Hoe Big Tech de EU-klimaatregelen voor datacenters afzwakte – en wat dat betekent voor 2030

Wat de EU voorstelt

Het pakket omvat verschillende belangrijke onderdelen:

• Een gemeenschappelijk EU-duurzaamheidsbeoordelingssysteem voor datacenters, dat energie-efficiëntie, waterverbruik, hergebruik van afvalwarmte en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen omvat .
• Verplichte rapportage onder de herziene Energie-Efficiëntierichtlijn (EED 2023/1791) voor alle datacenters boven 500 kW, die KPI's (PUE, koelingsefficiëntie, totaal energieverbruik, waterverbruik, warmtehergebruik) moeten indienen bij een Europese databank .
• Een nieuwe gedelegeerde verordening die het bestaande rapportagekader (EU/2024/1364) wijzigt om de reikwijdte van acceptabele energiecertificaten uit te breiden .
• De Commissie stelde in december 2025 ook een verordening voor (COM(2025) 984) die datacenters aanwijst als een strategische sector, met versnelde procedures voor milieueffectbeoordelingen .

Hoe Big Tech en brancheorganisaties lobbyden voor verandering

Brancheorganisaties – aangevoerd door Microsoft, DigitalEurope (met leden als Amazon, Google en Meta) en de European Data Centre Association (EUDCA) – drongen aan op soepelere regels op verschillende fronten :

• Gegevens per datacenter geheim houden: Microsoft en DigitalEurope voerden met succes aan dat gegevens over energie- en waterverbruik per vestiging niet openbaar mochten worden vanwege commerciële vertrouwelijkheid. Onderzoek van AlgorithmWatch en Corporate Europe Observatory bracht aan het licht dat de Commissie een door Microsoft opgesteld amendement ‘copy-paste’ dat de milieugegevens van individuele datacenters uit het zicht van het publiek houdt .
• Uitbreiding van in aanmerking komende energiecertificaten: De sector betoogde dat het beperken van acceptabele certificaten tot alleen ‘nieuwe’ hernieuwbare energie onwerkbaar was, en dat kernenergie en grensoverschrijdende matching van hernieuwbare energie (ook wel ‘marktgebaseerde’ boekhouding genoemd) mee moeten tellen voor de duurzaamheidsbeoordeling .
• Uitstel van het label: De lobby droeg bij aan het uitstellen van het duurzaamheidslabel (oorspronkelijk gepland voor 2027) te midden van een geschil over de vraag of nucleaire energiecertificaten moesten worden opgenomen .

DigitalEurope's formele standpuntnota van december 2025 pleitte voor een langere implementatietermijn, vereenvoudigde rapportage voor kleinere faciliteiten, en bredere acceptatie van Garanties van Oorsprong (GO's), inclusief nucleaire .

Specifieke aanpassingen ten opzichte van oorspronkelijke voorstellen

Volgens een uitgelekt ontwerp van de verordening, zoals gemeld door de Financial Times en overgenomen door meerdere media, bevat het herziene kader de volgende belangrijke versoepelingen :

• Uitbreiding van acceptabele energiecertificaten: Het oorspronkelijk strengere voorstel beperkte groene energietoerekening tot ‘additionele’ of ‘nieuwe’ hernieuwbare energie. De herziene versie accepteert nu Garanties van Oorsprong (GO's) van kerncentrales en staat grensoverschrijdende matching van aankopen van hernieuwbare energie toe, niet alleen opwekking op locatie of in hetzelfde land .
• Geen verplichte openbaarmaking: In plaats van individuele energie- en watergegevens van datacenters openbaar te maken (zoals oorspronkelijk de bedoeling was), vereisen de herziene regels alleen geaggregeerde of vertrouwelijke rapportage aan autoriteiten, waardoor gegevens op facilitair niveau uit openbare databases blijven .
• Uitgesteld duurzaamheidslabel: Het geplande EU-duurzaamheidslabel voor datacenters, dat oorspronkelijk vanaf augustus 2027 van toepassing zou zijn, is uitgesteld vanwege het geschil over nucleaire certificaten .

Wat critici zeggen over de verzwakte regels

Critici beweren dat het herziene kader aanzienlijk is afgezwakt, tot het punt dat het mogelijk geen betekenisvolle emissiereductie oplevert:

• ‘Greenwashing via certificaten’: Door nucleaire GO's en grensoverschrijdende hernieuwbare matching toe te staan, kunnen datacenters ‘groene’ energie claimen zonder daadwerkelijk nieuwe hernieuwbare energie aan het net toe te voegen of de werkelijke uitstoot te verminderen .
• Geheimhouding belemmert verantwoording: Het geheim houden van individuele faciliteitsgegevens betekent dat onderzoekers, lokale gemeenschappen en toezichthouders de werkelijke milieu-impact van specifieke datacenters niet kunnen beoordelen of prestaties van operators kunnen vergelijken .
• Geen bindende PUE-norm op EU-niveau: Hoewel Duitsland een harde PUE-limiet heeft ingevoerd (1,2 voor nieuwbouw vanaf juli 2026), vertrouwt het EU-brede kader nog steeds sterk op vrijwillige sectorale doelstellingen .
• Lage naleving: Slechts 36% van de EU-datacenters heeft tot nu toe hun energieverbruik gerapporteerd onder de verplichte regeling, wat vragen oproept over handhaving .
• Door de Financial Times geciteerde experts zeggen dat de wijzigingen een ‘toegeving aan Big Tech’ zijn, ingegeven door de druk om snel AI-infrastructuur te bouwen, en dat het herziene kader geen echte emissiereductie zal opleveren omdat het vertrouwt op boekhoudkundige trucs in plaats van op daadwerkelijke decarbonisatie .

Hoe Big Tech's eigen emissies exploderen

Terwijl ze lobbyen voor soepelere regels, zien dezelfde bedrijven hun eigen uitstoot dramatisch stijgen naarmate de bouw van AI-datacenters versnelt:

Een VN-agentschaprapport toonde aan dat de indirecte (Scope 2 en 3) emissies van Amazon, Google, Meta en Microsoft gezamenlijk met 150% zijn gestegen in drie jaar tijd, doordat AI-uitbreiding enorme elektriciteitsconsumptie aandreef . De LA Times meldde dat Amazons uitstoot in 2025 alleen al met 16% steeg, gedreven door de bouw van datacenters en energie uit fossiele brandstoffen .

De geprojecteerde groei: EU-datacentercapaciteit in 2030

De EU streeft naar klimaatneutrale datacenters in 2030 , maar de capaciteit groeit zo snel dat efficiëntiewinsten worden overspoeld:

• Het elektriciteitsverbruik van EU-datacenters zal naar verwachting groeien van ruwweg 70-80 TWh nu naar naar schatting 150-200 TWh in 2030, wat mogelijk 5-7% van de totale EU-elektriciteitsvraag uitmaakt .
• De Europese Commissie heeft datacenters erkend als een ‘strategische sector’ en stroomlijnt goedkeuringsprocedures om de bouw te versnellen .
• Het Climate Neutral Data Centre Pact (zelfregulering van de sector) stelt PUE-doelen van 1,3 voor nieuwe faciliteiten in koele klimaten in 2025 en 1,4 elders, maar de werkelijke capaciteitsgroei overtreft de efficiëntiewinsten .
• Accenture schatte dat de CO₂-uitstoot van AI-datacenters wereldwijd op weg is om elfvoudig te stijgen tegen 2030 .

Brede context: Hoe Microsoft de EU-geheimhoudingsregels schreef

In april 2026 onthulde onderzoeksjournalistiek van AlgorithmWatch, Corporate Europe Observatory en Investigate Europe dat de Europese Commissie een door Microsoft en DigitalEurope opgesteld amendement had gekopieerd en geplakt in de gedelegeerde verordening die de rapportage van datacenters regelt .

Het amendement in kwestie: gegevens over energie- en waterverbruik van individuele datacenters mogen NIET openbaar worden gemaakt. In plaats daarvan worden alleen geaggregeerde gegevens gepubliceerd. Dit betekent dat burgers, onderzoekers en lokale overheden de milieuclaims van specifieke datacenteroperators niet kunnen verifiëren of faciliteiten kunnen vergelijken.

De Commissie ontkende de beschuldiging van ‘ad verbatim copy-pasten’ , maar het onderzoeksrapport toonde aan dat de definitieve regelgevende tekst bijna woord voor woord overeenkwam met de door Microsoft voorgestelde bewoordingen, en dat de Commissie eerdere taal die openbaarmaking zou hebben vereist, verwijderde . Dit wordt algemeen beschouwd als een belangrijke lobbyoverwinning voor Big Tech die de transparantie en verantwoording beperkt over de energie- en watervoetafdruk van Europa's snelst groeiende elektriciteitsverbruikers.

De lobby-inspanningen van de techindustrie hebben recordniveaus bereikt: de digitale industrie gaf in 2025 €151 miljoen per jaar uit om de EU-besluitvorming te beïnvloeden, een stijging van 33,6% sinds 2023 . Alleen al tussen januari en juni 2025 hadden Big Tech-vertegenwoordigers 378 lobbyvergaderingen met hoge Commissieambtenaren en Europarlementariërs, gemiddeld drie vergaderingen per werkdag .