Hamas bereidt machtswissel in Gaza voor: bestuur gaat naar technocraten

Vervanger: de National Committee for the Administration of Gaza (NCAG)

De NCAG is een overgangsorgaan van onafhankelijke technocraten dat door de Verenigde Naties is gemandateerd om het openbaar bestuur en het dagelijks beheer van Gaza te voeren . Belangrijke details:

• Toezicht: De NCAG opereert onder supervisie van de Board of Peace, de internationale organisatie die is opgericht onder Trumps 'Comprehensive Plan' .
• Leiderschap: Het comité is in januari 2026 in Caïro gevormd en staat onder leiding van de Gazaanse ingenieur Ali Shaaz .
• Mandaat: Het is ontworpen om als tijdelijke regeling te fungeren voor bestuur, civiele administratie en dienstverlening, in de periode tussen het vertrek van Hamas en een eventuele definitieve politieke regeling .

Grote obstakels die nog niet zijn opgelost

De transitie stuit op een aantal hardnekkige problemen:

• Israëlisch verzet: Israël verzet zich tegen elke regeling waarbij Hamas resterende invloed of militaire capaciteit behoudt. Ook is het tegen een volledige PA-controle over Gaza in de huidige vorm, en er is geen overeenstemming over de rol van de Board of Peace ten opzichte van Israëlische veiligheidseisen .
• Ontwapeningsgeschil: Er is geen consensus over de toekomst van de resterende wapens en militaire infrastructuur van Hamas. Trumps Comprehensive Plan voorziet in demilitarisering, maar Hamas heeft zich niet formeel tot volledige ontwapening verplicht, en gewapende activiteiten van Hamas en andere groepen gaan door .
• Grens- en territoriumgeschillen: Hamas dringt aan op volledige en onvoorwaardelijke heropening van de grensovergang bij Rafah met Egypte – een eis waarover nog geen overeenstemming is . De controle over grensovergangen, bufferzones en de goederenstroom blijft omstreden.
• Fragiel staakt-het-vuren: Het staakt-het-vuren wordt omschreven als "verre van perfect" en "steeds fragieler". Israëlische aanvallen en gewapende activiteiten van Hamas en andere groepen gaan door, terwijl diplomatieke inspanningen zich richten op de tweede fase van het Comprehensive Plan . Gaza's Hoge Vertegenwoordiger bij de Board of Peace, Nickolay Mladenov, zei eind mei 2026 tegen de Veiligheidsraad dat er "geen tastbaar herstel in zicht is" .
• Bezwaren van Fatah/PA: Fatah eist dat elk bestuurscomité in Gaza wordt geleid door een minister van de Palestijnse Autoriteit en zijn gezag aan de PA ontleent – een voorwaarde die de onafhankelijkheid van de NCAG bemoeilijkt .
• Vertragingen in de uitvoering: De VN waarschuwt dat vertragingen bij de implementatie van VN-Veiligheidsraadsresolutie 2803 kunnen leiden tot een "permanente impasse" voor Gaza, wat de humanitaire omstandigheden verslechtert en herstel ondermijnt .

Bredere politieke en diplomatieke context

De transitie maakt deel uit van een veel groter kader:

Het Amerikaanse staakt-het-vuren-kader en Comprehensive Plan

Het 'Comprehensive Plan to End the Gaza Conflict' werd op 29 september 2025 gepresenteerd door president Trump en in oktober 2025 aanvaard door zowel Israël als Hamas . Het is een 20-puntenplan dat het beëindigen van de vijandelijkheden, de herstart van humanitaire hulp, de terugkeer van gijzelaars, en uiteindelijke wederopbouw en bestuurshervormingen omvat. Het Witte Huis stelt dat het plan de basis vormt voor alle daaropvolgende diplomatieke stappen .

VN-Veiligheidsraadsresolutie 2803 (17 november 2025)

Resolutie 2803 werd aangenomen met 13 stemmen voor en twee onthoudingen (China en Rusland). Ze onderschreef Trumps Comprehensive Plan formeel, verwelkomde de oprichting van de Board of Peace als "overgangsbestuur", en machtigde de Board om een tijdelijke Internationale Stabilisatiemacht (ISF) voor Gaza op te richten . De resolutie riep alle partijen op om het plan in zijn geheel, te goeder trouw en zonder vertraging uit te voeren .

De Board of Peace (BoP) onder voorzitterschap van president Trump

De Board of Peace is een internationale organisatie, opgericht door president Trump en genoemd in Resolutie 2803 als het interim-bestuursorgaan voor Gaza . President Trump is de voorzitter, en hij bekrachtigde het handvest van de Board formeel tijdens een historische ceremonie op het World Economic Forum in Davos, Zwitserland, op 22 januari 2026 . De Board heeft de taak om alle 20 punten van het Comprehensive Plan te overzien, inclusief de strategische richting voor het herstel van Gaza . De organisatie staat onder kritiek vanwege de financieringsbronnen, een voorgestelde ruime juridische immuniteit, en vragen over de omvang van haar bevoegdheden .

De onderhandelingen in Caïro

De NCAG is ontstaan uit door Egypte bemiddelde gesprekken in Caïro . Caïro fungeert als de belangrijkste locatie voor indirecte onderhandelingen tussen Hamas, Fatah en andere Palestijnse facties, evenals voor gesprekken met Israëlische en internationale bemiddelaars over het consolideren van het staakt-het-vuren en grensregelingen.

Nickolay Mladenovs routekaart

Nickolay Mladenov – voorheen de VN-gezant voor het Midden-Oosten – is Hoge Vertegenwoordiger voor Gaza bij de Board of Peace . Hij is de belangrijkste gezant die de implementatie van Resolutie 2803 op de grond bevordert. In zijn briefing aan de Veiligheidsraad op 21 mei 2026 beschreef hij het staakt-het-vuren als "broos" en "verre van perfect", waarschuwde hij dat vertragingen in het transitieplan het risico op een "permanente impasse" met zich meebrengen, en drong hij er bij alle partijen op aan om door te gaan naar Fase II van het Comprehensive Plan . Zijn routekaart richt zich op het consolideren van het staakt-het-vuren, het verminderen van geweld, het mogelijk maken van humanitaire toegang, en het uitvoeren van de bestuursoverdracht via de NCAG onder toezicht van de Board.

Conclusie: Hamas bereidt zich voor om zijn eigen regering in Gaza te ontbinden en het dagelijks bestuur over te dragen aan de technocratische NCAG, die opereert onder de door de VS geleide Board of Peace – alles binnen het kader van VN-resolutie 2803 en het Comprehensive Plan. De transitie blijft echter vastzitten door Israëlische veiligheidsbezwaren, onopgeloste ontwapening, factiegeschillen met de PA, een verzwakkend staakt-het-vuren en vertragingen waarvan Mladenov waarschuwt dat ze Gaza in een permanente impasse kunnen houden.