Goldman Sachs waarschuwt: Europa verliest de concurrentieslag van China

Op 2 juli 2026 klonk er een scherpe waarschuwing van Goldman Sachs: de groeivertraging van de EU wordt niet veroorzaakt door het oplopende handelstekort met China, maar door het razendsnelle verlies van wereldwijd marktaandeel aan Chinese concurrenten . Volgens de bank verdringen Chinese fabrikanten – gedreven door zwakke binnenlandse vraag en een enorm overschot aan industriële capaciteit – Europese producenten, zowel in de eigen EU-markt als in exportmarkten daarbuiten .

Deze analyse is belangrijk omdat het de aandacht verlegt van een beheersbaar handelstekort naar een structurele concurrentiecrisis. China is niet langer alleen een goedkope assemblagelocatie; het is een directe concurrent geworden in de hoogwaardige maakindustrie waar Europa voor banen en innovatie van afhankelijk is.

Marktaandeelverlies versus het handelstekort

Goldman Sachs herformuleert de economische wrijving tussen de EU en China: de echte structurele bedreiging is dat Chinese bedrijven marktaandeel veroveren dat Europese bedrijven vroeger in handen hadden . De Europese Centrale Bank (ECB) heeft dezelfde trend gedocumenteerd – een aanzienlijke daling van het aandeel van de eurozone in de wereldwijde export, terwijl het aandeel van China gestaag stijgt .

Een door de Franse overheid gecommissioneerd rapport, getiteld 'The Chinese Steamroller' (februari 2026), constateerde een 'versnelling van de Chinese concurrentie'. Chinese spelers winnen terrein, zowel op de Europese markt als in derde markten waar Europa actief is, en dit breidt zich uit naar industriële sectoren die 'de kern vormen van de Europese specialisatie' – werkgelegenheid, productiviteit en hoogwaardige maakindustrie .

Goldmans eerdere modelberekeningen van november 2025 schatten dat de opwaarts bijgestelde Chinese bbp-voorspellingen zouden leiden tot een 0,6% lagere reële bbp-groei in de eurozone in 2029, terwijl de invoer uit China met ongeveer 0,4 procentpunt zou stijgen . Cruciaal is dat Goldman opmerkte dat een eventuele EU-reactie waarschijnlijk niet de vorm zou aannemen van Amerikaanse, allesomvattende strafheffingen, maar meer gerichte maatregelen zou betreffen .

Duitsland: de grootste klap

Duitsland is de zwaarst getroffen grote EU-economie. Het Centre for European Reform (CER) spreekt van 'China shock 2.0' en waarschuwt dat China 'een groot deel van de lunch van de Duitse industrie al heeft opgegeten en zich klaarmaakt voor het avondeten' .

De Duitse auto-export naar China daalde in 2025 met ongeveer een derde en is meer dan gehalveerd ten opzichte van de piek in 2022, zo blijkt uit cijfers van het Duitse Economische Instituut (IW) . Data van Rhodium Group laat een nog steilere daling van 66% zien tussen 2022 en 2025 – het laagste niveau sinds 2009 . Duitse fabrikanten in kernindustrieën zoals auto's, machines, chemicaliën en vliegtuigen worden weggeconcurreerd uit China, uit buitenlandse markten en steeds vaker ook in eigen land . Goldman wees Duitsland aan als een van de zwaarst getroffen Europese landen door het agressieve exportmodel van China .

De erfenis van 'Made in Germany' verbleekt in de Chinese automarkt. Lokale EV-merken lopen nu voorop in technologie en spreken jongere kopers aan, waardoor Duitse merken het imago krijgen van 'voor de ouders' . Het marktaandeel van Duitse autofabrikanten in China daalde tussen 2022 en 2025 gemiddeld met 33% .

Politieke verlamming in Brussel

Het CER stelt dat de EU heeft gereageerd met slechts een 'lappendeken van productspecifieke handelsverdedigingsmaatregelen en een onsamenhangend koop-Europees industrieel beleid' – ver verwijderd van een gecoördineerde strategische reactie . Hoewel de Europese Commissie heeft erkend dat Chinese concurrentie 'acuut wordt in industrieën zoals schone technologie en elektrische voertuigen', bood het recente concurrentievermogenrapport eerder een diagnose dan een aanzet tot daadkrachtig optreden .

Handelscommissaris Maroš Šefčovič zei onomwonden: 'De Chinese export naar de EU blijft stijgen, terwijl ons marktaandeel in China blijft krimpen. Deze trend is niet houdbaar. De status quo is geen optie' . Toch hebben interne verdeeldheid tussen lidstaten – met name tussen vrijhandelsgeoriënteerde Noord-Europese economieën en protectionistisch ingestelde Zuid-Europese landen – een eensgezinde, krachtige reactie geblokkeerd.

Het handelsoverschot van China met de EU bedroeg in 2025 360,6 miljard euro (411 miljard dollar) – het equivalent van 1 miljard euro per dag en een stijging van 15 procent ten opzichte van het jaar ervoor .

Gericht handelsbeleid: staalquotum verlaagd

De meest concrete beleidsverandering van de EU kwam op 30 juni 2026, toen het ingrijpende nieuwe beperkingen op de staalinvoer aankondigde :

• De quotavrije import werd verlaagd naar 18,3 miljoen ton per jaar – een verlaging van 47% ten opzichte van het niveau in 2024 .
• De invoerrechten boven het quotum werden verdubbeld van 25% naar 50% .
• De helft van het verlaagde quotum is gereserveerd voor landen waarmee de EU een vrijhandelsakkoord heeft, waardoor China en andere niet-Vrijhandelsakkoord-landen effectief worden buitengesloten .

De maatregelen, die ingaan op 1 juli 2026 en lopen tot juli 2031, zijn expliciet bedoeld om de Europese staalindustrie en banen te beschermen tegen 'de schadelijke gevolgen van wereldwijde overcapaciteit' – overcapaciteit die overwegend uit China afkomstig is . Het mechanisme introduceert ook 'smelt- en gietregels' die moeten voorkomen dat Chinees staal via derde landen de EU binnenkomt .

De EU voerde ook nieuwe e-commerceregels in voor kleine pakketjes. De 'de minimis'-vrijstelling van invoerrechten voor pakketjes ter waarde van minder dan 150 euro werd afgeschaft en er wordt een toeslag van 3 euro geheven op elk klein pakketje dat de EU binnenkomt . Dit is een volgende stap tegen de stroom Chinese export (via platforms als Temu en Shein) die de Europese markt overspoelt .

Samenvatting

De analyse van Goldman Sachs – dat het kernprobleem van de EU het structurele marktaandeelverlies is, niet het handelstekort – weerspiegelt een diepere strategische ongerustheid. China is niet langer alleen een goedkope assemblagelocatie; het is een directe concurrent in de hoogwaardige maakindustrie waar Europa voor werkgelegenheid en innovatie op drijft. Duitsland, met zijn enorme afhankelijkheid van auto's, machines en chemicaliën, is het kanariepietje in de kolenmijn. Het beleidsantwoord van de EU is versnipperd en politiek beperkt – gerichte staalquotumverlagingen en e-commercebeperkingen in plaats van een alomvattende industriële strategie – wat de moeilijkheid weerspiegelt om consensus te vinden tussen 27 lidstaten met uiteenlopende belangen. Het risico, zoals het CER het stelt, is dat tegen de tijd dat Brussel daadkrachtig optreedt, 'China het avondmaal al genuttigd heeft' .