Waarom drie EU-commissarissen naar Ankara reisden vlak voor de NAVO-top

Doel en agenda van het bezoek

EU-buitenlandchef Kaja Kallas bracht op 29-30 juni 2026 een bezoek aan Ankara, vergezeld door Uitbreidingscommissaris Marta Kos en Migratiecommissaris Magnus Brunner, voor hoogoverleg met de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan over de EU-Turkije betrekkingen, gedeelde veiligheidsuitdagingen en samenwerkingsgebieden . De Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO) omschreef het bezoek als een poging om Turkije als strategische partner en kandidaat-lidstaat opnieuw te betrekken. Het vond plaats slechts enkele dagen voor de 36e NAVO-top, die op 7-8 juli 2026 door Turkije in Ankara wordt georganiseerd .

Agenda per onderwerp

Uitbreiding en EU-Turkije betrekkingen

• Het stagnerende EU-toetredingsproces van Turkije stond centraal, evenals de modernisering van de douane-unie .
• Commissaris Kos had Ankara eerder in februari 2026 al bezocht voor gesprekken over EU-Turkije samenwerking, regionale stabiliteit, handel en investeringen .
• Ankara ziet het zeldzame gezamenlijke bezoek van drie EU-commissarissen als een teken van hernieuwde dynamiek in de bilaterale banden, te midden van verschuivende geopolitieke en veiligheidsdynamieken .

Visumliberalisering

• Visumliberalisering voor Turkse burgers stond expliciet op de agenda, naast het EU-toetredingsproces en modernisering van de douane-unie .

Migratie

• Magnus Brunner, commissaris voor Binnenlandse Zaken en Migratie, nam specifiek deel om migratiesamenwerking te bespreken .
• Kallas omschreef Turkije als een 'onmisbare partner' op het gebied van migratie, defensie en regionale stabiliteit .

Regionale stabiliteit en veiligheid

• De gesprekken gingen over regionale veiligheidsuitdagingen, waaronder de oorlog in Oekraïne en bredere geopolitieke dynamieken .
• Het bezoek was getimed om de standpunten af te stemmen voorafgaand aan de NAVO-top, waar Oekraïne, de zuidelijke flank van de alliantie en defensie-uitgaven naar verwachting de boventoon zouden voeren .

De twee-statenoplossing in het Midden-Oosten

• In een interview met het Turkse persbureau Anadolu aan de vooravond van haar bezoek, verklaarde Kallas dat Israëlische nederzettingsactiviteiten een twee-statenoplossing steeds moeilijker maken .
• Ze herhaalde dat de twee-statenoplossing 'de enige haalbare manier blijft om blijvende vrede en stabiliteit in het Midden-Oosten te brengen' .
• Ze bevestigde de sterke steun van de EU voor de Palestijnen en omschreef Turkije als een belangrijke regionale partner op dit gebied .

Verbinding met de NAVO-top (7-8 juli 2026)

Het bezoek was direct gekoppeld aan de NAVO-top in Ankara. De belangrijkste verbanden zijn:

• Timing: De EU-delegatie arriveerde iets meer dan een week voor de top, die 32 NAVO-leiders zal verzamelen in het presidentiële complex Beştepe .
• Afstemming: Kallas zei dat het bezoek tot doel had de EU- en Turkse standpunten over gemeenschappelijke veiligheidsuitdagingen af te stemmen voorafgaand aan de top .
• Rol van Turkije: Kallas noemde de NAVO-top in Turkije 'echt historisch' – het is pas de tweede NAVO-top die door Turkije wordt georganiseerd (na Istanbul in 2004) .
• Veiligheidsagenda: De top zal naar verwachting ingaan op alliantie-eenheid, defensie-uitgaven, de oorlog in Oekraïne en de zuidelijke flank van de alliantie, allemaal onderwerpen die ook in de EU-Turkije gesprekken aan bod kwamen .
• Bredere context: De Turkse president Erdoğan gaf aan dat hij waarschijnlijk bilaterale gesprekken zou voeren met de Amerikaanse president Donald Trump aan de zijlijn van de top, wat de centrale geopolitieke rol van Ankara onderstreept .