Oekraïense drone-aanval op oliehaven Sint-Petersburg: 42,74% van Russische raffinaderijcapaciteit uitgeschakeld

De drone-aanval van 4-5 juli 2026

Oekraïense drones troffen een oliehaven en haveninfrastructuur in Sint-Petersburg en de regio Leningrad, evenals militaire doelen nabij de marinebasis Kronstadt . President Volodymyr Zelensky omschreef de aanval als gericht op "belangrijke infrastructuur die de Russische oorlogsinspanning financiert" . Gouverneur Alexander Beglov van Sint-Petersburg bevestigde dat de stad van 6 miljoen inwoners werd getroffen door een "grote drone-aanval" en gaf toe dat de oliehaven was geraakt . Hij meldde geen slachtoffers en zei dat de naslag was afgehandeld .

De aanval vond plaats in de nacht van zaterdag 4 juli 2026, met meldingen van explosies en branden die aanhielden tot 5 juli . Russische functionarissen meldden dat drones waren onderschept, maar gaven toe dat er treffers waren. Lokale autoriteiten waarschuwden voor mogelijke internetstoringen . Gouverneur Alexander Drozdenko van de regio Leningrad zei dat drones ook de haven van Vysotsk hadden getroffen, ongeveer 170 kilometer ten noordwesten van Sint-Petersburg . Het Kremlin gaf geen gedetailleerde officiële schadebeoordeling, maar bevestigde de aanval.

Cumulatieve schade van de aanhoudende Oekraïense energiecampagne

Begin juli 2026 gaf de Oekraïense generale staf de meest uitgebreide beoordeling tot dan toe van de impact van de campagne op de Russische energiesector .

Uitgeschakelde raffinagecapaciteit: 42,74% van de totale ontworpen Russische olieraffinagecapaciteit was begin juli 2026 buiten bedrijf gesteld, volgens Oekraïense militaire bronnen . President Zelensky had een maand eerder ongeveer 40% genoemd . Onafhankelijke analisten, waaronder de Carnegie Endowment en Reuters, bevestigen over het algemeen dat een aanzienlijk deel van de Russische capaciteit offline is, al noemen zij soms iets lagere cijfers voor de momenteel stille capaciteit versus de cumulatief getroffen ontwerpcapaciteit . De algemene trend – dat de Oekraïense campagne ruim een derde van de Russische raffinagecapaciteit heeft uitgeschakeld en een ongekende binnenlandse brandstofcrisis heeft veroorzaakt – wordt breed bevestigd door meerdere westerse en Russische bronnen.

Getroffen raffinaderijen en opslag: In de afgelopen maand alleen al werden acht Russische raffinaderijen getroffen en meer dan 60 brandstofopslagtanks vernietigd of beschadigd . Tussen januari en juni 2026 trof Oekraïne 16 grote Russische olieraffinaderijen en brandstofdepots, waardoor meer dan 30% van de Russische raffinagecapaciteit werd uitgeschakeld .

Totale sectorschade: De cumulatieve sectorschade sinds augustus 2025 werd door de Oekraïense generale staf geschat op 13,5 miljard dollar .

Recordstilstand: Al in augustus 2025 documenteerde Reuters een recordhoogte van de Russische stille raffinagecapaciteit . In de periode april-mei 2026 waren er 26 Oekraïense aanvallen op raffinaderijen – evenveel als in augustus-september 2025, toen benzinetekorten voor het eerst optraden . De gemiddelde dagelijkse productie van geraffineerde olie in Rusland daalde in die periode met tot 480.000 vaten – 9 procent lager dan in juli 2025 . In april-mei 2026 was de daling nog sterker, met een dagelijkse productiedaling van tot 700.000 vaten, een daling van 13 procent ten opzichte van eind maart .

De binnenlandse brandstofcrisis in Rusland

Het cumulatieve effect van deze aanvallen heeft geleid tot een ernstige binnenlandse brandstofcrisis.

Brandstofrantsoenering en verkoopbeperkingen: Op 23 juni 2026 hadden ten minste 15 Russische regio's beperkingen op de brandstofverkoop ingevoerd . Dit omvatte het autonome district Chanto-Mansië, de grootste olieproducerende regio van Rusland, die verantwoordelijk is voor ongeveer 40% van de nationale productie . De beperkingen hebben zich daarna verder verspreid. Op 25 juni 2026 waren er in ten minste 56 Russische regio's brandstofrantsoeneringsmaatregelen van kracht, volgens open-sourcegegevens geanalyseerd door The Moscow Times . In 18 van die regio's waren de beperkingen opgelegd door lokale autoriteiten en bindend voor elk tankstation. Doorgaans hield dit in dat de verkoop per auto werd beperkt tot ongeveer 30 liter en dat brandstof alleen in de tank mocht worden getankt, met een verbod op verkoop in jerrycans . De strengste beperkingen golden in het geannexeerde de Krim en Sebastopol, waar de brandstofverkoop aan het publiek feitelijk werd stopgezet .

Tekorten aan de pomp: Lange rijen bij tankstations werden gangbaar in de getroffen regio's, terwijl de prijzen van benzine en diesel stegen . Eind juni 2026 gaf Poetin openlijk toe dat er "problemen" en wachtrijen waren bij tankstations in het hele land .

Zwaarst getroffen regio's: De tekorten waren "nog erger" in regio's dicht bij de frontlinie (zuidelijke en westelijke regio's die aan Oekraïne grenzen), hoewel de beperkingen zich tot ver in Siberië en het olieproducerende hartland uitstrekten . Google-zoekopdrachten naar "hoe een auto tanken in Rusland" stegen explosief, terwijl de lokale zoekmachine Yandex vragen als "waar benzine kopen" liet zien . Er waren berichten dat tankstations in sommige gebieden helemaal leeg waren .

Noodmaatregelen van Moskou

De Russische regering heeft meerdere noodstappen ondernomen om de binnenlandse brandstofmarkt te stabiliseren, waaronder exportverboden en gesprekken over brandstofimport.

Exportverbod voor benzine: Rusland verbood de export van benzine door producenten met ingang van 1 april 2026, aanvankelijk tot eind juli 2026 . De export door niet-producenten bleef apart verboden .

Exportverbod voor diesel in overweging: Op 23 juni 2026 leidde vicepremier Alexander Novak besprekingen over een volledig verbod op de export van diesel, samen met mogelijke brandstofimport en subsidies om de prijzen te stabiliseren .

Exportverbod voor vliegtuigbrandstof: Rusland voerde ook een verbod in op de export van vliegtuigbrandstof tot eind november 2026. Het is het eerste exportverbod voor vliegtuigbrandstof ooit in Rusland .

Brandstofimport wordt overwogen: Moskou begon actief te bespreken of het brandstof uit andere landen moet importeren – een diep ironische stap voor 's werelds op twee na grootste olieproducent – om het binnenlandse tekort te verlichten . Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov zei: "Als er overeenkomsten kunnen worden bereikt tegen aanvaardbare prijzen, dan zullen [de importen] doorgaan" .

Prijsmaatregelen en herroutering van aanvoer: De regering probeerde de aanvoer te herrouteren, prijsplafonds te handhaven en de exportverboden te handhaven, met name tijdens het oogstseizoen in de landbouw, wanneer de vraag piekt . Poetin zei dat Rusland was begonnen met het aanspreken van zijn benzinereserves, die hij op 1,7 miljoen ton schatte, en voorspelde dat de productie in juli hoger zou zijn dan in juni .

Kanttekening bij de cijfers

Het cijfer van 42,74% en de schatting van 13,5 miljard dollar aan verliezen zijn afkomstig van de Oekraïense generale staf en vertegenwoordigen een Oekraïense militaire claim . Onafhankelijke energieanalisten schatten de functionele verstoring dichter bij een derde van de Russische capaciteit . De Carnegie Endowment merkt op dat "de situatie niet zo slecht is" als men onderscheid maakt tussen de cumulatief getroffen capaciteit en het gelijktijdige productieverlies, maar dat de trend duidelijk is: de Oekraïense campagne is in 2026 aanzienlijk intensiever geworden en de schade heeft Moskou in een defensieve houding gedwongen die het nog nooit eerder heeft meegemaakt .