Frankrijk wilde het VK uitsluiten van het EU-defensiefonds – dat kost Parijs nu zelf €1,1 miljard

Wat gebeurde er: Frankrijk wilde het VK weren

Frankrijk drong aan op strenge toelatingseisen voor SAFE, een fonds dat in mei 2025 werd gelanceerd om €150 miljard aan EU-gesteunde leningen op te halen voor gezamenlijke Europese defensieprojecten. De belangrijkste regel die Frankrijk erdoor drukte, was dat minstens 65% van de waarde van een project afkomstig moest zijn uit EU-lidstaten, Noorwegen of Oekraïne. Inhoud uit derde landen – waaronder het Verenigd Koninkrijk – mag maximaal 35% bedragen.

Deze regels werden algemeen gezien als een bewuste barrière voor Britse defensiebedrijven, aldus meerdere bronnen die de Financial Times citeren. Frankrijk betoogde dat het fonds overheden moest stimuleren om 'Europees te kopen' in plaats van geld naar Britse productielijnen te laten vloeien.

De aparte onderhandelingen van het VK om aan te sluiten bij SAFE waren in november 2025 al vastgelopen. Londen weigerde de door de EU geëiste entry fee te betalen – aanvankelijk oplopend tot €6,5 miljard – waarna de gesprekken strandden.

Hoe het averechts werkte: Frankrijk verliest €1,1 miljard aan eigen leningen

Frankrijk diende vervolgens leningaanvragen in voor in totaal €16,2 miljard uit het SAFE-fonds, voor een reeks defensieprojecten, waaronder verschillende gezamenlijke productieprojecten met het VK. De Europese Commissie keurde echter slechts €15,1 miljard goed, een tekort van ongeveer €1,1 miljard.

Drie ingewijden vertelden de Financial Times dat dit verschil ontstond doordat sommige projecten met Britse betrokkenheid niet voldeden aan de strenge kwalificatiecriteria die Frankrijk zelf had bepleit.

Belangrijkste geweigerde projecten

• MBDA-projecten: De gezamenlijke productielijnen van de Frans-Britse rakettenfabrikant kwamen niet in aanmerking. De Britse activiteiten van MBDA telden mee voor de beoordeling van de toelatingseisen, waardoor het fonds de grensoverschrijdende samenwerking niet kon financieren.
• Storm Shadow/SCALP-kruisraketten: Projecten rond de productie van deze langeafstandsraketten, die zowel door het VK als Frankrijk aan Oekraïne worden geleverd, werden eveneens getroffen. MBDA produceert de Storm Shadow/SCALP, en de gezamenlijke ontwikkeling en productie vinden plaats in zowel Britse als Franse faciliteiten.

De keten van oorzaak en gevolg

Conclusie: een strategisch eigen doelpunt

Frankrijk wilde met harde toelatingseisen Britse defensiebedrijven op afstand houden van EU-gesteunde defensie-uitgaven. Maar dezelfde regels troffen Frankrijks eigen verweven projecten. Omdat zoveel Franse defensieprogramma's afhankelijk zijn van Britse partners en componenten – vooral in de raketproductie via MBDA – diskwalificeerden de beperkingen precies de samenwerkingsverbanden die Parijs wilde financieren. Het nettoresultaat: Frankrijk verliest toegang tot ongeveer €1,1 miljard aan eigen goedkope leningen, waardoor het verschillende geplande Frans-Britse wapenprojecten niet kan bekostigen.