RAMmageddon: Waarom AI je volgende gadget een stuk duurder maakt

De prijscijfers zijn sprekend:

• DRAM-contractprijzen stegen in het eerste kwartaal van 2026 een record van 90-95 procent kwartaal-op-kwartaal, gevolgd door nog eens 58-63 procent in het tweede kwartaal .
• NAND-flash-contractprijzen stegen in het tweede kwartaal van 2026 met 70-75 procent, een versnelling ten opzichte van de ongeveer 60 procent in het voorgaande kwartaal .
• Enterprise NVMe SSD's zagen sommige modellen in negen maanden tijd stijgen van ongeveer 3.000 euro naar ruim 17.000 euro .

De Amerikaanse zakenbank Jefferies voorspelt een verdere stijging van 40-50 procent in het derde kwartaal van 2026 en 30-40 procent in het vierde kwartaal, met een jaarlijkse DRAM-stijging van 40-45 procent tot en met 2027. De eerste betekenisvolle prijsmatiging – een daling van 15-20 procent – wordt pas in 2028 verwacht . Geheugenfabrikanten hebben openlijk verklaard dat ze voor heel 2026 zijn uitverkocht en dat er op zijn vroegst eind 2027 nieuwe productiecapaciteit bijkomt .

De klap voor je portemonnee: pc's, smartphones en consoles

De gevolgen voor consumenten zijn nu al voelbaar. Gartner voorspelt dat de gezamenlijke prijsstijging van DRAM en SSD's de pc-prijzen eind 2026 met 17 procent en de smartphone-prijzen met 13 procent zal opdrijven . Dit is geen toekomstmuziek meer – prijsverhogingen worden nu al doorgevoerd.

Pc-fabrikanten: HP, Dell en zelfs Raspberry Pi hebben hun productprijzen verhoogd, met als expliciete reden de stijgende geheugenkosten . Sony en Microsoft hebben gewaarschuwd dat ook de prijzen van spelcomputers kunnen stijgen .

Dalende verkoopcijfers: De hogere prijzen onderdrukken de vraag. IDC voorspelt nu dat de wereldwijde pc-markt in 2026 met 11,3 procent zal krimpen en de smartphonemarkt met 12,9 procent – beide cijfers zijn fors naar beneden bijgesteld ten opzichte van eerdere schattingen van 8-9 procent en 5,2 procent . Fabrikanten zitten in een 'winstgevendheidscrisis': ze kunnen de geheugenkostenstijgingen niet volledig doorberekenen zonder de vraag volledig te laten instorten, dus schroeven ze de productie terug .

Apple's worsteling: prijsverhogingen voor Mac en iPad, iPhone waarschijnlijk de volgende

Zelfs Apple, 's werelds meest waardevolle producent van consumentenelektronica met de meest benijde toeleveringsketen, ontspringt de dans niet. Op 25 juni 2026 verhoogde Apple de prijzen van zijn iPads en MacBooks, omdat het de torenhoge kosten voor geheugen- en opslagchips niet langer kon opvangen .

• MacBook Pro: prijzen stegen met tot wel 400 euro .
• Mac Mini: de startprijs steeg met ongeveer 200 euro .
• Forbes meldt dat de prijsverhogingen oplopen tot 18 procent bij sommige Mac-modellen, maar dat deze de componentkostenstijgingen mogelijk niet volledig compenseren, waardoor Apple's marges onder druk komen te staan .

De iPhone bleef voorlopig gespaard, maar Apple-topman Tim Cook heeft gewaarschuwd dat hogere prijzen 'onvermijdelijk' zijn vanwege de stijgende en onhoudbare kosten . Analisten verwachten op grote schaal dat de iPhone-prijzen later in 2026 of met de volgende modelcyclus zullen stijgen . Cook bevestigde eerder dit jaar al dat Apple moeite had om voldoende geheugencomponenten te bemachtigen om aan de vraag naar iPhones te voldoen, wat de productievolumes direct beperkte .

Het aandeel van Apple daalde na de prijsverhoging van juni, omdat analisten de risico's van margedruk en mogelijke vraaguitval afwogen .

Een lange weg voor ons: geen soelaas voor 2028

Dit tekort is geen cyclische dip die vanzelf overgaat. Geheugenfabrikanten bouwen niet snel genoeg nieuwe fabrieken om tegelijkertijd aan de AI-vraag en de consumentenvraag te voldoen. IDC verwacht dat de leveringsproblemen heel 2026 en ver in 2027 zullen aanhouden . De voorspelling van Jefferies voor een prijsdaling van 15-20 procent in 2028 wordt omschreven als een 'matiging', niet als een terugkeer naar het oude normaal .

Kortom, het tijdperk van goedkoop geheugen is voorlopig voorbij. Elk apparaat dat je koopt – van een laptop tot een telefoon tot een spelcomputer – draagt nu een verborgen 'AI-belasting' die het consumentenelektronicalandschap fundamenteel aan het veranderen is.