Microsoft stalt 38% van wereldwijde winst in Ierland — EU-rapport toont scheve verhouding

Microsofts eerste openbare land-voor-land-rapport (CbCR), gepubliceerd op 30 juni 2026 onder EU-richtlijn 2021/2101 voor boekjaar 2025, toont een extreme concentratie van winst in Ierland: de Ierse dochters van het bedrijf boekten 47,1 miljard dollar aan winst vóór belasting — 38,1% van het wereldwijde totaal van Microsoft — terwijl er slechts 6.654 mensen werken, oftewel ongeveer 3% van het personeelsbestand .

Ierland versus Duitsland: een schril contrast

De Ierse activiteiten rapporteerden 47,1 miljard dollar winst vóór belasting en betaalden 5,6 miljard dollar aan vennootschapsbelasting. Duitsland daarentegen — een van de grootste Europese markten van Microsoft qua werknemers en omzet — was goed voor slechts ongeveer 0,5% van de wereldwijde winst vóór belasting en betaalde slechts 174 miljoen dollar aan belasting . Het effectieve tarief voor de vennootschapsbelasting in Ierland lag in die periode rond de 11,9–14%, ver onder het Duitse wettelijke tarief .

De Ierse hub genereerde ruim 7 miljoen dollar winst vóór belasting per werknemer — ongeveer 13 keer het wereldwijde gemiddelde van het bedrijf. Deze maatstaf onderstreept hoe intellectueel eigendom en verkopen uit heel Europa via Ierse entiteiten worden geboekt .

Hoe Microsoft de constructie verdedigde

In een blogpost bij het rapport stelde Microsoft dat de openbaarmaking 'naleving' aantoont en benadrukte het zijn wereldwijde economische bijdragen: 28,7 miljard dollar aan totale betaalde vennootschapsbelasting wereldwijd, 176 miljard dollar aan kapitaaluitgaven en 89,2 miljard dollar aan R&D-uitgaven . Het bedrijf stelde dat zijn belastingstructuur voldoet aan alle toepasselijke wetten en dat het rapport 'context' biedt voor zijn activiteiten . Het Institute on Taxation and Economic Policy merkte op dat het rapport 'laat zien dat Microsoft een enorm deel van zijn wereldwijde winst boekt in het laagbelaste Ierland' .

Grotere implicaties

Lopend geschil met de IRS

De openbaarmaking komt terwijl Microsoft een geschil met de Amerikaanse belastingdienst (IRS) over verrekenprijzen ter waarde van 28,9 miljard dollar voert voor de belastingjaren 2004–2013, met betrekking tot winsten die via regionale hubs in Ierland, Singapore en Puerto Rico zijn verschoven . De IRS stelt dat Microsoft verrekenprijzen heeft gebruikt om winsten onterecht naar laagbelastende jurisdicties te verplaatsen. De audit, door ProPublica omschreven als 'de grootste audit in de geschiedenis van de IRS', richtte zich op een kostendelingsregeling die het agentschap later 'illusoir van aard, zonder materieel economisch doel behalve het verschuiven van inkomsten' noemde .

Trans-Atlantische belastingconflicten

De openbare CbCR-gegevens leveren munitie voor EU-beleidsmakers die beweren dat Amerikaanse techgiganten te weinig belasting betalen over Europese winsten. Het versterkt ook de zaak voor Pijler II van de OESO-globale minimumbelasting (15%), die het voordeel van het onderbrengen van winsten in Ierland zou verminderen .

Aankomende rapporten van andere multinationals

De EU-richtlijn vereist dat alle multinationals met een wereldwijde omzet van meer dan 750 miljoen euro vergelijkbare rapporten publiceren voor boekjaren die beginnen op of na 22 juni 2024 . Microsoft was een van de eerste grote Amerikaanse techbedrijven die hieraan voldeed; rapporten van Apple, Alphabet, Meta, Amazon en anderen worden de komende maanden verwacht, wat mogelijk een golf van publieke controle en politieke druk veroorzaakt .

Precedent voor belastingtransparantie

In tegenstelling tot vertrouwelijke CbCR's die onder OESO-regels tussen belastingautoriteiten worden gedeeld, maken de openbare EU-rapporten — die op de website van elk bedrijf staan — directe vergelijking mogelijk van waar winsten worden geboekt versus waar werknemers, verkopen en reële economische activiteit zich bevinden . Dit is een belangrijke mijlpaal voor de openbaarmaking van bedrijfsbelastingen, waarbij voorstanders de nieuwe transparantie prijzen .