Poetin tekent noodwet voor brandstof: Oekraïense drones leggen Russische olieraffinaderijen lam

Deze wet volgde op een eerder decreet van Poetin in oktober 2025 dat de 'damper'-compensatiebetalingen aan oliebedrijven verlengde tot mei 2026 en opschorting van die subsidies verbood ^EF. Het Russische parlement had de belastingwijzigingen op 24 juni 2026 goedgekeurd ^R.

Wat de crisis veroorzaakte: de drone-campagne van Oekraïne

De belangrijkste drijfveer was Oekraïnes aanhoudende campagne van langeafstandsdrone-aanvallen op de Russische olieraffinage-infrastructuur, die in augustus 2025 sterk escaleerde ^EE.

• Omvang van de aanvallen: Eind maart 2026 registreerde een AP-telling meer dan 50 Oekraïense aanvallen op olieraffinaderijen, depots, terminals en andere olie-infrastructuur in Rusland en het bezette de Krim ^AC.
• Raffinagecapaciteit uitgeschakeld: Oekraïne vernietigde of beschadigde faciliteiten die ruwweg 1 miljoen vaten ruwe olie per dag verwerkten – ongeveer 20% van de totale raffinagecapaciteit van Rusland – in oktober 2025 ^NE. In juli 2026 was de raffinagedoorvoer in juni met 25% gedaald ten opzichte van een jaar eerder tot 3,95 miljoen vaten per dag, het laagste niveau in meer dan twee decennia ^A.
• Kritieke doelen: Drone-aanvallen richtten zich specifiek op hydrocrackers, die essentieel zijn voor de productie van hoogwaardige benzine, wat een uitgesproken benzinecrisis veroorzaakte ^RT.
• IEA-beoordeling: Het Internationaal Energieagentschap waarschuwde dat de impact van drone-aanvallen de verwerkingssnelheid van Russische raffinaderijen minstens tot halverwege 2026 zou blijven drukken ^EN.
• Capaciteitsbenutting: In oktober 2025 werd ongeveer 40% van de Russische raffinagecapaciteit als inactief gemeld, waarbij Oekraïense drone-aanvallen verantwoordelijk waren voor ongeveer 70% van de stilgelegde capaciteit ^W.

Bredere gevolgen

Brandstofrantsoenering en tekorten

• Russen kregen te maken met lange rijen bij tankstations en brandstofrantsoenering in meerdere regio's ^TF.
• De Krim riep in juni 2026 de noodtoestand uit en verbood alle brandstofverkoop ^RW.
• De Russische regering voerde met tussenpozen verboden op benzine-export in, te beginnen in maart 2024, en voerde deze op in 2025-2026 ^RWE. In oktober 2025 werd het exportverbod verlengd tot eind 2026, en vervolgens tot mei 2026 ^ET.

Ruslands verschuiving van exporteur naar importeur

• Met de binnenlandse raffinage verlamd en exportverboden van kracht, werd Rusland – historisch gezien een grote brandstofexporteur – gedwongen benzine te gaan importeren om aan de binnenlandse vraag te voldoen ^R. De belastingwet van juli 2026 subsidieerde deze import uit India expliciet ^R.

Rimpelingen in Centraal-Azië

• Kirgizië, dat meer dan 90% van zijn benzine uit Rusland importeert, vroeg begin juli 2026 formeel Kazachstan, Wit-Rusland, Azerbeidzjan, Oezbekistan, Turkmenistan en Rusland om noodbrandstofleveringen ^RRR.
• Tadzjikistan en Oezbekistan waren ook sterk afhankelijk van Russische brandstof en kregen te maken met krapper wordende leveringen omdat Moskou de productie naar de eigen markt omleidde ^NT. Tadzjikistan, dat bijna alle brandstof importeert, voornamelijk uit Rusland, werd een van de zwaarst getroffen landen ^R.
• Centraal-Aziatische landen begonnen op zoek te gaan naar alternatieve bronnen voor brandstofimport omdat de Russische aanvoer onbetrouwbaar werd ^TS.

Verkoop elektrische voertuigen schiet omhoog

• De vraag naar EV's steeg sterk toen de brandstoftekorten verergerden, met name in juni 2026. Autodealers in Moskou meldden dat ze de vraag naar Chinese elektrische auto's nauwelijks konden bijhouden ^RNN.
• Rosatom, het staatsatoomconcern, rapporteerde een stijging van 40% in het gebruik van zijn EV-laadstations, en de CEO voorspelde verdere groei ^EG.
• Belangrijke kanttekening: Sommige gegevens suggereerden dat de EV-markt in absolute aantallen nog klein was. Op 22 juni 2026 werden er in één week slechts 231 nieuwe EV's geregistreerd, en de directeur van het Autostat-agentschap zei dat er nog geen sprake was van een 'massale' omschakeling ^W. De stijging was reëel, maar vanuit een laag basisniveau, en werd grotendeels gedreven door Chinese import ^E.