Russisch begrotingstekort loopt op tot 75 miljard dollar in zes maanden — en groeit verder

Twee structurele krachten — een ineenstorting van de inkomsten en een explosie van de uitgaven — hebben de Russische begroting opengebroken, en geen van beide vertoont tekenen van herstel.

Ineenstortende olie- en gasinkomsten: meer volume, minder opbrengst

Ondanks recordvolumes ruwe olie zijn de belastinginkomsten uit olie en gas fors gedaald:

• Januari 2026: olie- en gasinkomsten halveerden op jaarbasis tot het laagste niveau sinds juli 2020 .
• Eerste kwartaal 2026: inkomsten daalden 45,4% op jaarbasis; het ministerie van Financiën wees naar dalende wereldwijde olieprijzen en een sterke roebel .
• Januari-mei: inkomsten bereikten ongeveer 3 biljoen roebel, een daling van ~30% op jaarbasis .
• Recordexport, dalende inkomsten: de Russische export van ruwe olie over zee bereikte eind juni een oorlogsrecord van 4,13 miljoen vaten per dag, maar de bruto wekelijkse waarde van die zendingen daalde naar 1,9 miljard dollar — het laagste sinds maart .

Het mechanisme is simpel: door het verlies van ongeveer een derde van de Russische raffinagecapaciteit komt er meer ruwe olie op de markt tegen sterk verlaagde prijzen, terwijl de wereldwijde olieprijzen zijn gedaald . Argus noteerde Urals, de belangrijkste Russische exportkwaliteit, op 26 juni op 44,96 dollar per vat — 40% lager dan begin juni en minder dan de helft van de piek van 115 dollar in april .

Explosieve militaire uitgaven: 30% groei, 12% van het bbp

Aan de uitgavenkant is het beeld nog grimmiger:

• De militaire uitgaven stegen in het eerste kwartaal van 2026 met 30% vergeleken met het eerste kwartaal van 2025 en bereikten 12% van het bbp . Defensie-uitgaven vormen nu bijna de helft van de nationale begroting, aldus analisten van het Duitse Instituut voor Internationale en Veiligheidszaken .
• Het ministerie van Financiën zelf verklaarde het groeiende tekort uit "vooruitbetalingen gerelateerd aan verhoogde militaire uitgaven om het conflict in Oekraïne te ondersteunen" .
• Alleen al in maart 2026 voerde de regering de uitgaven op met 44% op jaarbasis (4,7 biljoen roebel versus 3,25 biljoen) .

Het resultaat is een structureel fiscaal gat: inkomsten zijn structureel laag door kortingen op olie en westerse prijsplafonds, terwijl uitgaven structureel hoog zijn door de oorlog — een mismatch die de cijfers over zes maanden bevestigen.

Brede economische druk: hoge rente, arbeidstekorten en stagnerende groei

Analisten en functionarissen wijzen op verschillende factoren die het tekort moeilijker te dichten maken:

• Hoge rente: De beleidsrente van de Russische centrale bank blijft hoog om inflatie te bestrijden, wat particuliere kredietverlening en investeringen verdringt . De Carnegie Endowment merkte op dat rentes hoog zullen blijven omdat de particuliere vraag "effectief wordt verdrongen door de staat" .
• Arbeidstekorten: De oorlog en emigratie hebben geleid tot acute arbeidstekorten die door de Finse Bank als "onverminderd" worden omschreven . Dit beperkt de niet-militaire productie en wakkert looninflatie aan.
• Moeilijke keuzes: Minister van Financiën Anton Siloeanov bevestigde dat de regering de begroting herziet en bezuinigingen buiten defensie en sociale uitgaven overweegt — een signaal dat het regime beseft dat de huidige koers niet vol te houden is . Een commentaar van Reuters omschreef de defensie-uitgaven als "verstikkend voor de centrale overheidsbegroting" .
• Stagnerende economische groei: De officiële groeiverwachting voor 2026 is verlaagd naar slechts 0,4%, terwijl het eerste kwartaal een krimp van 0,3% liet zien, ondanks massale overheidsuitgaven .

Belangrijkste indicatoren in één oogopslag

De kern van het verhaal staat vast: een inkomstencrisis (dalende olieprijzen en scherpe kortingen ondermijnen recordexportvolumes) gecombineerd met een uitgavenexplosie (militair gedreven) heeft een gat geslagen in de Russische begroting dat na vier tot zes maanden al 51–55% boven de overheidsdoelstelling voor het hele jaar ligt, en er is geen correctie in zicht .