Sony krijgt miljardenclaims aan zijn broek na stoppen met fysieke PlayStation-schijven

Wie heeft de zaak aangespannen: Stichting Massaschade & Consument (SMC), een Nederlandse consumentenorganisatie, heeft de zaak aanhangig gemaakt namens circa 1,7 miljoen Nederlandse PlayStation-gebruikers .

De kern van het argument: Sony's 30%-commissie op elke verkoop in de PlayStation Store — een 'Sony-taks' die niet geldt voor fysieke games — zal de prijzen van games opdrijven zodra het fysieke alternatief verdwijnt . De claim vraagt om €400 miljoen schadevergoeding . SMC stelt dat het schijfloze besluit 'Sony's eigen verdediging ondergraaft', omdat het de enige prijsconcurrentie (fysieke schijven) wegneemt die de 30%-commissie in toom hield .

Prijsbewijs in de zaak: Nederlandse consumenten zouden 47% meer betalen voor digitale PlayStation-games dan voor fysieke exemplaren. Dit structurele verschil wordt veroorzaakt door de 30%-platformcommissie tegenover de royalty's op fysieke schijven . Fysieke PS5-games zijn structureel tientallen euro's goedkoper dan hun digitale equivalenten .

SMC-voorzitter Lucia Melcherts vatte het standpunt van de stichting samen: "Het einde van fysieke schijven verwijdert de laatste plaats waar een PlayStation-game nog tegen een concurrerende prijs kon worden gekocht en verkocht. Geen schijven betekent geen tweedehandsmarkt" .

Mexicaanse kartelklacht

Op 13 juli 2026 maakten twee Mexicaanse politici bekend dat ze een formele kartelklacht zouden indienen bij de Mexicaanse mededingingsautoriteit, al was deze op dat moment nog niet officieel ingediend .

Wie: Federaal afgevaardigde Iraís Reyes en senator Luis Donaldo Colosio, beiden lid van de Mexicaanse Burgerbeweging (Movimiento Ciudadano) .

Hun argument: Sony's afschaffing van fysieke schijven zou de hele gamemarkt concentreren in Sony's gesloten PlayStation Store, wat leidt tot een monopolie dat consumenten, onafhankelijke winkels en game-ontwikkelaars schaadt . Reyes noemde Sony's gedrag monopolistisch en zei dat de stap 'de wet overtreedt' . Senator Colosio wees erop dat de maatregel lokale winkels schaadt en een einde maakt aan de tweedehandsmarkt .

Al langer lopende rechtszaken over de PlayStation Store (krijgen nieuwe relevantie)

Deze rechtszaken dateren van vóór de aankondiging van juli 2026, maar blijven actueel en krijgen door het schijvenbesluit extra relevantie, omdat de fysieke concurrentie wegvalt:

• Verenigd Koninkrijk: Een class action van £5 miljard ($6,3 miljard) onder leiding van consumentenadvocaat Alex Neill, die Sony beschuldigt van het misbruiken van zijn dominante positie om 'buitensporige en oneerlijke' prijzen te vragen voor digitale games. Een hoorzitting vond plaats in maart 2026 . De zaak vertegenwoordigt ongeveer 12,2 miljoen Britse PlayStation-gebruikers .
• Verenigde Staten: Een afzonderlijke massazaak van $7,9 miljard over de prijzen in de PlayStation Store werd in 2023 aangespannen .

Afkeuring van winkelorganisaties en detailhandel

Meerdere bronnen melden dat gamewinkels en brancheorganisaties het besluit hebben veroordeeld, omdat het de retailconcurrentie uitschakelt en de markt voor gebruikte games vernietigt . Reuters en andere media berichten dat winkels vrezen forse omzetverliezen nu fysieke gameverkopen verdwijnen . De petitie zelf werd gestart door Jade Pearce, directeur van een onafhankelijke Canadese gamewinkel .

Gamerpetitie ('Don't Kill the Disc')

• Gestart op Change.org op 1 juli 2026 .
• Overschreed op 9 juli 2026 de 250.000 handtekeningen, waarmee het een van de grootste gamingpetities van het jaar werd . De petitie passeerde later de 307.000 handtekeningen .
• De petitie roept Sony op om 'fysieke PlayStation-games te behouden' en stond bovenaan de trending-pagina van Change.org .
• De organisatoren van de petitie schreven: "We hebben zojuist de 250.000 handtekeningen gepasseerd, een kwart miljoen mensen in iets meer dan een week. Dat alleen al maakt dit een van de grootste gamingpetities die er is" .

Reactie van Sony

Halverwege juli 2026 heeft Sony nog geen enkele openbare verklaring afgelegd over de Nederlandse class action, de Mexicaanse kartelklacht, de bestaande rechtszaken in het VK en de VS, of de petitie . Het enige publieke communicatiemiddel van het bedrijf blijft de oorspronkelijke blogpost van 1 juli op de PlayStation Blog, waarin het stoppen met schijven werd aangekondigd zonder gedetailleerde onderbouwing .

Analyse van experts

• Andrew Ching, hoogleraar marketing aan de Johns Hopkins Carey Business School, die onderzoek doet naar de vraag naar computerspellen, zei tegen Fortune dat Sony's schijfloze besluit 'zijn eigen verdediging in de kartelzaken ondergraaft', omdat het de enige prijsmaatstaf (de fysieke winkel) wegneemt die de 30%-digitale commissie in toom hield .
• Meerdere analisten hebben erop gewezen dat de stap een einde maakt aan de markt voor tweedehands games en Sony volledige controle geeft over prijzen, beschikbaarheid en toegang tot het platform .

Wat dit betekent voor PlayStation-gebruikers

Als Sony doorgaat met het geplande stoppen met schijven, zullen nieuwe PlayStation-games die na januari 2028 uitkomen alleen nog beschikbaar zijn als digitale download of als doosje met alleen een downloadcode — zonder schijf erin . Dit maakt het onmogelijk om fysieke game-schijven te kopen, verkopen, ruilen, uitlenen of doorverkopen, en haalt de concurrentiedruk op prijzen weg die fysieke winkels boden. De bovengenoemde juridische en regelgevende stappen zijn erop gericht het besluit te stoppen of consumenten te compenseren voor de hogere prijzen die volgens hen het gevolg zullen zijn.