Dodelijke hittegolven in Europa 2026: dodentol per land en wat de wetenschap zegt

De hittegolven die Europa in mei en juni 2026 troffen, hebben geleid tot duizenden doden en verwoestende temperatuurrecords. Wetenschappers hebben met behulp van klimaatattributieonderzoek de rol van de opwarming van de aarde kunnen vaststellen. Hieronder een overzicht per land van de voorlopige dodentol en de belangrijkste wetenschappelijke bevindingen.

Dodentol per land

Engeland en Wales — Onderzoekers van Imperial College London, het Met Office en de London School of Hygiene & Tropical Medicine schatten dat er tijdens de hittegolven van mei en juni meer dan 2.700 hitte-gerelateerde sterfgevallen waren, waarvan ongeveer 42% wordt toegeschreven aan door de mens veroorzaakte klimaatverandering. De opwarming voegde 3–4°C toe aan de maximumtemperaturen . Een afzonderlijke analyse van Imperial College, gericht op 12 Europese steden gedurende tien dagen (23 juni – 2 juli), toonde aan dat klimaatverandering het aantal hittegerelateerde sterfgevallen bijna verdrievoudigde, met een toename van ongeveer 1.500 doden .

België — Sciensano, het federale volksgezondheidsinstituut, rapporteerde 1.747 extra sterfgevallen tussen 18 juni en 1 juli, een stijging van 47,8% in de mortaliteit. Dit was de dodelijkste hittegolfgerelateerde periode sinds het begin van de registratie in 2000 . Wallonië werd het zwaarst getroffen met 76% oversterfte . Op de piekdag van 27 juni werden 641 doden op één dag geregistreerd .

Frankrijk — Santé publique France schatte 2.025 extra sterfgevallen (alle oorzaken) tijdens de week van 22 tot 28 juni, een stijging van 29,1% ten opzichte van de week ervoor . De Franse minister van Volksgezondheid, Stéphanie Rist, bevestigde dit aantal en waarschuwde dat het dodental nog kon oplopen naarmate er meer data binnenkwamen . Frankrijk telde ook minstens 300 extra sterfgevallen tijdens de hittegolven in mei .

Nederland — Tijdens de hittegolf in juni werden ongeveer 480 extra sterfgevallen gemeld .

Europa in bredere zin — Op 5 juli was het totale aantal gemelde extra sterfgevallen in verschillende Europese landen opgelopen tot meer dan 5.600 . Reuters meldde, op basis van EuroMOMO-gegevens, dat er meer dan 10.000 extra sterfgevallen waren in West-Europa tijdens de hittegolf van eind juni, waarvan ruim 9.000 onder 65-plussers . New Scientist publiceerde een vroege projectie (op basis van historische hitte-sterfte relaties) die schatte dat de hittegolf van 22 tot 28 juni tussen de 17.000 en 25.000 mensen in heel Europa het leven had gekost, met een middenschatting van ongeveer 20.000 in één week .

Klimaatattributie: wat de wetenschap zegt

World Weather Attribution (WWA) concludeerde dat de hittegolf van eind juni "vrijwel onmogelijk" was zonder door de mens veroorzaakte klimaatverandering en dat het de zwaarste en meest wijdverspreide hittegolf was die ooit over de bestudeerde regio is geregistreerd . WWA ontdekte dat de extreem hoge nachtelijke temperaturen 100 keer waarschijnlijker waren geworden dan twintig jaar geleden . De analyse wees verder uit dat de hittegolf ongeveer 3,5°C heter was dan een vergelijkbare gebeurtenis in een pre-industrieel klimaat .

Imperial College London analyseerde dat klimaatverandering 3–4°C toevoegde aan de maximumtemperaturen tijdens de hittegolven in het Verenigd Koninkrijk en verantwoordelijk was voor ongeveer 42% van de hittegerelateerde sterfgevallen in Engeland en Wales . Een andere studie in 12 Europese steden wees uit dat klimaatverandering het aantal hittegerelateerde sterfgevallen bijna verdrievoudigde, met een stijging van ongeveer 1.500 doden .

Beleid en maatregelen

WHO-waarschuwing — De Wereldgezondheidsorganisatie waarschuwde dat "er mogelijk nog dodelijkere weken in het verschiet liggen" nu de extreme hitte op het continent aanhoudt, en drong er bij overheden op aan om hitte-gezondheidsactieplannen in stand te houden .

Nederland — Het Nederlandse kabinet activeerde op 12 juli opnieuw het Nationaal Hitteplan vanwege de aanhoudend hoge temperaturen en de zorgen over de sterfte .

Europees Parlement — Op 8 juli 2026 hield het Europees Parlement een debat over het versterken van de paraatheid van de EU tegen terugkerende hittegolven en bosbranden. Europarlementariërs pleitten voor betere vroegtijdige waarschuwingssystemen, grensoverschrijdende coördinatie en financiering voor klimaatadaptatie .

Natuur- en temperatuurrecords

• Temperatuurrecords werden aan diggelen geslagen. Het Verenigd Koninkrijk noteerde de heetste junidag ooit: 37,7°C in Lingwood (Norfolk) op 26 juni, de zesde heetste dag ooit gemeten in het Verenigd Koninkrijk . De hittegolf werd omschreven als de vroegste en meest intense ooit gemeten voor meerdere landen .
• Bovengemiddeld veel bosbranden en verbrande oppervlakten werden gemeld in Frankrijk, Portugal en Spanje, wat de gezondheidscrisis verergerde met luchtkwaliteitswaarschuwingen en evacuaties .

Belangrijke kanttekeningen

• Alle dodentallen zijn voorlopig en gebaseerd op modellen voor oversterfte (alle oorzaken). De definitieve cijfers zullen de komende maanden naar verwachting nog wijzigen naarmate de volledige sterftegegevens worden samengevoegd .
• De schatting van 20.000 doden in één week is een voorlopige raming op basis van historische hitte-sterfterelaties, niet op waargenomen tellingen uit alle landen .