2026 El Niño in volle gang: 63% kans op een zeer zware gebeurtenis

Gegevens van het International Research Institute for Climate and Society (IRI) aan de Columbia University laten zien dat de Niño 3.4 SST-afwijking in maart-mei 2026 +0,48°C bedroeg, in mei 2026 sprong naar +0,94°C en verder steeg naar een wekelijkse waarde rond 17 juni 2026 . Verschillende modelcentra spreken nu van een mogelijke "Super El Niño" .

Verwachte wereldwijde gevolgen voor extreem weer

Het EU Joint Research Centre (JRC) waarschuwt dat de gevolgen in 2026–27 voelbaar zullen zijn en mogelijk aanhouden, zelfs nadat de gebeurtenis zijn hoogtepunt heeft bereikt . De belangrijkste verwachte wereldwijde gevolgen zijn:

• Extreme hitte zal zich vanaf september 2026 opbouwen in de tropen en subtropen .
• De WMO waarschuwt voor "extreme weersomstandigheden", waaronder hittegolven, droogte en hevige regenval wereldwijd .
• El Niño zorgt meestal voor hogere temperaturen en vergroot de kans op overstromingen, droogte, bosbranden, mislukte oogsten en verstoringen van de visserij .
• Het fenomeen verandert de straalstromen en de neerslagpatronen, wat in sommige regio's leidt tot zwaardere stormen .

Regionale regenval: India

India voelt de gevolgen nu al. Het India Meteorological Department (IMD) maakte op 12 juni 2026 bekend dat er de hele moessonperiode (juni-september) matige tot sterke El Niño-omstandigheden worden verwacht .

• De officiële seizoensvoorspelling van het IMD gaat uit van minder regen dan normaal: 92% van het langjarig gemiddelde (LPA) met een modelfout van ±5% . The Times of India meldde een voorspelling van zelfs 90% van het LPA, wat een dieptepunt in 11 jaar zou zijn .
• De particuliere weerdienst Skymet voorspelde ook een benedengemiddelde moesson in 2026 .
• De kans op een benedengemiddelde moesson tijdens matige, zware of zeer zware El Niño's sinds 1951 wordt door experts als "aanzienlijk" beschouwd .
• Dit tekort roept ernstige vragen op over de landbouwopbrengsten van gewassen als rijst, katoen en sojabonen in het dichtstbevolkte land ter wereld .

Regionale regenval: Israël en het Midden-Oosten

Het bewijs voor Israël is minder duidelijk, maar verschillende bronnen geven context:

• Het Famine Early Warning Systems Network (FEWS NET) gaf aan dat een El Niño-situatie zou leiden tot bovengemiddelde neerslag in het Midden-Oosten .
• Een presentatie van Anticipation Hub over de ENSO-verwachting voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika (MENA) merkte op dat El Niño vaak warmere omstandigheden met zich meebrengt in delen van het oostelijke Middellandse Zeegebied, terwijl het neerslagsignaal varieert .
• De regio had tijdens de voorgaande La Niña-periode (okt-nov 2025) al te maken met benedengemiddelde neerslag in Irak, Jordanië, Libanon, Palestina en Syrië . El Niño kan dit patroon verschuiven naar nattere omstandigheden, maar specifieke neerslagvoorspellingen voor Israël werden in de beschikbare bronnen niet gekwantificeerd.

Belangrijke kanttekening: De seizoensvoorspelbaarheid in het oostelijke Middellandse Zeegebied is lager dan in de tropen. De exacte neerslag voor Israël hangt af van de kracht en de baan van winterstormen, die wel worden beïnvloed maar niet volledig bepaald door El Niño.

Langetermijnrisico's voor het klimaat tot 2027

• Aanhoudende gevolgen: De JRC-analyse benadrukt dat de gevolgen van het klimaat kunnen aanhouden, zelfs nadat de El Niño zelf zijn hoogtepunt heeft bereikt .
• Wereldwijde temperatuurrecords: El Niño's, vooral sterke, dragen vaak bij aan de warmste jaren ooit gemeten . Bovenop de langetermijnopwarming van de aarde zou 2027 wel eens recordbrekende temperaturen kunnen laten zien.
• Humanitaire tol: Welthungerhilfe's briefing merkt op dat El Niño in het verleden in verband is gebracht met misoogsten, meer voedselonzekerheid, bosbranden, een verhoogd risico op burgerconflicten en meer ziekterisico in kwetsbare regio's .
• Mogelijke meerjarige voetafdruk: Zelfs nadat El Niño is uitgewerkt, kunnen de vertraagde opwarming van de oceanen en verschuivingen in regionale neerslagpatronen de landbouw, watervoorraden en volksgezondheid nog in 2027 en daarna beïnvloeden .

Conclusie: De El Niño van 2026 is nu bevestigd, wordt snel sterker en heeft 63% kans om eind 2026 een zeer sterke (historisch grote) gebeurtenis te worden. India krijgt te maken met een waarschijnlijk te zwakke moesson met landbouwstress. Israël en het bredere Midden-Oosten krijgen mogelijk bovengemiddelde neerslag, maar dat signaal is minder zeker. Wereldwijde gevolgen — extreme hitte, droogte, overstromingen en risico's voor de voedselzekerheid — worden verwacht tot ten minste 2027.