Wapenwedloop 2025-2026: Recorduitgave van $2,9 Biljoen, AI-oorlogvoering en de Drone-revolutie

De wereldwijde militaire uitgaven hebben in 2025 een ongekend niveau bereikt van $2,887 biljoen, het elfde opeenvolgende jaar van groei en het hoogste bedrag ooit gemeten door het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) . De mondiale militaire last steeg naar 2,5% van het bbp, het hoogste percentage sinds 2009 . Deze explosieve groei, die plaatsvond ondanks een daling van de Amerikaanse uitgaven door het stopzetten van nieuwe militaire hulp aan Oekraïne, hervormt de defensie-industrie en versnelt een technologische omslag die analisten omschrijven als de meest agressieve sinds het begin van de Koude Oorlog . Hier zijn de belangrijkste, door bronnen gestaafde bevindingen over de aanjagers van deze nieuwe wapenwedloop.

Record Militaire Uitgaven: $2,887 Biljoen

Uit gegevens van SIPRI van april 2026 blijkt dat de wereldwijde militaire uitgaven in reële termen met 2,9% zijn gestegen tot $2.887 miljard in 2025 . De Verenigde Staten, China en Rusland waren samen goed voor een bedrag van $1.480 miljard, oftewel 51% van het wereldwijde totaal . Terwijl de Amerikaanse uitgaven met 7,5% daalden na het stopzetten van de hulp aan Oekraïne, stegen de militaire uitgaven in Europa met 14% en in Azië & Oceanië met 8,1% in reële termen, als gevolg van de NAVO-toezeggingen na 2022 en de verhoogde spanningen in de Indo-Pacifische regio . De vijf grootste spenderaars ter wereld waren de Verenigde Staten, China, Rusland, Duitsland en India, die samen goed waren voor 58% van de wereldwijde militaire uitgaven .

Pentagon's Historische R&D-budget van $179 Miljard

Het Amerikaanse defensiebudgetvoorstel voor FY2026, met een totaal van meer dan $1 biljoen aan defensie-uitgaven, wijst een recordbedrag van $179 miljard toe aan onderzoek, ontwikkeling, testen en evaluatie (RDT&E) . Dit is het grootste R&D-budget in de geschiedenis van het Pentagon en financiert, in tegenstelling tot aankoopuitgaven, geen kant-en-klare systemen, maar de technologieën die de volgende generatie oorlogsvoering zullen bepalen . Defense One merkt op dat verschuivingen in dit budget dienen als een "voorspellende index voor hoe het leger van plan is om over vijf tot vijftien jaar te vechten," wat wijst op een focus op software-gedefinieerde wapens, autonomie en ruimtegebaseerde sensoren .

De AI- en Autonomiepost van $13,4 Miljard

Voor het eerst in zijn geschiedenis bevat het Pentagon-budget een specifieke post voor AI en autonome systemen, ter waarde van $13,4 miljard . Forbes merkt op dat dit "de eerste keer in de geschiedenis van het Pentagon" is dat het budget een speciale post bevat voor drones en autonome systemen . De financiering wordt verdeeld over meerdere financieringskantoren van het ministerie van Defensie in plaats van één enkele rekening . Van de $13,4 miljard is $9,4 miljard bestemd voor luchtdrones, $1,7 miljard voor maritieme autonome platforms, $734 miljoen voor onderwatercapaciteiten en $210 miljoen voor autonome grondvoertuigen . Dit is een ruime verdubbeling ten opzichte van het AI-budget van $1,8 miljard voor het DoD in FY2025 . Los daarvan meldt de Brookings Institution dat de totale federale AI-verplichtingen in de gehele Amerikaanse overheid met 966% zijn gestegen van 2024 naar $7,2 miljard in de begroting van 2026, met mogelijke toekenningen tot $91,8 miljard .

De Drone-revolutie: Opschaling naar 300.000+ Eenheden

Misschien wel de meest dramatische verschuiving is de omslag van het Amerikaanse leger naar massaal geproduceerde, wegwerpbare drones. Het Drone Dominance Program (DDP) van het Ministerie van Oorlog streeft ernaar om tegen 2027 ongeveer 300.000 drones in de strijdkrachten te integreren, waarbij sommige officiële documenten wijzen op ongeveer 340.000 kleine onbemande luchtvaartsystemen over een aankoopperiode van twee jaar . Dit initiatief behandelt drones als "verbruiksmunitie" in plaats van dure, hoogwaardige platforms . Minister van Defensie Pete Hegseth kondigde een investering van $56 miljard aan om dit doel te bereiken . Het begrotingsverzoek voor FY2027 wijst maar liefst $54,6 miljard toe aan de Drone and Autonomous Weapons Group (DAWG) alleen — een verbluffende 243-voudige toename ten opzichte van de $225,9 miljoen die in FY2026 was toegewezen . De huidige Amerikaanse drone-productie wordt geschat op 50.000 tot 100.000 eenheden per jaar, verdeeld over commerciële en militaire lijnen, maar het leger heeft plannen om via het SkyFoundry-programma tegen 2026 minstens 10.000 kleine onbemande luchtvaartsystemen per maand te produceren . De wereldwijde markt voor militaire drones zal naar verwachting groeien van $34,85 miljard in 2026 naar $109,22 miljard in 2031, met een samengesteld jaarlijks groeipercentage van 25,7% .

Ruslands Zircon Hypersonische Raket in de Strijd

Rusland heeft de 3M22 Zircon (Tsirkon) hypersonische kruisraket in 2025-2026 meermaals in de strijd tegen Oekraïne ingezet. De raket vliegt met ongeveer Mach 8, heeft een bereik van maximaal 1.000 km en was oorspronkelijk ontworpen om vliegdekschepen aan te vallen . Belangrijke incidenten zijn:

• 2 juni 2026: Rusland lanceerde een groot spervuur met onder andere acht Zircon-raketten op Oekraïense doelen .
• 3 februari 2026: Een Russische luchtaanval omvatte Zircon-lanceringen te midden van 521 munitie .
• 24 maart 2026: De Oekraïense inlichtingendienst volgde en vernietigde een Zircon-lanceerinrichting op de Krim, samen met twee geladen raketten .
• 23-24 mei 2026: Rusland vuurde drie Zircon-raketten af als onderdeel van een spervuur van 90 raketten en 600 drones tegen Oekraïne .

De Oekraïense luchtmacht meldt dat Zircon-raketten die een ballistische baan volgen, kunnen worden onderschept door systemen zoals de Patriot, maar dat de Oekraïense luchtverdediging vaak niet genoeg interceptoren heeft om dit betrouwbaar te doen . Er is een discussie over de classificatie van de raket: de Oekraïense luchtmacht stelt dat de Zircon niet voldoet aan de strikte definitie van een hypersonische kruisraket omdat hij een ballistische baan volgt, hoewel Rusland beweert dat het hypersonisch is .

Hoe het Militair-Industrieel Complex Reageert

De schaal van deze technologische omslag zorgt voor een hausse in aandelen van defensietechnologiebedrijven. Forbes meldt dat de snelst groeiende sectoren in de defensie niet langer traditionele platforms zijn zoals vliegtuigen of oorlogsschepen, maar software-gedefinieerde, autonome systemen . De combinatie van een specifiek AI-budget, massale drone-aankoopprogramma's en het grootste R&D-verzoek in de geschiedenis van het Pentagon duidt op een fundamentele verschuiving in de manier waarop oorlogen worden gevoerd en gewonnen. De karakterisering van dit tijdperk als de "meest agressieve technologische omslag in de defensie sinds het begin van de Koude Oorlog" is een commentaar van analisten en geen officiële aanduiding, maar de gegevens — $179 miljard aan RDT&E, een AI-post van $13,4 miljard en plannen voor honderdduizenden drones — ondersteunen dit sterk .