Cuba’s humanitaire crisis: brandstofblokkade VS drijft zuigelingensterfte omhoog, overlevingskansen kinderkanker kelderen

Amerikaanse maatregelen in januari, mei en half juni 2026

De blokkade voltrok zich in drie duidelijke fases:

• Januari 2026: De VS grepen militair in in Venezuela, zetten Nicolás Maduro af en stopten de Venezolaanse olie-export naar Cuba, de voornaamste brandstofbron van het eiland . Op 29 januari kondigde Trump een uitvoerend bevel aan dat ‚secondaire tarieven‘ dreigt op te leggen aan elk land dat olie aan Cuba levert, waardoor leveringen van derden effectief werden geblokkeerd .
• Mei 2026: Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio kondigde nieuwe sancties tegen Cuba aan, waardoor buitenlandse bedrijven het eiland verlieten en de energiecrisis verder verdiepte . VN-experts noemden het bevel van januari een vorm van ‚energie-uithongering‘ die de mensenrechten in gevaar brengt .
• Half juni 2026: De regering-Trump legde rechtstreeks sancties op aan het Cubaanse staatsoliebedrijf . VN-Hoge Commissaris voor de Mensenrechten Volker Türk riep een humanitaire noodsituatie uit en hield de VS rechtstreeks verantwoordelijk voor de wijdverbreide schade .

Brandstofrantsoenering en energiecrisis

Cuba kondigde begin februari 2026 een uitgebreide brandstofrantsoeneringsstrategie aan om essentiële diensten te beschermen . Brandstof wordt nu uitsluitend gebruikt voor hulpvoertuigen en kritieke infrastructuur. Het land kende in maart 2026 alleen al drie landelijke stroomstoringen . Stroomuitval treft regelmatig woningen, ziekenhuizen en het openbaar vervoer . Half mei bedroegen de dagelijkse stroomuitval geregeld meer dan 20 uur .

Voedselproductie en landbouw

De voedselproductie is in juni 2026 met 60% gedaald, volgens rapporten van de VN-Mensenrechtenraad (OHCHR) . Brandstoftekorten hebben landbouwmachines, irrigatiepompen en het transport van voedsel van het platteland naar de steden lamgelegd . De humanitaire beoordeling van ACAPS wijst op ernstige verstoringen van de voedselvoorzieningsketen in alle regio‘s van Cuba . De voedselprijzen stegen met 18% doordat energietekorten de landbouwproductie, verwerking, koeling en distributie verstoorden .

Watertoegang

Bijna 3 miljoen Cubanen hebben dagelijks te maken met watertekorten omdat het Cubaanse watersysteem slechts 37% van de benodigde brandstof krijgt, meldt Associated Press . De VN (OCHA) rapporteerde dat 2,7 miljoen mensen getroffen zijn door tekorten op het gebied van water, sanitaire voorzieningen en hygiëne (WASH) . Het nationale watersysteem is voor 84% van zijn pompkracht afhankelijk van elektriciteit .

Gezondheidszorg stort in

• 96.000 medische ingrepen zijn uitgesteld, waaronder 11.000 operaties voor kinderen . De verwachting is dat de operatieachterstand tegen eind 2026 kan oplopen tot 160.000 .
• Meer dan 300 kinderoperaties per week kunnen niet doorgaan bij gebrek aan essentiële medicijnen, zuurstof en verdoving .
• Slechts 30% van de essentiële medicijnen is beschikbaar, aldus de VN-vertegenwoordiger .
• 67.000 kinderen lopen het risico hun vaccinaties te missen .
• Nierdialysebehandelingen zijn verstoord en ziekenhuizen werken onder voortdurende stroomuitval .
• Naar schatting 32.000 aanstaande moeders krijgen mogelijk niet de aanbevolen drie echo‘s tijdens hun zwangerschap .

Zuigelingensterfte

Het zuigelingensterftecijfer is in tien jaar tijd verdubbeld, van 4,0 per 1.000 levendgeborenen naar 9,9 per 1.000 levendgeborenen medio 2026 . Een peer-reviewed studie in PMC schat dat als het zuigelingensterftecijfer onveranderd was gebleven, er sinds 2018 ongeveer 1.800 baby‘s meer zouden hebben overleefd . De kindersterfte onder de vijf jaar is toegenomen van 6,0 naar 8,3 per 1.000 levendgeborenen . De Cubaanse vice-premier Eduardo Martínez Díaz erkende op 3 juli dat de zuigelingensterfte 9,3 per 1.000 levendgeborenen had bereikt, het dubbele van het beste historische cijfer .

Overlevingskansen kinderkanker

De overlevingskans voor kinderen met kanker is gedaald van ongeveer 80–85% naar 65% sinds de blokkade werd verscherpt . De VN wijt dit rechtstreeks aan tekorten aan chemotherapie, verdoving en operatiemateriaal als gevolg van de brandstofblokkade en sancties . Op elk moment worden in Cuba ongeveer 1.400 kinderen met kanker behandeld; jaarlijks krijgen ongeveer 400 kinderen de diagnose kanker . Het hoofd kinderoncologie van het Oncologie- en Radiobiologie-instituut in Havana stelde dat de daling rechtstreeks verband houdt met het Amerikaanse embargo .

Beschikbaarheid van medicijnen

Een peer-reviewed artikel in PMC merkt op dat Amerikaanse sancties Cuba verbieden medische technologie te kopen die meer dan 10% Amerikaanse componenten bevat, wat de medicijntekorten verergert . In maart 2026 was 80% van de 401 in eigen land geproduceerde essentiële geneesmiddelen onvoldoende beschikbaar, en waren medicijnen voornamelijk verkrijgbaar op een informele markt tegen prijzen die voor de meeste patiënten met een staatsloon onbetaalbaar waren . De VN-vertegenwoordiger meldde dat slechts 30% van de essentiële medicijnen beschikbaar is en dat 67.000 kinderen het risico lopen hun vaccinaties te missen .

Belangrijkste bronnen: VN-Mensenrechtenraad (juni 2026) , ACAPS humanitaire beoordeling , Reuters , AP , Foreign Policy , Forbes , NBC News , peer-reviewed medische literatuur en verklaringen van de Cubaanse vice-premier .