Humanoïde robots betreden de operatiekamer: eerste geslaagde chirurgie ter wereld

Op 8 juli 2026 maakten onderzoekers van de University of California San Diego in het gerenommeerde tijdschrift Nature bekend dat ze een wereldprimeur hadden behaald: de eerste succesvolle inzet van op afstand bestuurde humanoïde robots bij een levende operatie . Het is een cruciale stap in de ontwikkeling van de operatiekamer van de toekomst.

De twee baanbrekende operaties

De operaties werden uitgevoerd bij grote, niet-primate zoogdieren . Het ging om twee verschillende scenario's:

• Mens-robot team: Eén humanoïde robot, bijgenaamd 'Surgie', voerde samen met een menselijke chirurg (die als assistent fungeerde) een laparoscopische galblaasverwijdering uit .
• Robot-robot team: Twee Surgie-robots werkten zij aan zij en voerden dezelfde galblaasoperatie uit, zonder dat er een menselijke chirurg aan de operatietafel stond .

Surgie: een robot van een ander kaliber

De robot die voor deze operaties werd gebruikt, wijkt fundamenteel af van de huidige generatie operatierobots, zoals de bekende da Vinci-systemen .

Kenmerk	Surgie (humanoïde robot)	Traditionele operatierobot
Hoogte	Ongeveer 1,5 meter	Grotere afmetingen
Gewicht	Ongeveer 27 kilo	Ongeveer 820 kilo
Mobiliteit	Mobiel, kan lopen en is compact	Vast opgesteld en vereist veel ruimte
Kosten	Een fractie van traditionele systemen	Zeer hoge kosten
Instrumenten	Houdt standaard laparoscopische instrumenten vast via aangepaste adapters	Gebruikt gespecialiseerde, eigen chirurgische hardware
Besturing	Ontworpen voor een relatief natuurlijke en intuïtieve bediening	Vereist gespecialiseerde training

Nog te overwinnen uitdagingen

Hoewel de primeur veelbelovend is, zijn er nog duidelijke beperkingen :

• Kalibratie: De robot moest tijdens de operatie meerdere keren opnieuw worden gekalibreerd, wat de ingreep langer maakte dan met bestaande systemen. De onderzoekers vergelijken dit met de begindagen van de robotchirurgie en verwachten dat de prestaties zullen verbeteren .
• Vertraging (latency): Er zit een kleine vertraging tussen de beweging van de chirurg aan de besturingsknoppen en de reactie van de robot. Het team werkt aan het verminderen van deze vertraging, vooral voor operaties op grote afstand .

De visie van de onderzoekers

Michael Yip, hoogleraar elektrotechniek aan UC San Diego en senior auteur van de studie, stelt dat op afstand bestuurbare humanoïde robots de toegang tot cruciale operaties kunnen vergroten in achtergestelde regio's en kunnen helpen bij het aanpakken van tekorten aan chirurgen wereldwijd .

Shanglei Liu, assistent-professor chirurgie en mede-senior auteur, ziet toepassingen in afgelegen gebieden, op het slagveld en zelfs in de ruimte, vanwege het kleine formaat, de lagere kosten en het gemak van transport van de robot .

Omdat Surgie kan lopen en veel fysieke taken kan uitvoeren die een mens ook kan, denken de onderzoekers dat de robot in de toekomst niet alleen kan opereren, maar ook instrumenten kan aangeven en na afloop de operatiekamer kan schoonmaken .