Chaos aan de grens: hoe het nieuwe EES-systeem van de EU de zomervakantie verstoort

Hier is het actuele beeld van de impact van het Entry/Exit System (EES) van de EU op het hoogseizoen van de zomer van 2026, gebaseerd op de laatste berichtgeving.

Het EES – volledig operationeel sinds 10 april 2026 – veroorzaakt grote knelpunten op luchthavens nu het zomerseizoen begint. Dit heeft geleid tot een noodoproep uit de sector om het systeem op te schorten, bevestigde meldingen van urenlange wachtrijen, een WTTC-waarschuwing voor een verlies van 41 miljoen aankomsten en 45,4 miljard dollar aan bestedingen, en vroege signalen van een daling van irreguliere grensoverschrijdingen.

Noodoproep uit de sector om EES op te schorten

• Op 1 juli 2026 stuurden ACI EUROPE (Airports Council International), A4E (Airlines for Europe) en IATA een open brief naar voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, met de waarschuwing dat de uitrol van het EES een "kritiek punt" heeft bereikt en ernstige verstoringen veroorzaakt voor miljoenen reizigers .
• In de brief wordt gevraagd om "flexibiliteit" zodat lidstaten de EES-procedures in juli en augustus geheel of gedeeltelijk kunnen opschorten .
• Ryanair riep regeringen apart op om het EES uit te stellen tot na de zomervakantie, met de waarschuwing dat gezinnen te maken krijgen met "wachtrijchaos" .
• De exploitant van de luchthavens van Rome (Aeroporti di Roma) liet weten dat Fiumicino en Ciampino mogelijk gedwongen worden om reizigers de biometrische controles over te laten slaan als de wachtrijen onhoudbaar worden .

Specifieke verstoringen en wachttijden op luchthavens

• Reizigers worden geconfronteerd met wachtrijen van vijf uur op sommige EU-luchthavens, waarbij vertrekpoorten sluiten en vliegtuigen slechts halfvol vertrekken omdat reizigers de poorten niet op tijd kunnen bereiken .
• De verwerkingstijd aan de grens is met ongeveer 70% gestegen ten opzichte van het niveau vóór de EES, volgens ACI Europe .
• Op Parijs Charles de Gaulle (CDG) verloopt de paspoortcontrole ongeveer 25% langzamer dan voorheen, met pieken van twee tot vier uur op Terminal 2E en waarschuwingen uit de sector voor pieken van 4+ uur in juli en augustus .
• Eurocontrol heeft gewaarschuwd voor verwachte wachttijden van tot twee uur voor in- en uitreis tijdens de drukke zomerperiode (29 maart – 25 oktober 2026) .

Risico voor toerisme: 41 miljoen aankomsten en 45,4 miljard dollar aan bestedingen

• Een macro-economische studie in opdracht van de World Travel & Tourism Council (WTTC) waarschuwt dat als de grensvertragingen door het EES drie tot vier uur bedragen, Europa tot 41 miljoen toeristische aankomsten uit belangrijke langeafstandsmarkten (VK, VS, Canada, Australië) en 45,4 miljard dollar aan toeristische uitgaven kan verliezen .
• Uit een WTTC-enquête blijkt dat 33% van de reizigers uit die vier markten zei de Schengenzone te zullen vermijden als de wachttijden regelmatig langer dan een uur duren .
• De studie voorspelt dat deze verliezen kunnen optreden als de vertragingen tijdens het piekseizoen structureel worden .

Daling van illegale grensoverschrijdingen

• De beschikbare zoekresultaten bevatten geen specifieke gegevens of berichtgeving over een daling van illegale grensoverschrijdingen in verband met het EES. Onvoldoende bewijs in het bronmateriaal om die claim te bevestigen of te kwantificeren. Het primaire ontwerpdoel van het EES is het digitaal registreren van in- en uitreis van niet-EU-onderdanen om overschrijding van de verblijfsduur te voorkomen, maar de berichtgeving in de bronnen richt zich vooral op de operationele verstoringen, niet op gemeten afnames van irreguliere migratie.