Waarom de Japanse staatsrente naar een 29-jarig hoogtepunt schoot

De rente op de Japanse 10-jaars staatsobligatie (JGB) steeg op 3 juli 2026 kortstondig naar 2,81% – het hoogste niveau in 29 jaar (sinds mei 1997) . Deze dramatische beweging werd niet veroorzaakt door één enkele gebeurtenis, maar door een samenloop van krachtige factoren: een agressief expansief begrotingsbeleid onder premier Sanae Takaichi, de meest agressieve verkrappingscyclus van de Bank of Japan (BOJ) sinds de jaren '90, en de structurele erosie van de traditionele kopersbasis van de markt .

Hieronder volgt een uitleg over hoe elke factor heeft bijgedragen aan de verkoopgolf en wat dit betekent voor de Japanse leningsmarkt.

Begrotingsexpansie: 'Sanaenomics' jaagt obligatiemarkten op

Premier Sanae Takaichi, die in oktober 2025 aantrad, voerde campagne met het breken met 'overmatige begrotingsbezuinigingen' om de economie nieuw leven in te blazen . Haar regering onthulde een record initiële begroting voor fiscaal jaar 2026 van ¥122,3 biljoen ($786 miljard), een stijging van 6,3% ten opzichte van het voorgaande jaar . Om dit te financieren, is de regering van plan om ¥29,6 biljoen aan nieuwe obligaties uit te geven .

Takaichi's begrotingsblauwdruk, 'Sanaenomics' gedoopt, omvat een stimuleringspakket van ¥21,3 biljoen (~3,7% van het BBP), gericht op defensie, AI, halfgeleiders en kosten van levensonderhoud, samen met een voorgestelde schorsing van de 8%-consumptiebelasting op voedsel voor twee jaar . Deze signalen, gecombineerd met een zwakke 10-jaars JGB-veiling die de zorgen over de stijgende overheidsschuld versterkte, duwden de rentes direct richting 2,8% . Beleggers hadden al sinds begin 2026 'rode vlaggen' bij Takaichi's begrotingsopmerkingen, aldus CNBC . Economen van BNP Paribas voorspelden dat Takaichi's expansieve begrotingsbeleid de inflatie verder zou kunnen aanwakkeren en de renteverhogingen van de BOJ zou kunnen versnellen .

Renteverhoging BOJ juni 2026 naar 1%: Een historische verkrappende stap

Op 15–16 juni 2026 verhoogde de Bank of Japan haar belangrijkste beleidsrente met 25 basispunten naar 1,0% – het hoogste niveau sinds 1995 – in een historische normalisatiestap . De stemming was 7-1, en het besluit werd genomen, zelfs terwijl gouverneur Kazuo Ueda in het ziekenhuis lag .

De verklaring van de BOJ gaf aan dat ze klaar was om verder te verkrappen; de samenvatting van de juni-vergadering toonde aan dat sommige bestuursleden zelfs pleitten voor snellere verkrapping om de inflatierisico's door de door de Iran-oorlog veroorzaakte energieschok te bestrijden . Dit 'hogere-voor-langere' signaal herprijsde de gehele JGB-curve naar boven . De centrale bank besloot ook om de afbouw van obligatie-aankopen vanaf april 2027 te pauzeren, waarmee ze zich effectief terugtrok als de marginale koper van JGB's . Het wegnemen van deze impliciete BOJ-back-up dwong de markt om een veel groter aanbod zelfstandig te absorberen, wat de rentevolatiliteit versterkte .

Rentestijgingen over alle looptijden

De verkoopgolf bleef niet beperkt tot de 10-jaars lening. De 20-jaars JGB-rente steeg naar 3,511% op 13 mei, het hoogste punt sinds 1996 . De 40-jaars obligatierente schoot met 27 basispunten omhoog naar 4,215% in januari 2026 en bereikte het hoogste niveau sinds de introductie van deze looptijd in 2007 . De 30-jaars rente steeg eind mei ook boven de 4% . Deze herprijzing over de gehele curve weerspiegelt het structurele verlies van Japan's rol als de wereldwijde anker van lage rentes .

BNP Paribas' eindrenteverwachting van 2,5%

Op 3 juli 2026 – dezelfde dag dat de 10-jaarsrente 2,81% bereikte – herzag BNP Paribas haar prognose voor de Japanse eindrente van 2,0% naar 2,5% . Econoom Ryutaro Kono verwacht dat de BOJ ongeveer eens in de vier tot vijf maanden de rente verhoogt, tot 1,25% eind 2026, 2,0% eind 2027 en 2,5% in september 2028 . Deze herziene eindrenteverwachting heeft de obligatiemarkt verder onder druk gezet, omdat beleggers nu een veel hogere uiteindelijke beleidsrente inprijzen dan eerder werd aangenomen.

De causale keten die de obligatiemarkt brak

• Takaichi's begrotingsexpansieplannen (recordbegrotingen, voorstellen voor belastingverlagingen) verhogen het aanbod van nieuwe JGB-emissies en de risicopremie op de toch al enorme staatsschuld van Japan .
• De renteverhoging van de BOJ in juni en het expliciete signaal van verdere verkrapping herprijst de risicovrije rente over alle looptijden .
• De afbouw van de obligatie-aankopen door de BOJ verwijdert de grootste structurele koper, waardoor de particuliere markt het aanbod tegen hogere rentes moet absorberen .
• BNP Paribas' 2,5%-eindrenteverwachting verlengt de horizon voor renteverhogingen en trekt toekomstige renteverwachtingen door in de huidige prijszetting .
• Het cumulatieve effect is de grootste verkoopgolf op de Japanse obligatiemarkt in bijna 30 jaar, met rentes op niveaus die niet meer zijn gezien sinds vóór de 'verloren decennia' van deflatie van het land .