Turkije grijpt NAVO-top in Ankara aan om militaire en diplomatieke spierballen te tonen

Lastenverdeling en de top-agenda

• De kernagenda van de NAVO omvat defensie-uitgaven, lastenverdeling, operationele gereedheid en voortgezette steun aan Oekraïne. Dit alles wordt scherper gesteld door Trumps eerdere dreigementen om het Amerikaanse troepenniveau te verlagen of zelfs uit de alliantie te stappen .
• De Turkse defensieminister Yaşar Güler sloeg voor de top een verzoenende toon aan. Hij zei dat de VS niet van plan is de NAVO te verlaten en dat de alliantie zich aanpast aan het veranderende veiligheidslandschap .
• President Erdogan noemde de top het "sterkste platform voor het delen van ervaringen" en drong er bij de bondgenoten op aan om de beperkingen op de intra-alliantie defensiehandel op te heffen .

Explosieve groei defensie-industrie

• De Turkse defensie- en luchtvaartexport overschreed in juni 2026 de 11 miljard dollar op jaarbasis, een forse stijging ten opzichte van ongeveer 2,3 miljard dollar in 2020 .
• De export naar NAVO-landen steeg met 47,1% tot 6,2 miljard dollar, goed voor 57,3% van de totale sectoruitvoer. Dit onderstreept Turkije's transformatie van koper naar leverancier binnen de alliantie .

GE F110-motoren voor de KAAN-jager

• De regering-Trump heeft het Congres op 24 juni 2026 formeel op de hoogte gesteld van de voorgenomen verkoop van tientallen GE F110-turbofanmotoren, met een waarde van ruim 700 miljoen dollar. Deze motoren zijn bestemd voor Turkije's eigen vijfdegeneratie KAAN-gevechtsvliegtuig .
• Reuters meldde dat de regering doordrukt ondanks bezwaren van sommige Congresleden, waarmee het grootste technische obstakel voor het KAAN-programma uit de weg is geruimd .

Mogelijke terugkeer naar F-35 programma

• Erdogan heeft herhaaldelijk gepleit voor Turkije's terugkeer naar het F-35-programma, met het argument dat dit de NAVO-veiligheid zou versterken .
• Trump heeft een mogelijke versoepeling van de spanningen rond Defensietechnologie gesignaleerd. Het F-35-dossier zal naar verwachting worden besproken tijdens zijn bilaterale ontmoeting met Erdogan aan de zijlijn van de top .
• Aan de vooravond van de top is er echter nog geen formele terugkeerovereenkomst bevestigd. Analisten blijven sceptisch of het langlopende conflict deze week volledig kan worden opgelost .

Frankrijk versoepelt standpunt over SAMP/T

• Frankrijk blokkeerde jarenlang de verkoop van het Frans-Italiaanse SAMP/T-luchtverdedigingssysteem aan Turkije. Meerdere bronnen melden nu dat president Macron zijn regering heeft opgedragen de mogelijkheid van gezamenlijke productie van de SAMP/T met Turkije te heroverwegen, na overleg met de Italiaanse premier Meloni op 25 juni .
• Erdogan wil tijdens de top vooruitgang boeken op dit dossier, maar de onderhandelingen bevinden zich nog in een vroeg stadium. De technologieoverdracht, met name rond de ASTER 30-raketten, is nog niet opgelost .

De dynamiek tussen Erdogan en Trump, en de Amerikaanse opstelling

• Trumps bezoek aan Ankara is zijn eerste als president aan Turkije en het eerste Amerikaanse presidentiële bezoek aan het land sinds 2015. Het vindt plaats tegen de achtergrond van een bredere Amerikaanse herijking van de Europese troepenmacht, die Washington ziet als een katalysator voor bondgenoten om meer uit te geven .
• Turkse functionarissen hebben de zorgen over een Amerikaanse terugtrekking uit de NAVO in het openbaar gebagatelliseerd. Zij framen de top als een kans om de eenheid van de alliantie en Turkije's onmisbare rol in de Europese en Midden-Oosterse veiligheid te tonen .