Centrale bankiers in Sintra: inflatie onder controle, maar Midden-Oosten kan roet in het eten gooien

Centrale bankiers uit de hele wereld kwamen van 30 juni tot en met 2 juli 2025 bijeen in het Portugese Sintra voor het ECB Forum on Central Banking . Het thema van dit jaar was 'Aanpassen aan verandering: macro-economische verschuivingen en beleidsreacties' . De boodschap achter de schermen was er een van uiterste voorzichtigheid. De inflatie komt in het basisscenario weliswaar dicht bij de doelstelling, maar een broze wapenstilstand in het Midden-Oosten kan de situatie op elk moment doen kantelen.

Het Sintra-forum: een houding van afwachten

ECB-president Christine Lagarde zat samen met de centralebankpresidenten van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Korea en Japan in een paneldiscussie . Drie thema's stonden centraal:

• Macro-economische aanpassing – De focus van het forum lag op hoe economieën en beleidsmakers zich aanpassen aan zowel structurele als conjuncturele veranderingen .
• Beleidsreacties onder onzekerheid – De agenda schetste het monetaire beleid als een reactie op veranderende omstandigheden, niet als een vaststaand plan .
• Vergelijking tussen centrale banken – De aanwezigheid van kopstukken van meerdere centrale banken maakte het forum tot een podium om de verschillende beleidsuitdagingen te vergelijken .

De voorzichtige conclusie: het forum versterkte de 'eerst kijken, dan handelen'-houding, in lijn met de nadruk die de ECB legt op het beoordelen van het inflatievooruitzicht, de onderliggende inflatiedynamiek en de overdracht van het monetaire beleid . Niemand was bereid de overwinning op de inflatie uit te roepen.

Het broze staakt-het-vuren tussen VS en Iran & de olieprijsachtbaan

Het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran, eind juni 2025 afgekondigd na een scherpe escalatie, zorgde voor een scherpe daling van de olieprijs. West Texas Intermediate (WTI) ruwe olie daalde in twee dagen met bijna 15% tot ongeveer $64 per vat, terwijl Brent zich stabiliseerde net boven de $67 . Het Amerikaanse Energie Informatieagentschap (EIA) bevestigde dat de Brent-prijs in mei al was gedaald door een zwakkere vraag en berichten over een mogelijk akkoord .

Het bestand is echter broos. Het EIA baseert zijn olieprijsverwachtingen uitdrukkelijk op de aanname dat de Straat van Hormuz voor het grootste deel van de scheepvaart gesloten blijft, waardoor Brent in juni en juli gemiddeld $105 per vat kost . Latere projecties van het Eurosysteem koppelen een opleving van de energie-inflatie direct aan een aanhoudend conflict in het Midden-Oosten . Voorlopig hebben de markten het worstcasescenario van een ontwrichting uit de prijs gehaald, maar het risico op een nieuwe escalatie blijft een geduchte onzekerheidsfactor.

Europese staatsobligaties: gevoelig voor elk signaal

De ECB verlaagde in juni 2025 haar belangrijkste rentetarieven, waarbij de depositorente uitkwam op 2,0% . De projecties van het Eurosysteem van juni 2025 voorzagen een gemiddelde inflatie van 2,0% in 2025, 1,6% in 2026 en 2,0% in 2027 .

De obligatiemarkten reageerden terughoudend. De Duitse 10-jaarsrente, de benchmark voor de eurozone, daalde begin juli tot ongeveer 2,55%, wat de smalle handelsrange van die maand weerspiegelt . Beleggers bleven gevoelig voor inflatie- en energieprijsrisico's en pasten hun verwachtingen over verdere ECB-renteverlagingen aan op basis van binnenkomende gegevens . De ECB zelf benadrukte dat het beleid datagedreven is en dat er geen verdere versoepeling vooraf is toegezegd .

De tweestrijd in de inflatieverwachtingen: twee zeer verschillende toekomsten

Het inflatievooruitzicht voor de eurozone is zeer onzeker omdat er twee aannemelijke scenario's zijn met sterk uiteenlopende uitkomsten:

Scenario	2025 HICP	2026 HICP	2027 HICP	Belangrijkste drijfveer
Gematigd basisscenario (juni 2025)	2,0%	1,6%	2,0%	Dalende energieprijzen, sterkere euro
Door oorlog gedreven risico (juni 2026)	–	piek van 3,4%	boven 3,0% tot begin 2027	Conflict Midden-Oosten, piek in energie-inflatie

Het gematigde scenario, gebaseerd op de projecties van het Eurosysteem van juni 2025, gaat ervan uit dat de energieprijzen blijven dalen. Het risicoscenario, een jaar later gepubliceerd, laat de algemene HICP-inflatie pieken op 3,4% in het derde en vierde kwartaal van 2026, gedreven door een opleving van de energie-inflatie als direct gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. Deze twee projecties zijn niet tegenstrijdig – ze vertegenwoordigen een scala aan uitkomsten die afhankelijk zijn van geopolitieke ontwikkelingen .

ECB-bestuurslid Olli Rehn vatte de spanning in een toespraak in juni 2025 treffend samen. Hij zei dat de inflatie op korte termijn waarschijnlijk onder de doelstelling zal dalen – "tenzij het Israëlisch-Iraanse conflict leidt tot aanhoudend hogere energieprijzen" .

Vooruitzichten monetair beleid: voorzichtigheid, datagedrevenheid en de Midden-Oosten-risicofactor

De ECB bevindt zich in een spagaat tussen een basisscenario dat verdere versoepeling toestaat en een risicoscenario dat haar zou kunnen dwingen stil te blijven zitten of zelfs opnieuw te verkrappen. De voorzichtige toon van het Sintra-forum en het eigen taalgebruik van de ECB wijzen beide op onzekerheid, niet op een duidelijk signaal over de volgende stap .

• De ECB had de depositorente in juni 2025 al verlaagd naar 2,0%, maar verdere versoepeling hangt af van het inflatievooruitzicht, de onderliggende inflatiedynamiek en de overdracht van het monetaire beleid .
• Het belangrijkste risico: als de spanningen in het Midden-Oosten oplopen en de Straat van Hormuz verder wordt verstoord, kunnen de aannames over olieprijzen en energie-inflatie verslechteren, wat het inflatiebeeld van de ECB en de weg naar verdere versoepeling compliceert .
• Voor andere grote centrale banken, zo bleek uit het panel in Sintra, gelden vergelijkbare uitdagingen, waarbij het energiemarktrisico een gemeenschappelijke onzekerheidsfactor is .

Kortom, de boodschap van de ECB uit Sintra was geen belofte van verdere renteverlagingen, maar een toezegging om te kijken, af te wachten en te reageren. De volgende inflatiecijfers zullen zwaarder wegen dan normaal – omdat ze zullen uitwijzen welk van de twee scenario's werkelijkheid wordt.