AI-tokenbestedingen dalen 20%: barst de AI-investeringszeepbel?

Hier is een feitelijke uitsplitsing van de belangrijkste signalen in de AI-markt, gebaseerd op de beschikbare bronnen.

---

1. De AI-tokenbestedingen zijn met ~20% gedaald ten opzichte van de piek in mei 2026

De Silo Data LLM Token Expenditure Index – die de uitgaven aan het gebruik van grote taalmodellen (LLM's) meet – is met bijna 20% gedaald na een piek in mei, nadat deze sinds eind 2025 was verdubbeld . Deze index wordt gezien als een belangrijke marktindicator voor de vraag naar AI .

Wat is de verklaring voor de daling? Deze daling vindt plaats terwijl de tokenprijzen sinds 2023 scherp zijn gedaald. Torsten Slok van Apollo Global Management stelt dat de prijs per token met ongeveer 90% is gedaald . De ommekeer na mei suggereert dat de groei van de tokenuitgaven afneemt of stabiliseert – gebruikers verhogen hun verbruik mogelijk niet genoeg om de prijsdaling te compenseren .

---

2. Tokenprijzen zijn met ~90%+ gedaald sinds 2023

• Torsten Slok van Apollo Global Management meldt dat de prijs per token sinds 2023 met ongeveer 90% is gedaald .
• De Silicon/Silo Data tokenbestedingen zijn sinds eind 2025 ongeveer verdubbeld, terwijl de prijs per token sinds 2023 met ongeveer 90% is gedaald .
• Bain & Company merkt ook op dat modelprijzen dalen, terwijl tokenuitgaven een klein maar potentieel groeiend deel van de operationele kosten vormen .

Het patroon is: de eenheidsprijs daalt, de totale uitgaven kunnen nog stijgen, maar de groei van de uitgaven lijkt nu te vertragen na de piek in mei .

---

3. De kloof tussen AI-investeringen (capex) en -inkomsten wordt dramatisch groter

• Allianz Research rapporteert dat hyperscalers voor 2026 een capex van ongeveer 575 miljard dollar plannen, met een verwachte verdere stijging, wat de zorgen van investeerders vergroot .
• Allianz merkt ook op dat de investeringen van de grote Amerikaanse techbedrijven, na een stijging van ongeveer 60% in 2025, naar verwachting met nog eens 50% zullen stijgen tot meer dan 600 miljard dollar, wat de capex-intensiteit tot ongekend hoge niveaus tilt .
• Stanfords AI Index 2026 bevestigt de bredere spanning: de omzet van AI-bedrijven stijgt snel, maar de rekenkosten en infrastructuuruitgaven bereiken ook recordniveaus .

De precieze omzetkloof uit de oorspronkelijke versie wordt niet exact ondersteund door de bronnen, maar de algemene bewering klopt: de uitgaven aan AI-infrastructuur versnellen tot recordhoogtes, terwijl de inkomstenbasis onder druk staat om deze opbouw te rechtvaardigen .

---

4. Meta is van plan om overtollige AI-rekenkracht te verkopen

• Reuters meldt op 1 juli 2026 dat Meta een cloudactiviteit opzet om overtollige AI-rekenkracht te verkopen, op basis van berichtgeving van Bloomberg News .
• Bloomberg meldt dat Meta een cloudinfrastructuurbedrijf ontwikkelt om toegang te verkopen tot AI-rekenkracht en -modellen, waarmee het concurreert met grote aanbieders als Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure en Google Cloud .
• Reuters plaatst deze stap in het kader van een bredere trend waarbij technologiebedrijven rendement proberen te halen uit hun dure AI-investeringen, te midden van zorgen over overbesteding .

Dit is een concreet signaal dat Meta mogelijk meer AI-capaciteit heeft dan het intern nodig heeft en op zoek is naar manieren om die capaciteit extern te gelde te maken .

---

5. De prijszettingsmacht van AI-bedrijven brokkelt snel af

De beschikbare bronnen ondersteunen de kern van de zorg over prijszettingsmacht: tokenprijzen zijn sinds 2023 met ongeveer 90% gedaald, terwijl de tokenbestedingenindex is verzwakt na de piek in mei . Bain & Company versterkt dit punt vanuit het perspectief van de klant: tokengerelateerde kosten voor AI-gebruikende bedrijven zijn momenteel slechts ongeveer 1–2% van de personeelskosten, waarbij sommige scenario's een stijging naar 20–30% voorzien .

Dit betekent dat AI-aanbieders óf een veel hoger gebruik, óf een sterkere prijszettingsmacht, of beide nodig hebben om de enorme infrastructuurinvesteringen om te zetten in een duurzame omzetgroei .

---

6. De verkoopgolf van halfgeleider- en geheugenaandelen

De bronnen bevestigen niet expliciet een specifieke verkoopgolf van halfgeleider- en geheugenaandelen. Het bredere narratief achter een dergelijke verkoopgolf wordt echter wel ondersteund:

• Allianz Research wijst op de zorgen van investeerders over de duurzaamheid van de AI-capex-opbouw, waarbij de investeringen van grote Amerikaanse techbedrijven naar verwachting 600 miljard dollar zullen overschrijden .
• Reuters meldt dat Meta manieren zoekt om overtollige AI-rekenkracht te gelde te maken te midden van zorgen over overbesteding aan AI-infrastructuur .
• Stanfords AI Index 2026 stelt dat de AI-omzet snel stijgt, maar dat de rekenkosten en infrastructuuruitgaven ook recordniveaus bereiken .

De implicatie voor halfgeleideraandelen is daarom een gevolgtrekking: als investeerders concluderen dat AI-infrastructuur overgewaardeerd is of dat de prijszettingsmacht voor tokens verslechtert, kunnen ze de chip- en geheugenleveranciers die aan deze opbouw zijn gekoppeld, opnieuw waarderen.

---

Hoe de stukjes in elkaar passen

Signaal	Wat het betekent	Implicatie
Tokenbestedingenindex daalt bijna 20% na mei	De reële uitgavengroei vertraagt	Risico op overcapaciteit wordt zichtbaarder
Tokenprijzen ongeveer 90% gedaald sinds 2023	Prijszettingsmacht staat onder druk	Omzet per token blijft krimpen
AI-capex naar verwachting >600 miljard dollar voor grote techbedrijven	Infrastructuurinvesteringen versnellen nog steeds	Het investeringsverhaal vereist een zeer grote omzetgroei
Meta bouwt een clouddienst om overtollige rekenkracht te verkopen	Overcapaciteit moet mogelijk extern worden verzilverd	Extra aanbod kan een markt betreden die al onder prijsdruk staat
Zorgen van investeerders over AI-capex	Markten twijfelen aan de opbouw	AI-infrastructuuractiva kunnen worden herwaardeerd

Het kernmechanisme is dit: AI-bedrijven hebben enorme sommen geld in infrastructuur gestoken, in de veronderstelling dat gebruik en omzet snel genoeg zouden opschalen om de opbouw te rechtvaardigen. In plaats daarvan hebben concurrentie en efficiëntieverbeteringen de tokenprijzen met ongeveer 90% gedrukt, is de tokenbestedingenindex omgeslagen na de piek in mei, en onderzoekt Meta de mogelijkheden om overtollige AI-rekenkracht extern te verkopen . De markt heroverweegt daarom of de AI-infrastructuurinvesteringen kunnen worden omgezet in duurzame, hoogrenderende omzet .