzen schoten weer omhoog nadat het staakt-het-vuren instortte en de 20%-heffing werd aangekondigd op 13 juli — de grootste dagelijkse stijging sinds april . Analisten waarschuwden dat de prijzen een te optimistisch beeld gaven en dat hernieuwde aanbodrisico's ze nog veel hoger konden drijven .

Een patroon van beleidswissels

Trumps standpunt over tolheffing in Hormuz verschoof in slechts drie maanden vier keer: van het idee in april dat 'de VS het moeten innen,' naar 'we willen geen tol,' naar 'de VS zou een uitzondering kunnen zijn,' en uiteindelijk de 20%-heffing — gevolgd door de terugdraaiing . De snelle ommekeer onderstreept hoe snel de combinatie van juridische tegenstand, druk uit de sector en marktreacties zelfs een hoogstwaarschijnlijk beleid kan terugdraaien.

Per 14 juli 2026 is de 20%-heffing niet langer beleid — vervangen door de belofte van handels- en investeringsdeals met Golfstaten. Of die deals er daadwerkelijk komen, en of ze een zeeroute kunnen stabiliseren waar de olie stromen in één kwartaal met bijna 30% daalden, blijft een open vraag.