€126 miljard schade: de economische tol van Europa's hittegolf in 2025

Allianz Research maakt een aparte inschatting: de hittegolven hebben de bbp-groei in 2025 met 0,5 procentpunt gedrukt, maar met grote verschillen per land. In Duitsland was het verlies 0,1 procentpunt, terwijl Spanje – waar de temperatuur in de zomer ruim 10°C boven normaal lag – een klap van wel 1,4 procentpunt kreeg . Ter vergelijking: een eerdere studie naar de heetste Europese jaren (2003, 2010, 2015, 2018) liet zien dat alleen al de lagere arbeidsproductiviteit een bbp-verlies van 0,3 tot 0,5% opleverde, en in zwaar getroffen zuidelijke regio’s meer dan 1% .

Voedselprijzen en inflatie: ‘climateflation’

De hittegolf had direct effect op de prijzen in de supermarkt. ECB-onderzoek uit mei 2026 schat dat de zomer van 2025 de prijs van onbewerkte voedingsmiddelen in de eurozone met 0,4 tot 0,7 procentpunt heeft opgedreven, gemeten over een jaar . Een andere analyse wijst uit dat de bredere voedselinflatie door hitte, droogte en branden 1 à 2 procentpunt hoger kan zijn uitgevallen . Voor huishoudens is dat extra wrang, omdat hun inflatieverwachtingen juist bijzonder gevoelig blijken voor stijgende voedselprijzen.

Op het land was de schade groot. In Frankrijk vernietigden recordtemperaturen maïsvelden en legden ze honderdduizenden kippen het loodje. In Zuid-Europa zorgden uitgedroogde bodems en hittestress bij vee voor verdere problemen in de toeleveringsketen: varkens in Spanje verloren hun eetlust, koeien in het VK gaven minder melk . Het Europees Parlement signaleerde in mei 2025 dat de jaarlijkse voedselinflatie in de EU alweer was opgelopen van 2% in januari naar 3% in maart, terwijl de prijzen van landbouwinputs nog altijd 30% boven het niveau van 2020 lagen .

Macro-economische en financiële stabiliteit: nieuwe uitdagingen voor de ECB

Naast de directe groei- en inflatie-effecten zorgt de hittegolf voor extra hoofdbrekens bij beleidsmakers in Frankfurt.

Meer inflatievolatiliteit. ECB-president Christine Lagarde heeft erop gewezen dat extreem weer de inflatie onvoorspelbaarder maakt, wat het werk van de centrale bank bemoeilijkt . Uit een ECB-onderzoeksblog van juli 2025 blijkt dat de economische activiteit in getroffen regio’s na een hittegolf niet alleen direct met 1% daalt, maar dat de klap na twee jaar nog dieper wordt tot 1,5% .

‘Grote maar evenwichtige’ risico’s. Olaf Sleijpen, directeur van De Nederlandsche Bank, zei in december 2025 dat de bedreigingen voor zowel groei als inflatie in de eurozone “relatief evenwichtig maar aanzienlijk” zijn. Volgens hem moet de ECB daarom flexibel blijven in toekomstige rentebesluiten .

Risico voor banken en verzekeraars. In het Financial Stability Review van mei 2025 noemde de ECB ‘klimaatschokken’ een extra risicofactor voor de financiële sector .

Regionale verschillen: ‘temperatuurgerelateerde monetaire stress’. Uit academisch onderzoek uit 2024 blijkt dat noordelijke en zuidelijke eurolanden heel anders reageren op temperatuurafwijkingen. Die uiteenlopende reacties maken het voor de ECB lastiger om met één rente iedereen tevreden te stellen – de zogeheten ‘temperatuurgerelateerde monetaire stress’. De onderzoekers verwachten dat dit probleem in de toekomst alleen maar groter wordt .

Belangrijke kanttekeningen

• Het 5%-bbp-scenario van het NGFS is een ernstig, maar onwaarschijnlijk ‘staartrisico’ en géén centrale prognose. Het gaat uit van een opeenstapeling van extreme gebeurtenissen in vijf jaar .
• De bedragen van €43 miljard en €126 miljard hebben betrekking op alle soorten extreem weer in 2025 (hitte, droogte, overstromingen), niet alleen hittegolven .
• Sommige analisten, waaronder Banque de France-gouverneur Emmanuel Moulin, wijzen erop dat de korte termijn effecten van hittegolven “dubbelzinnig” kunnen zijn – sommige sectoren (toerisme, koelapparatuur) profiteren er juist van – terwijl de middellange termijn effecten “duidelijk” negatief zijn .