Wat is de status van het staakt-het-vuren en de heropening van de Straat van Hormuz?

Iraanse voorwaarden voor heropening

• Het tijdelijke akkoord vereist dat Iran de straat opent en dat de VS de zeeblokkade opheft .
• De Iraanse ambassadeur in Moskou verklaarde dat de straat open blijft, maar onder nieuwe voorwaarden die zijn vastgesteld door Iraanse en Omaanse functionarissen, waaronder een transitheffing .
• Iran heeft nieuwe adviezen uitgebracht waarin schepen worden opgeroepen zich te houden aan de door Teheran voorgeschreven routes tijdens het navigeren door de straat . Minister van Buitenlandse Zaken Araghchi waarschuwde dat elke poging om de afgesproken routes te omzeilen de 'spanningen zou doen toenemen' .

IRGC-waarschuwingen voor een 'verpletterende reactie'

• De marine van de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) verklaarde dat alle militaire vaartuigen die de Straat van Hormuz naderen worden beschouwd als een schending van het staakt-het-vuren en een 'sterke en krachtige reactie' zullen uitlokken .
• Een hoge Iraanse militaire functionaris waarschuwde de VS en Israël dat zij 'ernstige en berouwvolle consequenties' kunnen verwachten als zij de voorwaarden schenden .
• Deze waarschuwingen maken deel uit van een patroon: Iran heeft herhaaldelijk gedreigd met vergelding voor Amerikaanse aanvallen of schendingen en heeft die dreigingen ook uitgevoerd met raket- en drone-aanvallen op Amerikaanse militaire locaties .

Het standpunt van Oman over transitheffingen

• Oman verzet zich officieel tegen verplichte transitheffingen. Minister van Buitenlandse Zaken Badr bin Hamad Albusaidi zei dat het sultanaat geen verplichte tolgelden steunt voor schepen die door de Straat van Hormuz varen .
• Oman staat echter open voor vrijwillige kosten voor maritieme, milieu- en navigatiediensten .
• Tegenstrijdige berichtgeving: Meerdere media (NYT, Reuters, Iraanse gezant) melden dat Iran en Oman gezamenlijk een plan uitwerken om kosten in rekening te brengen aan schepen, ondanks Amerikaanse bezwaren . Oman heeft een formeel voorstel aan Washington voorgelegd voor een vrijwillig servicekostenkader, maar Iran dringt erop aan dat de betalingen verplicht moeten zijn .
• Het onderscheid: Oman steunt vrijwillige servicekosten, maar verzet zich tegen verplichte tolgelden; Iran wil de verplichte variant.

Impact op het scheepvaartverkeer

• Na het staakt-het-vuren in juni herstelde de scheepvaart zich sterk. Het aantal vaartuigen door de straat meer dan verviervoudigde in de eerste week van juli in vergelijking met de weken ervoor .
• Op 6 juli meldde de NYT 'tekenen van verbetering' in de scheepvaartactiviteit, hoewel het volume aanzienlijk lager bleef dan voor het conflict .
• Op 8 juli liep een Qatarese LNG-tanker het risico te ontploffen en raakte een Saoedische ruwe-olietanker beschadigd nabij de straat, waardoor het scheepvaartrisico werd verhoogd naar 'ernstig' . Dit heeft het herstel afgeremd.

Impact op olieprijzen

• De prijzen daalden scherp na de aankondiging van het tijdelijke akkoord half juni. Brent ruwe olie daalde tot ongeveer $73–$82 per vat, en WTI lag rond de $70 . Eind juni waren de olieprijzen teruggevallen tot bijna het niveau van voor de oorlog .
• Toen het bestand begin juli begon te brokkelen met nieuwe aanvallen op tankers, stegen de olieprijzen opnieuw – met bijna 6% – toen de angst voor nieuwe aanvoeronderbrekingen terugkeerde .
• Analisten waarschuwen dat de markt mogelijk te optimistisch is en dat een volledige terugkeer naar het niveau van olie- en gasaanvoer van voor de crisis nog maanden op zich kan laten wachten, zelfs als de straat volledig wordt heropend .