Waarom het IEA de Russische olieproductie in 2026 herhaaldelijk naar beneden bijstelde

Het Internationale Energieagentschap (IEA) heeft de Russische olieproductievoorspellingen in 2026 niet in één keer verlaagd. In plaats daarvan volgde een reeks oplopende neerwaartse bijstellingen gedurende het jaar, telkens gedreven door de toenemende schade aan de Russische energiesector door aanhoudende Oekraïense drone-aanvallen. Halverwege 2026 lag de daadwerkelijke Russische ruwe olieproductie ver onder de eigen jaarprojecties van het IEA, terwijl de mondiale vraagprognoses op hun beurt instortten als gevolg van het conflict tussen Iran en de VS en hoge brandstofprijzen.

Wat veroorzaakte de verlagingen van de Russische olieproductievoorspellingen?

De belangrijkste oorzaak was de aanhoudende Oekraïense drone-aanvallen op Russische energie-infrastructuur — niet sancties, OPEC+-besluiten of een eenmalige marktschok. De aanvallen richtten zich op raffinaderijen, havens, pijpleidingen en opslagfaciliteiten, waardoor Ruslands vermogen om olie te produceren en te verwerken steeds verder afnam.

Belangrijke gebeurtenissen:

• Oekraïense drone-aanvallen op Russische raffinaderijen zijn in 2026 verdubbeld en troffen acht van de tien grootste raffinaderijen van Rusland; sommige werden meerdere keren geraakt . Van eind maart tot eind juni waren er meer dan 50 gemelde aanvallen op olie-infrastructuur .
• 700.000 vaten per dag (vpd) aan raffinagecapaciteit werd getroffen van januari tot mei 2026 . Eind juni hadden Oekraïense drones de meeste grote raffinaderijen in Europees Rusland uitgeschakeld .
• Het IEA meldde dat de Russische ruwe olieproductie in april alleen al met circa 460.000 vpd op jaarbasis daalde .
• Minstens 20 procent van de totale Russische olieverwerkingscapaciteit kwam offline als gevolg van aanvallen op havens, pijpleidingen en raffinaderijen .

Laatste IEA-projecties versus daadwerkelijke productiecijfers

De kloof tussen de IEA-voorspellingen en de daadwerkelijke Russische productie werd in de loop van 2026 steeds groter:

Parameter	Cijfer	Bron
Werkelijke Russische ruwe olieproductie, mei 2026	~8,7 miljoen vpd (~5% onder mei 2025)
Productie versus doelstelling (mei 2026)	~10% onder productiedoel
IEA-jaarprognose 2026 (juni OMR)	~10,3 miljoen vpd	, maar de productie lag hier ruim onder
Russische eigen prognose 2026 (mei 2026)	~10,26 miljoen vpd (~511 miljoen ton) — vrijwel stabiel
Eerdere IEA-prognose (maart 2026)	9,3 miljoen vpd — destijds gehandhaafd

Het IEA hield in zijn maandrapport van juni 2026 nog een jaarprognose van circa 10,3 miljoen vpd aan, maar de daadwerkelijke productie van 8,7 miljoen vpd in mei lag daar ver onder. Dat suggereert dat verdere neerwaartse bijstellingen noodzakelijk waren . Ook het Russische ministerie van Economische Zaken verlaagde in mei 2026 zijn productie- en exportvoorspellingen voor de periode 2026–2029 .

Gevolgen van drone-aanvallen voor productie en raffinage

De fysieke schade door drone-aanvallen had een kettingreactie tot gevolg in de hele Russische oliesector:

• De raffinaderijproductie bleef onderdrukt tot ten minste midden 2026, aldus het IEA al in oktober 2025 .
• Stilleggingen van raffinaderijen dwongen Rusland om meer ruwe olie te exporteren — de export via westelijke havens bereikte in mei een achtmaands hoogtepunt, een stijging van 15% ten opzichte van april, omdat Rusland de olie niet meer zelf kon verwerken .
• Brandstoftekorten verspreidden zich over Rusland; de overheid gaf voor het eerst toe dat er "tijdelijke complicaties in de leveringen" waren .
• De olieraffinaderij van Moskou (eigendom van Gazpromneft) raakte beschadigd bij een drone-aanval op 16 juni .
• Centraal-Russische raffinaderijen werden gedwongen de productie te staken of drastisch te verminderen na een reeks drone-aanvallen in mei .

Russische olie-export: een paradox van stijgende ruwe olie, dalende producten

Er ontstond een tegenstrijdig patroon: terwijl de Russische productie daalde, steeg de export van ruwe olie juist — omdat de beschadigde raffinaderijen de olie niet konden verwerken, waardoor Moskou meer onbewerkte olie naar het buitenland moest verschepen . Het totale exportvolume vertelt echter een complexer verhaal:

• De export van ruwe olie via westelijke havens bereikte in mei 2026 een achtmaands hoogtepunt omdat drone-aanvallen de binnenlandse raffinage beperkten .
• De Russische olie- en brandstofexport was in februari 2026 het laagst sinds het begin van de oorlog in Oekraïne, volgens het IEA .
• Rusland was van plan de export in juni te verminderen om prioriteit te geven aan de binnenlandse raffinaderijproductie, terwijl het probeerde de beschadigde capaciteit weer te herstellen .
• Westerse sancties tegen Rusland bleven de handelsstromen gedurende de hele periode beperken.

Wereldwijde vraag naar olie: van overschot naar ineenstorting

Terwijl het Russische aanbod werd verstoord, kende de wereldwijde vraag naar olie een dramatische ommekeer. De vraagprognoses van het IEA voor 2026 werden stapsgewijs verlaagd toen het conflict tussen Iran en de VS, hoge prijzen en brandstofrantsoenering de vraag vernietigden:

• Januari 2026 IEA: Groeiprognose voor de wereldwijde vraag naar olie van circa 930.000 vpd .
• Februari 2026 IEA: Verlaagde de groeiverwachtingen, daarbij verwijzend naar hoge prijzen .
• April 2026 IEA: Gaf aan dat de wereldwijde vraag naar olie in 2026 zou dalen, gedreven door het conflict tussen Iran en de VS dat het aanbod beperkte en de kosten opdreef .
• Mei 2026 IEA: Verwachte dat de wereldwijde vraag naar olie zou krimpen met 420.000 vpd tot circa 104 miljoen vpd — een daling die meer dan vijf keer zo groot was als de voorgaande maand werd voorspeld .
• Juni 2026 IEA (meest recent): Verlaagde de vraagprognose voor 2026 met 700.000 vpd ten opzichte van mei, waardoor er nu een daling van 1,1 miljoen vpd op jaarbasis wordt verwacht tot circa 103,3 miljoen vpd. De leveringen in het tweede kwartaal van 2026 daalden met 5 miljoen vpd op jaarbasis als gevolg van hogere brandstofprijzen en verstoringen .

Hoe de stukjes in elkaar passen

De verlagingen van de Russische productievoorspellingen door het IEA waren geen eenmalige gebeurtenis in juli, maar een progressieve neerwaartse bijstelling in de maandelijkse rapporten van 2026, telkens gedreven door de toenemende drones- schade. Het beeld halverwege 2026 toont:

• Russisch aanbod getroffen door drone-aanvallen, sancties en gedwongen productieverminderingen.
• Russische export die uiteenloopt: de export van ruwe olie steeg omdat raffinaderijen kapot waren, maar de productexport daalde.
• Wereldwijde vraag die veel sneller instort dan het aanbod, gedreven door het Iran-conflict, hoge prijzen en brandstofrantsoenering in getroffen regio’s.
• Marktevenwicht verschuivend van een verwacht overschot naar een ernstig tekort begin 2026, en vervolgens weer terug naar een tekort en herstel naarmate de vraagvernietiging versnelde .

De meest gezaghebbende bronnen — de maandelijkse Oil Market Reports van het IEA (behandeld door Reuters, CNBC en Argus Media), de eigen documenten van het Russische ministerie van Economische Zaken en realtime gegevens van branchebronnen — kwamen allemaal tot hetzelfde verhaal: de onophoudelijke Oekraïense drone-aanvallen waren de grootste factor die de Russische productie onder de doelstelling deed blijven en het IEA dwong zijn prognoses steeds weer naar beneden bij te stellen.