Hedgefondsen zetten massaal in op een zwakkere yen: de grootste shortpositie in bijna twintig jaar

• Zelfs na BoJ-renteverhogingen blijft het verschil groot. De BoJ verhoogde de beleidsrente naar 1% in juni 2026 – het hoogste niveau in 31 jaar – maar de Fed-rente bleef in de 3,25%–3,5%-range , en sommige schattingen lagen nog hoger. Het resultaat: een 2,5–2,75 procentpunt renteverschil dat 'het lenen van goedkope yen en beleggen in dollars nog steeds een van de meest hardnekkige structurele transacties in de wereldwijde markten maakt' .
• De carrietrade blijft zeer winstgevend. USD/JPY is het 'schoolvoorbeeld van een carrietrade-paar', omdat Japan decennialang de rente bij nul hield terwijl de VS-rente in 2026 op 3,75% stond . Zelfs een Fed-renteverlaging in september 2025 versterkte de yen niet, omdat de Amerikaanse economie veerkrachtig bleef .

USD/JPY voorbij 162 – een dieptepunt in 40 jaar

• Op 30 juni 2026 brak USD/JPY door 162 en raakte 162,27–162,83 – de zwakste yen sinds 1986 . Strategen wezen op 163 en hoger als de volgende interventiedrempels .
• Japan had al een recordbedrag van ¥11,7 biljoen (ruwweg $74 miljard) uitgegeven aan yen-ondersteunende interventies in april en mei 2026, maar het effect was tijdelijk . In vier interventierondes sinds 2022 is het patroon consistent: een scherpe yen-rally die slechts één tot twee weken aanhoudt voordat de munt zijn daling hervat .

Het risico van een ontmanteling van de yen-carrietrade

• De yen-carrietrade wordt herhaaldelijk een 'tikkende tijdbom' genoemd . Een snelle ontmanteling in augustus 2024 liet zien dat yen-gedreven deleveraging wereldwijde aandelen, obligaties en opkomende markten tegelijk raakt .
• Analisten waarschuwden na augustus 2024 dat de ontmanteling 'nog lang niet voorbij was' , en nieuwe BoJ-renteverhogingen houden het risico levend. De verhoging in december 2025 naar 0,75% veroorzaakte nieuwe angst voor een 'grote carrietrade-ontmanteling' , en in juni 2026 hield de BoJ-verhoging naar 1% de markten op scherp .

Japan's dilemma: interventie versus rente versus schuld

• Interventie verliest effectiviteit. Ondanks $74 miljard in het voorjaar van 2026 bleef de yen dalen. Japan 'koopt tijd, geen richting' , en analisten zien 165 nu als de volgende geloofwaardige interventielijn .
• Renteverhogingen versterken de yen maar verpletteren de overheidsfinanciën. Japan's schuldquote is ~230% – de hoogste ter wereld . Hogere BoJ-rentes duwen de JGB-rendementen omhoog; de 10-jaars JGB-rente bereikte 1,917% in december 2025, het hoogste sinds 2007 . Elke renteverhoging verhoogt de financieringskosten op die enorme schuldenberg.
• De BoJ zit in een driedubbele wurggreep: ze kan niet agressief verhogen vanwege (1) het risico voor de binnenlandse groei, (2) de historisch hoge schuldenlast en (3) het destabiliserende effect van scherpe JGB-rentebewegingen . Maar zonder hogere rentes blijft de yen zwak, blijft de importinflatie aanhouden en mislukt interventie.

Conclusie

De short-yen-gok van hedgefondsen is het directe gevolg van een hardnekkig renteverschil van 2,5 à 3+ procentpunt tussen de VS en Japan, dat de carrietrade onweerstaanbaar maakt, in combinatie met Japan's structurele onvermogen om dat verschil te dichten via renteverhogingen zonder een staatsschuldencrisis te veroorzaken. De daling van de yen voorbij 162 is het symptoom; de beleidsval van de BoJ – tevergeefs interveniëren, pijnlijk verhogen, of de yen laten vallen – is de oorzaak.