Na het bestand: Saoedische olie-export door Straat van Hormuz bijna terug op oorlogssterkte

Saoedische ruwe-olie-transporten door de Straat van Hormuz zijn opgelaaid tot ongeveer 6,3 miljoen vaten per dag — bijna 90% van het niveau van vóór de oorlog in februari — na het tijdelijke Amerikaans-Iraanse vredesakkoord van 18 juni dat de waterweg na meer dan 100 dagen blokkade heropende . Deze snelle toename, in combinatie met de omschakeling van Saudi Aramco naar spotmarktprijzen in Azië en de daling van Brent ruwe olie naar de 72 dollar , wijst op een snel normaliserend aanbod. Toch blijven er aanzienlijke veiligheids- en politieke risico's bestaan .

De volumestijging bevestigt een snelle de-escalatie van de Hormuz-blokkade

De VS en Iran ondertekenden op 18 juni 2026 een tijdelijk memorandum van overeenstemming (MoU), waarmee een einde kwam aan de vijandelijkheden en de blokkades van de Straat van Hormuz werden opgeheven. Door die zeestraat stroomde vóór de oorlog, die op 28 februari 2026 begon, ruwweg een vijfde van de wereldwijde olie- en LNG-handel . De Saoedische ruwe-olie-export door de straat is "vrijwel terug op het niveau van vóór de oorlog" en nadert de ongeveer 6,3 miljoen vaten per dag als basislijn . Uit EIA-gegevens blijkt dat de Saoedische volumes door Hormuz tussen 2020 en 2023 gemiddeld 6,26 tot 6,94 miljoen vaten per dag bedroegen, wat bevestigt dat ongeveer 6,3 miljoen vaten per dag de norm was vóór het conflict .

Minstens vijf supertankers met in totaal 10 miljoen vaten Saoedische olie hebben de Straat vanuit Ras Tanura al verlaten, en meer dan 60 miljoen vaten ruwe olie die vastzaten in de Perzische Golf worden nu vrijgegeven . De toename is het duidelijkste bewijs dat de blokkade, die ongeveer 15 miljoen vaten per dag aan ruwe-olie-transporten uit de Golf stopzette, wordt opgeheven .

Saudi Aramco's strategische verschuiving naar spotverkoop duidt op urgentie

Op 2 juli meldde Reuters dat Saudi Aramco voor Aziatische klanten is overgestapt van termijncontracten naar spotmarktprijzen om de verkoop van de opgehoopte voorraad te versnellen . Dit is een grote afwijking van Aramco's traditionele model, waarbij Aziatische raffinaderijen maandelijkse officiële verkoopprijzen (OSP's) ontvangen. De verschuiving maakt een snellere afhandeling mogelijk van de ongeveer 10 miljoen vaten per supertankerlading die nu door de straat bewegen .

Analisten interpreteren de zet als een tweeledige strategie: snel de enorme achterstand van ladingen wegwerken en proactief marktaandeel in Azië verdedigen tegen concurrerende leveranciers, nu ook de Iraanse volumes terugkeren . De urgentie weerspiegelt het feit dat Aziatische raffinaderijen tijdens de blokkade al alternatieve ruwe olie hadden veiliggesteld, waardoor er een risico bestaat dat de terugkerende Saoedische olie geen afnemers vindt als deze niet concurrerend wordt geprijsd .

De prijsdaling richting $72 weerspiegelt het nieuwe aanbodoverschot en de resterende risico's

Op de dag dat het akkoord in werking trad (18 juni), daalde Brent ruwe olie met 1,4% naar $78,41 . Eind juni projecteerde BofA Securities een gemiddelde Brent-prijs van $72 per vat in de tweede helft van 2026, en een daling naar $65 in 2027 als de vrede standhoudt . Op 1 juli stelde de CEO van Petrobras dat olie zich lijkt te hebben gestabiliseerd in een range van $72 tot $75, hoewel de markt nog niet volledig is genormaliseerd en het conflict in het Midden-Oosten voor onzekerheid blijft zorgen . Op 2 juli was Brent gedaald naar $70,41 .

De prijsdaling weerspiegelt de verwachting van de markt dat de terugkeer van de vastzittende Golf-voorraden (meer dan 60 miljoen vaten) op korte termijn zal leiden tot een overaanbod, vooral omdat Aziatische raffinaderijen tijdens de blokkade al alternatieve ruwe olie hadden veiliggesteld . Het Internationaal Energieagentschap (IEA) zei dat de oliemarkt tegen 2027 in een aanzienlijk aanbodoverschot zou kunnen belanden .

Resterende veiligheidsrisico's zijn aanzienlijk en beperken de normalisatie

Het tijdelijke akkoord is slechts een raamwerk voor 60 dagen, met onopgeloste kwesties zoals het Iraanse kernprogramma en een lopend Israëlisch offensief in Libanon dat de regeling zou kunnen doen ontsporen . Het Short-Term Energy Outlook van de EIA van 30 juni gaat ervan uit dat de Straat "op korte termijn effectief gesloten zal blijven" en dat het herstel van het verkeer naar het niveau van vóór het conflict enkele maanden zal duren, zelfs na een formele heropening . De EIA voorspelt dat de scheepvaart door de straat pas begin 2027 terug zal zijn op het niveau van vóór het conflict .

Analisten van Reuters en de Atlantic Council waarschuwen dat het akkoord "fragiel" is, met risico's van spelbrekers — waaronder hardliners in Teheran en de aanhoudende Israëlische militaire operaties — die het staakt-het-vuren kunnen doen instorten en de blokkade kunnen herstellen . Het Associated Press meldde dat de overeenkomst voor "aanzienlijke uitdagingen" staat, waaronder de vraag of Israël zijn offensief in Libanon zal voortzetten .

Wat dit betekent voor de wereldwijde oliemarkten

De toename van het Saoedische transport door Hormuz, in combinatie met de prijsverschuiving van Aramco en de prijsdaling, schetst een beeld van een markt die normalisatie inprijst maar zwaar inspeelt op het risico van nieuwe verstoringen. Het feit dat de Saoedische volumes binnen twee weken na de inwerkingtreding van het akkoord bijna terug zijn op het niveau van vóór de oorlog is opmerkelijk, maar de klok van 60 dagen, de onopgeloste nucleaire onderhandelingen en de Israëlische militaire operaties betekenen dat de situatie snel kan keren. Voor handelaren en analisten is het belangrijkste signaal niet alleen het volume olie dat stroomt — het is de aanhoudende korting die de markt blijft toepassen op het risico dat de Straat opnieuw kan worden gesloten.