Hittegolven, handel en 'la clim': hoe Chinese airco's Europa veroveren en Frankrijk in een politieke storm belanden

Europa bevindt zich middenin een reeks recordbrekende hittegolven, en dat heeft onverwachte gevolgen voor zowel de wereldhandel als de Franse politiek. De export van Chinese airconditioners naar het continent is naar nieuwe hoogten gestegen, gedreven door opeenvolgende extreme zomers die de aloude Europese – en met name Franse – culturele weerstand tegen kunstmatige koeling eindelijk lijken te breken.

In de eerste zeven maanden van 2025 steeg de Chinese export van airconditioners naar de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk met 16% tot 7,9 miljoen stuks vergeleken met dezelfde periode in 2024, volgens Chinese douanegegevens . De totale waarde van deze export bereikte in die periode $3,76 miljard . Het tempo versnelde daarna fors: in juli 2025 alleen sprongen de exportvolumes met bijna 60% op jaarbasis omhoog . Halverwege 2026, tijdens een nieuwe extreme hittegolf, vertoonde de trend nog geen tekenen van afkoeling .

De cijfers achter de exportboom

Chinese fabrikanten zijn de grootste begunstigden. Midea Group meldde dat de verkoop van airconditioners in Europa in de eerste helft van 2025 met 35% steeg ten opzichte van dezelfde periode in 2024, waarbij de verkoop van het eigen merk in Frankrijk met 68% op jaarbasis steeg . In mei 2026 stegen de verzendingen van Midea naar Spanje en Frankrijk met 108% vergeleken met het jaar ervoor . Het PortaSplit-model van het bedrijf, speciaal ontworpen voor de Duitse markt, verkocht 100.000 stuks en was volledig uitverkocht in Duitsland en Frankrijk .

Ook Haier en Gree meldden aanzienlijke verkoopstijgingen in de grote Europese markten . Alibaba zag zowel de detailhandel- als de zakelijke bestellingen voor koelproducten op haar platforms, waaronder de internationale winkelwebsite AliExpress, fors stijgen .

Deze stijging is structureel significant omdat de adoptie van airco in Europa – en zeker in Frankrijk – historisch gezien erg laag is. Slechts ongeveer 25% van de Franse huishoudens heeft airconditioning, veel minder dan buurlanden als Spanje . Aanhoudende extreme hitte doorbreekt nu die culturele weerstand.

Frankrijk's politieke 'cultuuroorlog' over airconditioning

In Frankrijk is de term 'la clim' (afkorting van climatisation, airconditioning) een politiek en maatschappelijk beladen begrip geworden dat het land verdeelt langs links-rechts ideologische lijnen :

• Radicaal-rechts (Marine Le Pen / Rassemblement National): Le Pen heeft airco tot een centraal campagnethema gemaakt voor de presidentsverkiezingen van 2027. Ze pleit voor een grootschalige, gesubsidieerde uitrol van airconditioning en noemt het een kwestie van volksgezondheid en comfort. Tijdens een parlementszitting in juli 2025 stelde ze dat 'airconditioning levens redt' en kondigde ze een 'groot plan voor airconditioning' aan . Sommige schattingen geven aan dat het plan €40 miljard zou kunnen kosten .
• Radicaal-links (Jean-Luc Mélenchon / La France Insoumise): Mélenchon stelt dat airco niet overal geïnstalleerd mag worden, omdat het 'de zaken alleen maar erger zou maken' voor het klimaat .
• Groenen: Traditioneel fel tegenstander, maar beginnen een pragmatische verschuiving te erkennen. Partijleider Marine Tondelier doorbrak in juni 2026 een taboe door te stellen dat airconditioning op sommige openbare plaatsen, zoals scholen en ziekenhuizen, onvermijdelijk is geworden .

De culturele verschuiving: van weerstand naar acceptatie

De Franse culturele weerstand tegen airconditioning heeft diepe wortels. Milieuactivisten hebben airco al lang bekritiseerd vanwege het hoge energieverbruik, het gebruik van broeikasgassen als koelmiddel (HFK's) en het versterken van het stedelijke hitte-eilandeffect . De buitenunits worden algemeen als lelijk beschouwd, vooral op historische gebouwen, en airco wordt gepresenteerd als een symbool van Amerikaans consumentisme . NPR en de New York Times berichtten hierover als een typisch Franse 'filosofische' kloof .

Die weerstand brokkelt nu af onder de pure fysieke druk van opeenvolgende recordhittegolven. In juni 2026 noteerde Frankrijk de heetste dag ooit, met temperaturen die de 40°C (104°F) naderden, waardoor duizenden scholen moesten sluiten . Volgens een peiling van begin juni 2026 vindt 78% van de Fransen airconditioning niet milieuvriendelijk, maar in 2021 zei bijna zes op de tien Fransen nog liever 'te lijden van de hitte dan een airco te installeren' . De kloof tussen overtuiging en gedrag wordt snel kleiner.

Financiële winnaars en de geopolitieke context

De sterke stijging van de Europese vraag komt op een kritiek moment voor Chinese fabrikanten. De exportboom helpt om verloren verkopen aan de Verenigde Staten als gevolg van de aanhoudende handelsoorlogstarieven te compenseren . China exporteerde in 2025 voor $27,2 miljard aan airconditioners, goed voor bijna 40% van de wereldwijde export, volgens OEC-gegevens .

Chinese merken concurreren op prijs, betrouwbaarheid en smart-home-integratie om marktaandeel te winnen van de gevestigde Europese merken, met AI-gestuurde, energiezuinige modellen . Alibaba's grensoverschrijdende e-commerce is een belangrijk kanaal geworden om Europese consumenten rechtstreeks te bereiken .

Belangrijkste punten in één oogopslag

Dimensie	Belangrijke feiten
Exportstijging	+16% (7,9M stuks) in jan–jul 2025; +60% in jul 2025 alleen; $3,76 miljard waarde
Versnelling in 2026	Midea-zendingen naar Frankrijk +108% j-o-j in mei 2026
Politieke kloof	Rechts (Le Pen) = voor subsidies; Links (Mélenchon) = tegen uitbreiding; Groenen = met tegenzin pragmatisch

Het verhaal van de Chinese airco-export naar Europa is ook het verhaal van een continent dat een nieuwe klimaatrealiteit onder ogen moet zien, en van een natie die gedwongen wordt haar culturele identiteit in realtime te heroverwegen.